Türkmenistanyň Administratiw Hukuk Bozulmalary Hakynda Kodeksi

TÜRKMENISTANYŇ

K A N U N Y

 

Türkmenistanyň Administratiw hukuk bozulmalary

hakynda kodeksini tassyklamak we güýje girizmek hakynda

 

(Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2013 ý., № 3, 52-nji madda)

 

1-nji madda. Türkmenistanyň Administratiw hukuk bozulmalary hakynda kodeksini tassyklamaly.

 

2-nji madda. Türkmenistanyň Administratiw hukuk bozulmalary hakynda kodeksini 2014-nji ýylyň 1-nji ýanwaryndan güýje girizmeli.

 

3-nji madda. 1984-nji ýylyň 17-nji dekabrynda Türkmenistan Sowet Sosialistik Respublikasynyň Kanuny bilen tassyklanylan Türkmenistan SSR-niň Administratiw hukuk tertibiniň bozulmalary hakyndaky kodeksini (Türkmenistan SSR Ýоkary Sowetiniň Wedomostlary, 1984-nji ýyl, № 35, 153-nji madda), oňa üýtgetmeler we goşmaçalar girizilen ähli soňky kanunlary ýa-da olaryň degişli bölümlerini we böleklerini 2014-nji ýylyň 1-nji ýanwaryndan güýjüni ýitiren diýip ykrar etmeli.

 

4-nji madda. Türkmenistanyň kanunlary we kadalaşdyryjy hukuk namalary Türkmenistanyň Administratiw hukuk bozulmalary hakynda kodeksine laýyk getirilýänçä, şu Kodekse garşy gelmeýändigine görä hereket edýärler.

 

5-nji madda. Türkmenistanyň Ministrler Kabineti administratiw jerimäniň möçberini kesgitlemegiň binýatlyk mukdaryny, şeýle hem administratiw tertipde salynýan jerimelerden gelýän serişdeleriň hasabyna döwlet edaralaryny maliýeleşdirmek göz öňünde tutulýan we Türkmenistanyň beýleki kadalaşdyryjy hukuk namalaryny üç aý möhletde şu Kodekse laýyk getirmeli.

 

 

Türkmenistanyň                                                                      Gurbanguly

     Prezidenti                                                                       Berdimuhamedow

 

Aşgabat şäheri.

2013-nji ýylyň 29-njy awgusty.

№ 422-IV.

 

 

TÜRKMENISTANYŇ KODEKSI

ADMINISTRATIW HUKUK BOZULMALARY

 HAKYNDA

 

I BÖLÜM. UMUMY BÖLEK

 

1-nji bap. TÜRKMENISTANYŇ ADMINISTRATIW HUKUK BOZULMALARY HAKYNDA KANUNÇYLYGY, ONUŇ WEZIPELERI WE ÝÖRELGELERI

 

1-nji madda. Türkmenistanyň administratiw hukuk bozulmalary hakynda kanunçylygy

 

1. Türkmenistanyň administratiw hukuk bozulmalary hakynda kanunçylygy Türkmenistanyň Konstitusiýasyna, halkara hukugynyň umumy ykrar edilen ýörelgelerine we kadalaryna esaslanýar hem-de şu Kodeksden we onuň esasynda kabul edilen Türkmenistanyň beýleki kadalaşdyryjy hukuk namalaryndan ybaratdyr.

2. Türkmenistanyň kadalaşdyryjy hukuk namalarynyň administratiw jogapkärçiligi belleýän we administratiw hukuk bozulma üçin temmi bermegi göz öňünde tutýan kadalary Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen tertipde şu Kodekse girizileninden soň ulanylmaga degişlidir.

3. Türkmenistanyň administratiw hukuk bozulmalary hakynda kanunçylygy haýsy hereketiň (hereketsizligiň) administratiw hukuk bozulma bolýandygyny, administratiw hukuk bozulma barada iş boýunça önümçiligiň (mundan beýläk – administratiw önümçilik) tertibini, administratiw jogapkärçiligiň esaslaryny we şertlerini kesgitleýär, administratiw hukuk bozulmany eden, günäli diýlip bilnen we şu Kodekse laýyklykda administratiw jogapkärçilige degişli bolan fiziki we ýuridik şahslar babatda ulanylyp bilinjek administratiw temmisiniň görnüşlerini belleýär.

4. Eger-de Türkmenistanyň halkara şertnamasynda şu Kodeksde göz öňünde tutulanlardan başga kadalar bellenen bolsa, onda halkara şertnamasynyň kadalary ulanylýar.

 

2-nji madda. Türkmenistanyň administratiw hukuk bozulmalary hakynda kanunçylygynyň wezipeleri

 

1. Türkmenistanyň administratiw hukuk bozulmalary hakynda kanunçylygynyň wezipeleri administratiw hukuk bozulmalaryndan şahsyýeti goramak, adamyň we raýatyň hukuklaryny we azatlyklaryny, raýatlaryň saglygyny, ilatyň sanitariýa-epidemiologiýa taýdan abadançylygyny, jemgyýetçilik ahlagyny goramak, daşky gurşawy, döwlet häkimiýetini amala aşyrmagyň bellenilen tertibini, jemgyýetçilik tertibini we howpsuzlygyny, eýeçiligi gorap saklamak, adamyň, jemgyýetiň we döwletiň kanuny bähbitlerini goramak bolup durýar.

2. Türkmenistanyň administratiw hukuk bozulmalary hakynda kanunçylygy kanunylygy berkitmäge we hukuk bozulmalaryny duýdurmaga, raýatlary Türkmenistanyň Konstitusiýasyny we kanunlaryny takyk hem-de gyşarnyksyz berjaý etmek, beýleki raýatlaryň hukuklaryny, namysyny we mertebesini hormatlamak, öz borçlaryny päk ýürekli ýerine ýetirmek, jemgyýetiň öňünde jogapkärçiligini duýmak ruhunda terbiýelemäge gönükdirilendir.

 

3-nji madda. Türkmenistanyň administratiw hukuk bozulmalary hakynda kanunçylygynyň ýörelgeleriniň ähmiýeti

 

Türkmenistanyň administratiw hukuk bozulmalary hakynda kanunçylygy şu Kodeksde görkezilen ýörelgelere esaslanýar, olaryň bozulmagy iş boýunça önümçiligiň hakyky däl diýlip ykrar edilmegine, şeýle önümçiligiň barşynda çykarylan kararlaryň ýatyrylmagyna, şeýle hem toplanan materiallaryň subutnama güýji ýok diýlip bilinmegine eltýär.

 

4-nji madda. Kanunylyk ýörelgesi

 

1. Administratiw hukuk bozulma we onuň edilendigi üçin berilýän administratiw temmisi diňe şu Kodeks arkaly kesgitlenilýär. Şu Kodeksde bellenilen esaslardan we tertipden başgaça hiç kim administratiw temmisine ýa-da administratiw önümçiligi üpjün etmek çärelerine sezewar edilip bilinmez.

2. Administratiw temmi çäreleriniň ulanylmagy döwlet edaralarynyň ygtyýarlyklarynyň çäklerinde we şu Kodekse laýyklykda geçirilýär. Türkmenistanyň Administratiw hukuk bozulmalary hakynda kodeksiniň kadalarynyň meňzeşlik boýunça ulanylmagyna ýol berilmeýär.

3. Kazyýetler, administratiw hukuk bozulmalary barada işe seredýän döwlet häkimiýet we dolandyryş edaralary we Geňeşler (mundan beýläk – işe seretmäge ygtyýarly edara) hem-de olaryň wezipeli adamlary administratiw önümçilik geçirilende kanunlaryň berjaý edilmegini üpjün edýärler.

4. Administratiw hukuk bozulmalary üçin temmi çäreleri ulanylanda şu Kodeksiň talaplarynyň berjaý edilmegi ýokarda durýan edaralaryň we wezipeli adamlaryň yzygiderli gözegçiligi, prokuror gözegçiligi, şikaýat etmäge bolan hukuk we Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen beýleki usullar bilen üpjün edilýär.

 

5-nji madda. Kanunyň öňündäki deňlik ýörelgesi

 

1. Administratiw hukuk bozulmalaryny eden şahslar kanunyň öňünde deňdir. Fiziki şahs haýsy millete degişlidigine, teniniň reňkine, jynsyna, gelip çykyşyna, emläk we wezipe ýagdaýyna, ýaşaýan ýerine, diline, dine garaýşyna, syýasy ygtykadyna, haýsy partiýa degişlidigine ýa-da hiç partiýa degişli däldigine garamazdan administratiw jogapkärçiligine çekilýär. Ýuridik şahs eýeçiliginiň görnüşine, ýerleşýän ýerine, guramaçylyk-hukuk görnüşine, tabynlygyna, şeýle hem beýleki ýagdaýlara garamazdan administratiw jogapkärçiligine degişlidir.

2. Aýry-aýry döwlet wezipeli adamlar (deputatlar we Türkmenistanyň kanunçylygyna laýyklykda gaýry adamlar) babatda administratiw önümçiligi üpjün etmek çärelerini ulanmak we olary administratiw jogapkärçiligine çekmek şertleri Türkmenistanyň Konstitusiýasy, şu Kodeks, Türkmenistanyň kanunlary we beýleki kadalaşdyryjy hukuk namalary bilen bellenýär.

 

6-njy madda. Bigünälik prezumpsiýa ýörelgesi

 

1. Şu Kodeksde bellenilen tertipde işe seretmäge ygtyýarly edaranyň wezipeli adamynyň (mundan beýläk – ygtyýarly wezipeli adam) kanuny güýje giren karary bilen günälidigi subut edilýänçä we anyklanylýança administratiw önümçilik özi babatda alnyp barylýan şahs (mundan beýläk – özi babatda önümçilik alnyp barylýan şahs) bigünä hasap edilýär.

2. Administratiw jogapkärçilige çekilýän şahs özüniň zerur hasaplaýan halatlaryndan başga ýagdaýlarda bigünädigini subut etmäge borçly däldir.

3. Şu Kodeksiň kadalary ulanylanda administratiw jogapkärçilige çekilýän şahsyň günäkärdigi hakynda mesele boýunça ýüze çykan islendik şübhe onuň peýdasyna çözülýär.

 

7-nji madda. Adalatlylyk ýörelgesi

 

1. Administratiw hukuk bozulmany eden şahs babatda ulanylýan temmi adalatly bolmalydyr, ýagny administratiw hukuk bozulmanyň häsiýetine, onuň edilen ýagdaýlaryna laýyk gelmelidir, kanuny we esasly bolmalydyr.

2. Şol bir administratiw hukuk bozulma üçin hiç bir şahs iki gezek administratiw jogapkärçilige çekilip bilinmez.

 

8-nji madda. Adamyň hukuklaryny we azatlyklaryny hormatlamak ýörelgesi

 

1. Administratiw önümçiligiň barşynda adamyň at-abraýyny peseldýän ýa-da mertebesini kemsidýän hereketler we kararlar gadagan edilýär, adamyň şahsy durmuşy hakynda maglumatlaryň, şonuň ýaly-da şu Kodeksde göz öňünde tutulmadyk maksatlar üçin we adamyň özüniň gizlin saklanylmagy zerur diýip hasaplaýan şahsy häsiýetli maglumatlarynyň ýygnalmagyna, ulanylmagyna we ýaýradylmagyna ýol berilmeýär.

2. Administratiw önümçiligiň barşynda döwlet edaralarynyň ýa-da olaryň wezipeli adamlarynyň bikanun hereketleriniň netijesinde ýetirilen maddy we ahlak zyýanyň öwezi Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen tertipde dolunmaga, bozulan hukuklar bolsa dikeldilmäge degişlidir.

 

9-njy madda. Şahsyýetiň eldegrilmesizligi ýörelgesi

 

1. Şu Kodeksde bellenenlerden başga esaslarda we tertipde hiç kim administratiw taýdan tutup saklanylmaga, getirilmäge, içeri işler edaralaryna ýa-da beýleki döwlet edaralaryna eltilmäge, şahsy gözden geçirilmäge we onuň ýanyndaky goşlar gözden geçirilmäge sezewar edilip bilinmez.

2. Her bir tutup saklanylan, getirilmäge sezewar edilen, eltilen adam bu hereketleriň esaslary we sebäpleri barada habarly edilmelidir. Bu barada prokurora ýazmaça habar berilýär.

3. Prokuror, içeri işler edaralarynyň ýa-da şu Kodeksde ygtyýarly edilen beýleki döwlet edaralarynyň wezipeli adamlary bikanun tutup saklanylan, getirilmäge sezewar edilen, eltilen ýa-da tussaglykda saklanylýan adamy haýal etmän boşatmaga borçludyr.

4. Administratiw önümçiligiň barşynda hiç kim gynamalara, zorluga we çemeleşmegiň ýa-da temmi bermegiň beýleki rehimsiz, adamkärçiliksiz ýa-da mertebäni kemsidýän görnüşlerine sezewar edilip bilinmez. Adamyň ýa-da onuň kanuny wekiliniň erkiniň garşysyna olaryň hukuklaryny çäklendirýän hereketleriň edilmegine diňe şu Kodeksde gös-göni göz öňünde tutulan halatlarda we tertipde ýol berilýär.

5. Administratiw temmi çäresi hökmünde özi babatda administratiw taýdan tussag etmek saýlanyp alnan, administratiw taýdan tutup saklanylmaga we getirilmäge sezewar edilen, şeýle hem eltilen adamy saklamak onuň janynyň we saglygynyň howp astynda goýulmagyny aradan aýyrýan şertlerde amala aşyrylmalydyr.

 

10-njy madda. Şahsy durmuşyň eldegrilmesizligi ýörelgesi

 

Administratiw önümçiligiň barşynda şahsy durmuşyň, şahsy we maşgala syrlarynyň goralmagy üpjün edilýär. Her bir adamyň şahsy goýumlarynyň we pul toplamalarynyň, hat alyşmalarynyň, telefon gepleşikleriniň, poçta, telegraf, Internet we gaýry habarlarynyň gizlinligine hukugy bardyr. Administratiw önümçiligiň barşynda bu hukuklaryň çäklendirilmegine, eger bu Türkmenistanyň kanunçylygynda gös-göni bellenmedik bolsa, ýol berilmeýär.

 

11-nji madda. Eýeçiligiň eldegrilmesizligi ýörelgesi

 

1. Döwlet eýeçiligiň goraglylygyny kepillendirýär. Kanunda bellenenlerden başga esaslarda we tertipde hiç kim öz emläginden mahrum edilip bilinmez.

2. Emlägi we resminamalary almak, ulag serişdesini tutup saklamak we eýeçiligiň eldegrilmesizligine täsir edýän administratiw önümçiligi üpjün etmegiň beýleki çäreleri diňe şu Kodeksde göz öňünde tutulan halatlarda we tertipde ulanylyp bilner.

 

12-nji madda. Administratiw hukuk bozulmalaryny duýdurmak ýörelgesi

 

1. Döwlet edaralary, jemgyýetçilik birleşikleri, zähmetkeşler köpçülikleri administratiw hukuk bozulmalaryny duýdurmaga, olaryň edilmegine ýardam berýän sebäpleri we şertleri ýüze çykarmaga hem-de aradan aýyrmaga, raýatlary ýokary düşünjelilik we düzgün-nyzamlylyk, kanunlary berk berjaý etmek ruhunda terbiýelemäge gönükdirilen çäreleri işläp düzýärler we amala aşyrýarlar.

2. Häkimler kanunlaryň berjaý edilmegini, döwlet we jemgyýetçilik tertibiniň, raýatlaryň hukuklarynyň goralmagyny üpjün etmek bilen welaýatlaryň, etraplaryň we şäherleriň çäklerinde ähli döwlet edaralarynyň we jemgyýetçilik birleşikleriniň administratiw hukuk bozulmalaryny duýdurmak boýunça işini utgaşdyrýarlar, administratiw toparlaryň, kämillik ýaşyna ýetmedikleriň işleri barada toparlaryň we administratiw hukuk bozulmalaryna garşy göreş alyp barýan hem-de özlerine hasabat berýän beýleki edaralaryň işine ýolbaşçylyk edýärler.

 

13-nji madda. Önümçiligiň dili

 

Administratiw önümçilik döwlet dilinde alnyp barylýar. Zerur halatynda, iş boýunça önümçilige gatnaşýan we iş boýunça önümçilik alnyp barylýan dili bilmeýän adamlara ene dilinde ýa-da özleriniň bilýän başga dilinde arz etmäge, düşündiriş bermäge, haýyşnama bildirmäge, şikaýat getirmäge, işiň materiallary bilen tanyşmaga, oňa seredilende çykyş etmäge, terjimeçiniň hyzmatlaryndan peýdalanmaga bolan hukuklary düşündirilýär we üpjün edilýär.

 

14-nji madda. Şaýatlyk düşündirişlerini bermek borjundan boşadylmagy

 

1. Hiç kim öz-özüne ýa-da ýakyn garyndaşlaryna (ata-eneler (şol sanda perzentlige alanlar), är-aýal, çagalar (şol sanda perzentlige alnanlar), ata we ene, baba we mama, agtyklar, süýtdeş we doly süýtdeş däl doganlar) garşy düşündiriş bermäge mejbur edilip bilinmez.

2. Şu maddanyň birinji böleginde görkezilen adamlaryň düşündiriş bermekden ýüz döndermäge haky bardyr we bu olary haýsydyr bir jogapkärçilige eltmeýär.

 

15-nji madda. Professional ýuridik kömege bolan hukug üpjün edilmegi

 

1. Administratiw önümçiligiň barşynda her bir şahsyň Türkmenistanyň kanunçylygyna laýyklykda professional ýuridik kömegi almaga hukugy bardyr.

2. Kanunda göz öňünde tutulan halatlarda professional ýuridik kömek tölegsiz berilýär.

 

16-njy madda. Administratiw önümçiligiň aýanlygy

 

1. Işe seretmäge ygtyýarly edaralar administratiw önümçiligi açyk amala aşyrýarlar.

2. Döwlet syrlaryny öz içine alýan maglumatlary bolan işler babatda, şeýle hem şahsy, maşgala, täjirçilik ýa-da kanun arkaly goralyp saklanylýan beýleki syrlary, adamyň şahsy durmuşynyň syrly taraplary barada maglumatlary saklamagyň zerurlygyna ýa-da açyk seljerişe päsgel berýän beýleki ýagdaýlara salgylanýan iş boýunça önümçilige gatnaşýan adamyň degişli haýyşnamasy işe seretmäge ygtyýarly edara tarapyndan kanagatlandyrylanda administratiw önümçilik ýapyk tertipde amala aşyrylýar.

3. Adamyň şahsy hat alyşmalary we şahsy telegraf habarlary açyk önümçilikde diňe aralarynda bu hat alyşmalar bolup geçen we telegraf habarlary alşylan adamlaryň razylygy bilen yglan edilip bilner. Başga halatlarda bu adamlaryň şahsy hat alyşmalary we şahsy telegraf habarlary ýapyk önümçilikde yglan edilýär we barlanylýar. Görkezilen düzgünler adamyň şahsy durmuşy barada maglumatlary bolan foto-kinoresminamalar, audio-wideoýazgylar barlanylanda hem ulanylýar.

4. Iş boýunça önümçilige gatnaşýan, şeýle hem açyk önümçilikde bolýan adamlaryň önümçiligiň barşyny ýazmaça belläp almaga hukuklary bardyr. Önümçiligiň barşynda audio-wideoýazgynyň edilmegine, kino-fotosurata düşürilmegine, göni tele-radiogepleşikleriň alnyp barylmagyna iş boýunça önümçilige gatnaşýanlaryň razylygy bilen ygtyýarly wezipeli adamyň rugsat bermegi boýunça ýol berilýär. Bu hereketler önümçiligiň kadaly barşyna päsgel bermeli däldir we wagt boýunça çäklendirilip bilner.

 

17-nji madda. Şahsyň hukuklarynyň, azatlyklarynyň we kanuny bähbitleriniň kazyýet tarapyndan goralmagy

 

1. Hukuklarynyň, azatlyklarynyň we kanuny bähbitleriniň kazyýet tarapyndan goralmagyna her bir şahsyň hukugy bardyr. Bozulan ýa-da jedelleşilýän hukuklarynyň, azatlyklarynyň ýa-da kanun arkaly goralýan bähbitleriniň goralmagy üçin gyzyklanýan şahs Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen tertipde kazyýete ýüz tutmaga haklydyr.

2. Prokuror üstüne ýüklenilen borçlary amala aşyrmak maksady bilen fiziki we ýuridik şahslaryň hukuklaryny, jemgyýetiň we döwletiň bähbitlerini goramak üçin kazyýete ýüz tutmaga haklydyr.

3. Administratiw hukuk bozulma barada işleriň kanunda göz öňünde tutulan kazyýete degişliligi hiç bir şahs babatda onuň öz razylygy bolmazdan üýtgedilip bilinmez.

 

18-nji madda. Önümçiligiň barşynda howpsuzlygyň üpjün edilmegi

 

Administratiw önümçilik işe seredýän edaranyň kadaly işlemegini we iş boýunça önümçilige gatnaşýanlaryň howpsuzlygyny üpjün edýän şertlerde alnyp barylýar. Howpsuzlygy üpjün etmek maksady bilen ygtyýarly wezipeli adam administratiw önümçiligi alyp baranda oňa gatnaşmaga isleg bildirýän adamlaryň şahsyýetini tassyklaýan resminamalaryny barlamak barada buýruk berip biler.

 

19-njy madda. Iş ýörediş hereketlerine we kararlaryna şikaýat etmek erkinligi

 

1. Ygtyýarly wezipeli adamyň administratiw hukuk bozulma barada işe seretmek boýunça hereketlerine we kararlaryna şu Kodeksde bellenilen tertipde şikaýat edilip bilner.

2. Iş boýunça önümçilige gatnaşýanlaryň şu Kodeksde bellenilen tertipde administratiw hukuk bozulma barada iş boýunça karara täzeden seredilmegini talap etmäge hukugy bardyr.

 

2-nji bap. TÜRKMENISTANYŇ ADMINISTRATIW HUKUK BOZULMALARY HAKYNDA KODEKSINIŇ WAGT WE GIŇIŞLIK BOÝUNÇA HEREKETI

 

20-nji madda. Türkmenistanyň Administratiw hukuk bozulmalary hakynda kodeksiniň wagt boýunça hereketi

 

1. Administratiw hukuk bozulmany eden şahslar hukuk bozulmanyň edilen wagtynda hereket edýän Türkmenistanyň administratiw hukuk bozulmalary hakynda kanunçylygy esasynda jogapkärçilige degişlidir.

2. Şu Kodeksiň administratiw hukuk bozulmalary üçin jogapkärçiligi ýeňilleşdirýän ýa-da ýatyrýan kadalarynyň yzyna täsir ediş güýji bardyr, ýagny ol onuň kanuny güýje girizilmeginden öň edilen hukuk bozulmalara hem degişlidir.

3. Şu Kodeksiň administratiw hukuk bozulmalary üçin jogapkärçiligi belleýän ýa-da güýçlendirýän kadalarynyň yzyna täsir ediş güýji ýokdur.

4. Administratiw hukuk bozulmanyň edilen wagty diýlip, onuň netijeleriniň bolan wagty, şu Kodeksde göz öňünde tutulan hereketiň (hereketsizligiň) edilen ýagdaýy üçin jogapkärçilik bellenen halatynda bolsa – şol hereketiň (hereketsizligiň) edilen wagty hasap edilýär.

 

21-nji madda. Türkmenistanyň Administratiw hukuk bozulmalary hakynda kodeksiniň giňişlik boýunça hereketi

 

1. Türkmenistanyň çäginde, şol sanda onuň howa giňişliginde, içerki suwlarynda, çäk deňzinde, aýratyn ykdysady zolagynda we kontinental şelfinde administratiw hukuk bozulmalaryny eden şahslar şu Kodeksde bellenilen jogapkärçilige degişlidir.

2. Türkmenistanyň portuna ýazylan, Türkmenistanyň çäginden daşyndaky suw ýa-da howa giňişliginde bolan gämide administratiw hukuk bozulmalaryny eden şahs, eger Türkmenistanyň halkara şertnamasynda başgaça göz öňünde tutulmadyk bolsa, şu Kodeks boýunça jogapkärçilik çekýär.

 

3-nji bap. ADMINISTRATIW HUKUK BOZULMA WE

ADMINISTRATIW JOGAPKÄRÇILIK

 

22-nji madda. Administratiw hukuk bozulma barada düşünje

 

1. Administratiw hukuk bozulma – bu fiziki ýa-da ýuridik şahsyň kanuna garşy gelýän, günäli (bilkastlaýyn ýa-da seresapsyzlyk bilen edilen) we onuň üçin administratiw jogapkärçiligi şu Kodeksde göz öňünde tutulan hereketidir (hereketsizligidir).

2. Eger ýuridik şahsyň şu Kodeksde administratiw jogapkärçilik göz öňünde tutulan düzgünleri we kadalary berjaý etmegi üçin mümkinçiliginiň bolandygy, ýöne onuň olary berjaý etmek boýunça özüne bagly ähli çäreleri görmändigi anyklanylan bolsa, onda ol ýuridik şahs administratiw hukuk bozulmany etmekde günäkär hasap edilýär.

3. Ýuridik şahsa administratiw temmisiniň berilmegi bu hukuk bozulma üçin günäli fiziki şahsy administratiw jogapkärçilikden boşatmaýar, şonuň ýaly-da fiziki şahsyň administratiw ýa-da jenaýat jogapkärçiligine çekilmegi bu hukuk bozulma üçin ýuridik şahsy administratiw jogapkärçilikden boşatmaýar.

4. Eger şu Kodeksiň Aýratyn böleginde göz öňünde tutulan hukuk bozulma özüniň häsiýeti boýunça Türkmenistanyň kanunçylygyna laýyklykda jenaýat jogapkärçiligine eltmeýän bolsa, onuň üçin administratiw jogapkärçilik ýüze çykýar.

 

23-nji madda. Administratiw hukuk bozulmanyň bilkastlaýyn edilmegi

 

Eger administratiw hukuk bozulmany eden adam öz hereketiniň (hereketsizliginiň) kanuna garşy gelýändigine akyl ýetirse, onuň zyýanly netijelerini öňünden görse we olaryň bolmagyny islese ýa-da şol netijeleriň bolmagyna düşünjeli ýol berse ýa-da olara parhsyz garasa, onda administratiw hukuk bozulma bilkastlaýyn edilen diýlip hasap edilýär.

 

24-nji madda. Administratiw hukuk bozulmanyň seresapsyzlykdan edilmegi

 

Eger administratiw hukuk bozulmany eden adam öz hereketiniň (hereketsizliginiň) zyýanly netijelere eltmek mümkinçiligini öňünden görse, ýöne ýeterlik esas bolmazdan şol netijeleriň öňüni alaryn diýip ýeňilkellelik bilen hasap etse, ýa-da şeýle netijeleri öňünden görmeli we görmegi mümkin bolan ýagdaýynda hem harsallyk bilen ol netijeleriň bolmak mümkinçiligini öňünden görüp bilmese, onda administratiw hukuk bozulma seresapsyzlykdan edilen diýlip hasap edilýär.

 

25-nji madda. Administratiw jogapkärçilik üçin esaslar  

 

Şu Kodeksde göz öňünde tutulan administratiw hukuk bozulmanyň düzüminiň ähli alamatlaryny özünde saklaýan etmişiň (hereket ýa-da hereketsizlik) edilmegi administratiw jogapkärçiliginiň esasy bolup durýar.

 

26-njy madda. Administratiw jogapkärçiligiň düşýän ýaşy

 

Administratiw hukuk bozulmany eden pursadynda on alty ýaşyna ýeten adamlar administratiw jogapkärçilige degişlidir.

 

27-nji madda. Kämillik ýaşyna ýetmedik adamlaryň administratiw jogapkärçiligi

 

1. Administratiw hukuk bozulmany eden on alty ýaşdan on sekiz ýaşa çenli bolan kämillik ýaşyna ýetmedik adamlar şu Kodekse laýyklykda administratiw jogapkärçilige çekilýär. Şunda her bir kämillik ýaşyna ýetmedik adam ynsanperwer çemeleşilmeginden we ýaşyny hasaba almak bilen onuň şahsyýetiniň mertebesiniň hormat goýulmagyndan peýdalanmalydyr.

2. Administratiw hukuk bozulmany eden on alty ýaşdan on sekiz ýaşa çenli bolan kämillik ýaşyna ýetmedik adam babatda şu Kodeksiň Aýratyn böleginiň degişli maddasynyň sanksiýasynda göz öňünde tutulandygyna ýa-da tutulmandygyna garamazdan, oňa duýduryş görnüşinde administratiw temmisi berlip bilner.

3. Administratiw hukuk bozulmany on alty ýaşdan on sekiz ýaşa çenli eden kämillik ýaşyna ýetmedik adam edilen hukuk bozulmanyň anyk ýagdaýlary, hukuk bozujynyň psihiki ösüşi, durmuş we ýaşaýyş şertleri, saglyk ýagdaýy we bilim derejesi hasaba alnyp, etraplaryň ýa-da etrap hukukly şäherleriň häkimliginiň ýanyndaky kämillik ýaşyna ýetmedikleriň işleri baradaky toparlar (mundan beýläk – kämillik ýaşyna ýetmedikleriň işleri barada topar) we işe seretmäge beýleki ygtyýarly edaralar tarapyndan administratiw jogapkärçiliginden boşadylyp, oňa Türkmenistanyň kanunçylygynda göz öňünde tutulan beýleki täsir ediş çäreleri ulanylyp bilner.

4. On alty ýaşdan on sekiz ýaşa çenli bolan kämillik ýaşyna ýetmedik, şu Kodeksiň 79-njy, 92-nji, 210219-njy, 221–224-nji, 226-njy, 228232-nji, 317-nji, 345346-njy, 350-nji we 375–378-nji maddalarynda göz öňünde tutulan administratiw hukuk bozulmalaryny eden adamlar administratiw jogapkärçilige umumy esaslarda degişlidir. Administratiw hukuk bozulmanyň häsiýetini we hukuk bozujynyň şahsyýetini hasaba almak bilen görkezilen adamlar (şu Kodeksiň 378-nji maddasynda göz öňünde tutulan hukuk bozulmany eden adamlar muňa girmeýär) babatdaky işler kämillik ýaşyna ýetmedikleriň işleri barada toparlara seretmäge berlip bilner, şu Kodeksiň 92-nji maddasynda göz öňünde tutulan administratiw hukuk bozulmalary barada işler bolsa, kada bolşy ýaly, şol toparlaryň seretmegine berilmäge degişlidir.

 

28-nji madda. Türkmenistanyň Mejlisiniň deputatlarynyň, welaýat, etrap, şäher halk maslahatlarynyň we Geňeşleriň agzalarynyň administratiw jogapkärçiligi

 

Türkmenistanyň Mejlisiniň, halk maslahatlarynyň we Geňeşleriň razylygy bolmasa, Türkmenistanyň Mejlisiniň deputaty, welaýat, etrap, şäher halk maslahatlarynyň we Geňeşleriň agzalary tarapyndan edilen administratiw hukuk bozulmalary üçin olar administratiw jogapkärçilige degişli däldir.

 

29-njy madda. Düzgün-nyzam tertipnamalarynyň hereketi degişli edilen harby gullukçylaryň we beýleki adamlaryň administratiw jogapkärçiligi

 

1. Harby gullukçylar we harby ýygnanyşyklara çagyrylan raýatlar, şeýle hem içeri işler edaralarynyň hatarçylary, seržantlar we ofiserler düzümlerine degişli adamlar administratiw hukuk bozulmalaryny edendikleri üçin gös-göni düzgün-nyzam tertipnamalarynda göz öňünde tutulan halatlarda düzgün-nyzam jogapkärçiligini çekýärler, beýleki halatlarda bolsa, umumy esaslarda administratiw jogapkärçilige degişlidirler. Görkezilen adamlara administratiw taýdan tussag etmek, çagyryş boýunça harby gullukçylara bolsa, administratiw jerime bermek hem ulanylyp bilinmez.

2. Düzgün-nyzam tertipnamalarynyň ýa-da düzgün-nyzam hakynda ýörite düzgünnamalaryň hereketi özlerine degişli edilen, şu maddanyň birinji böleginde görkezilenlerden beýleki adamlar administratiw hukuk bozulmalaryny edendikleri üçin Türkmenistanyň kadalaşdyryjy hukuk namalarynda gös-göni göz öňünde tutulan halatlarda düzgün-nyzam jogapkärçiligini çekýärler, beýleki halatlarda bolsa, administratiw jogapkärçiligine umumy esaslarda degişlidirler.

3. Şu maddanyň birinji we ikinji böleklerinde görkezilen adamlar Türkmenistanyň Döwlet serhediniň düzgünleri, Türkmenistanyň Döwlet serhediniň üstünden geçiriş ýerlerindäki düzgünler, Türkmenistanyň salgyt, sanitariýa we weterinariýa işi, ýangyn howpsuzlygy, ýol hereketiniň howpsuzlygy, aw awlamak we aw hojalygyny ýöretmek, balyk tutmak we suwuň biologik serişdelerini gorap saklamak hakynda kanunçylygy bilen baglanyşykly administratiw hukuk bozulmalary üçin administratiw jogapkärçilige umumy esaslarda degişlidirler.

4. Şu maddanyň birinji we ikinji böleklerinde görkezilen adamlar babatda administratiw temmi çärelerini ulanmazdan ygtyýarly wezipeli adamlar günäkäri düzgün-nyzam jogapkärçiligine çekmek meselesini çözmek üçin, administratiw hukuk bozulma barada materialy degişli edaralara iberýär.

 

30-njy madda. Wezipeli adamlaryň administratiw jogapkärçiligi

 

1. Wezipeli adamlar öz gulluk borçlaryny ýerine ýetirmändigi ýa-da göwnejaý ýerine ýetirmändigi bilen baglanyşykly eden administratiw hukuk bozulmalary üçin administratiw jogapkärçilige degişlidirler.

2. Ýuridik şahsa Türkmenistanyň kanunçylygyna laýyklykda berlen maliýe jerimeleri we ulanylan beýleki temmi çäreleri şol ýuridik şahsyň wezipeli adamlarynyň administratiw jogapkärçiligi üçin, eger bu şu Kodeksiň Aýratyn böleginde göz öňünde tutulan bolsa, esas bolup biler.

Bellik

Häkimiýet wekilleriniň wezipelerini hemişelik, wagtlaýyn ýa-da ýörite ygtyýarlylyk boýunça amala aşyrýan, şonuň ýaly-da döwlet edaralarynda, ýerli öz-özüňi dolandyryş edaralarynda, eýeçiliginiň görnüşine garamazdan, kärhanalarda, edaralarda, guramalarda, Türkmenistanyň Ýaragly Güýçlerinde, beýleki goşunlarynda we harby düzümlerinde guramaçylyk-serenjam berijilik, administratiw-hojalyk ýa-da gözegçilik-derňew ygtyýarlyklary ýerine ýetirýän adamlar, şeýle hem ýuridik şahs döretmezden telekeçilik işini amala aşyranlarynda görkezilen wezipeleri ýerine ýetirýän adamlar wezipeli adamlar diýlip hasap edilýär.

 

31-nji madda. Daşary ýurt raýatlarynyň, raýatlygy bolmadyk adamlaryň we daşary ýurt ýuridik şahslarynyň administratiw jogapkärçiligi

 

1. Türkmenistanyň çäginde administratiw hukuk bozulmalaryny eden daşary ýurt raýatlary, raýatlygy bolmadyk adamlar we daşary ýurt ýuridik şahslary şu Kodeksde görkezilen umumy esaslarda administratiw jogapkärçiligine çekilmäge degişlidir.

2. Türkmenistanyň kanunçylygy hem-de halkara şertnamalary esasynda ýörite goraglylyk hukugyndan peýdalanýan we Türkmenistanyň çäginde administratiw hukuk bozulmany eden daşary ýurt raýatynyň administratiw jogapkärçilik meselesi halkara hukugynyň kadalaryna laýyklykda çözülýär.

 

32-nji madda. Ýuridik şahslaryň administratiw jogapkärçiligi

 

1. Ýuridik şahslar administratiw hukuk bozulmany edendigi üçin şu Kodeksiň Aýratyn böleginde göz öňünde tutulan halatlarda administratiw jogapkärçilige degişlidir.

2. Şu Kodeksiň I, III we IV bölümleriniň maddalarynda bellenilen kadalaryň diňe fiziki şahsa ýa-da diňe ýuridik şahsa ulanylýandygy görkezilmedik bolsa, ol kadalar hem fiziki şahs, hem ýuridik şahs babatda deň derejede hereket edýär, ýöne ol kadalaryň manysy boýunça diňe fiziki şahs babatda degişli edilen we diňe şol babatda ulanylyp bilinjek halatlary muňa girmeýär.

3. Birnäçe ýuridik şahs goşulanda administratiw hukuk bozulmany edendigi üçin administratiw jogapkärçilige täzeden dörän ýuridik şahs çekilýär.

4. Ýuridik şahs beýleki ýuridik şahsa birleşende administratiw hukuk bozulmany edendigi üçin administratiw jogapkärçilige birleşdirýän ýuridik şahs çekilýär.

5. Ýuridik şahs bölünende ýa-da ýuridik şahsyň düzüminden bir   ýa-da birnäçe ýuridik şahs aýrylanda administratiw hukuk bozulmanyň edilendigi üçin administratiw jogapkärçilige bölüşmek balansyna laýyklykda baglaşylan geleşikler ýa-da emläkler boýunça hukuklar we borçlar haýsy ýuridik şahsa geçen, eger bu administratiw hukuk bozulma şol geleşikler ýa-da emläkler bilen baglanyşykly edilen bolsa, şol ýuridik şahs administratiw jogapkärçiligine çekilýär.

6. Ýuridik şahs bir guramaçylyk-hukuk görnüşinden başgasyna gaýtadan üýtgedilende administratiw hukuk bozulmany edendigi üçin administratiw jogapkärçilige täzeden dörän ýuridik şahs çekilýär.

7. Şu maddanyň üçünji–altynjy böleklerinde görkezilen halatlarda administratiw hukuk bozulmany edendigi üçin administratiw jogapkärçiligi oňa çekilýän ýuridik şahsa administratiw hukuk bozulma wakasy barada üýtgedip guramak tamamlanýança belli bolandygyna garamazdan düşýär.

8. Ýuridik şahsy üýtgedip guramak tamamlanýança administratiw hukuk bozulmany edendigi üçin ýuridik şahsa şu Kodekse laýyklykda berilýän administratiw temmisi şu maddanyň üçünji–altynjy bölekleriniň düzgünlerini hasaba almak bilen ulanylýar.

 

4-nji bap. ADMINISTRATIW JOGAPKÄRÇILIGINI ARADAN AÝYRÝAN ÝAGDAÝLAR

 

33-nji madda. Bialaç zerurlyk

 

1. Bialaç zerurlyk ýagdaýynda şu Kodeks bilen goralýan bähbitlere zyýan ýetirilmegi, ýagny şol adamyň ýa-da başga adamlaryň janyna, saglygyna, hukuklaryna we kanuny bähbitlerine, jemgyýetiň hem-de döwletiň bähbitlerine gös-göni abanýan howpy aradan aýyrmak üçin, eger bu howp şol ýagdaýlarda gaýry serişdeler bilen aradan aýrylyp bilinmese we şunda zerurlygyň çäklerinden bialaç çykylmagyna ýol berilmedik bolsa, şonuň ýaly hereket administratiw hukuk bozulmasy bolmaýar.

2. Bialaç zerurlygyň çäklerinden çykylmagy diýlip, salynýan howpuň we howpuň aradan aýrylan ýagdaýyna, onuň häsiýetine we derejesine açyk laýyk gelmeýän zyýan ýetirilmegi, haçanda öňi alynýana garanda, şu Kodeks bilen goralýan bähbitlere has köp zyýan ýetirilende hasap edilýär. Şeýle çäkden çykylmagy diňe bilkastlaýyn zyýan ýetirilen halatynda jogapkärçilige eltýär.

 

34-nji madda.  Zerur goranyş

 

1. Şu Kodeksiň Aýratyn böleginde göz öňünde tutulan hereketleri eden hem bolsa, ýöne olar zerur goranyş ýagdaýynda hereket eden adam tarapyndan, ýagny döwlet ýa-da jemgyýetçilik bähbitlerini, adamlaryň janyny, saglygyny, hukuklaryny, azatlyklaryny we kanuny bähbitlerini, eýeçiligi, dolandyryş tertibini kanuna garşy gelýän kast etmeden goramak üçin kast edýäne zyýan ýetirmek arkaly edilen bolsa, şunda zerur goranyşyň çäklerinden çykylmagyna ýol berilmedik bolsa, onda ol administratiw jogapkärçilige degişli däldir.

2. Zerur goranyşyň çäklerinden çykylmagy diýlip, kast edilmegiň häsiýetine we howplulyk derejesine goranmagyň açyk laýyk gelmezligi, onuň netijesinde kast edýäne ýagdaýyň talap etmeýän çendenaşa aç-açan zyýanyň ýetirilmegi hasap edilýär. Şeýle çäkden çykmak diňe bilkastlaýyn zyýan ýetirilen halatynda administratiw jogapkärçilige eltýär.

 

35-nji madda. Akyly düzüw dällik

 

Kanuna garşy gelýän hereketi ýa-da hereketsizligi edýän wagtynda akyly düzüw däl ýagdaýda bolan, ýagny öz hereketleriniň (hereketsizliginiň) häsiýetine we ähmiýetine, olaryň jemgyýetçilik taýdan howpludygyna akyl ýetirip bilmedik ýa-da psihiki taýdan kesellemegi, psihiki bozulmagyň wagtlaýyn keselliligi, akyly kemligi ýa-da başga hili kesellilik ýagdaýy netijesinde şolara erk edip bilmedik adam administratiw jogapkärçilige degişli däldir.

 

36-njy madda. Esaslandyrylan töwekgelçilik

 

1. Jemgyýetçilik peýdaly maksada ýetmek üçin esaslandyrylan töwekgelçilikde şu Kodeks bilen goralyp saklanylýan bähbitlere zyýan ýetirilmegi administratiw hukuk bozulmasy bolmaýar.

2. Eger goýlan maksada töwekgelçilik bilen baglanyşyksyz hereketler bilen ýetilip bolmasa we töwekgelçilige ýol beren adam şu Kodeks bilen goralyp saklanylýan bähbitlere ýetirilen zyýanyň öňüni almak üçin ýeterlik zerur çäreleri gören bolsa, töwekgelçilik esaslandyrylan diýlip hasap edilýär.

3. Eger töwekgelçilik adamlaryň janyna ýa-da saglygyna howp  salmak, ekologik heläkçiligi ýa-da jemgyýetçilik betbagtçylygy ýa-da başga agyr netijeler bilen görnetin utgaşdyrylan bolsa, töwekgelçilik esaslandyrylan diýlip hasap edilmeýär.

 

37-nji madda. Fiziki ýa-da psihiki taýdan mejbur etmek

 

1. Fiziki ýa-da psihiki taýdan mejbur etmek netijesinde, eger adam şeýle mejbur etmegiň netijesinde öz hereketine (hereketsizligine) erk edip bilmese, şu Kodeksiň Aýratyn böleginde göz öňünde tutulan hereketiň (hereketsizligiň) edilmegi administratiw hukuk bozulmasy bolmaýar.

2. Başga halatlarda fiziki ýa-da psihiki taýdan mejbur etmek netijesinde şu Kodeks bilen goralyp saklanylýan bähbitlere zyýan ýetirilendigi üçin jogapkärçilik baradaky mesele şu Kodeksiň düzgünlerini hasaba almak bilen çözülýär.

 

38-nji madda. Buýrugy ýerine ýetirmek

 

1. Bellenilen tertipde we degişli görnüşi berjaý etmek bilen berlen hem-de özi üçin hökmany bolan buýrugy ýa-da başga görkezmäni ýerine ýetirip, şu Kodeksiň Aýratyn böleginde göz öňünde tutulan hereketi (hereketsizligi) amala aşyran adam tarapyndan edilen administratiw hukuk bozulma üçin jogapkärçiligi şeýle buýrugy ýa-da görkezmäni beren adam çekýär.

2. Görnetin bikanun buýrugy ýa-da başga görkezmäni ýerine ýetirmek bilen bilkastlaýyn administratiw hukuk bozulmany eden adam umumy esaslarda administratiw jogapkärçiligine degişlidir. Görnetin bikanun buýrugy ýa-da başga görkezmäni ýerine ýetirmezlik administratiw jogapkärçiligini aradan aýyrýar.

 

39-njy madda. Onçakly uly bolmadyk administratiw hukuk bozulmasy üçin administratiw temmisini ulanmak ýa-da administratiw jogapkärçiliginden boşatmak

 

Işe seretmäge ygtyýarly edara onçakly uly bolmadyk administratiw hukuk bozulmany eden şahs babatda şu Kodeksde göz öňünde tutulan administratiw temmisini ol temminiň has ýeňil görnüşi bilen çalşyryp ýa-da bu şahsy administratiw jogapkärçiliginden boşadyp we dilden duýduryş bermek bilen çäklenip biler.

Bellik

Şu Kodeksiň Aýratyn böleginde göz öňünde tutulan administratiw hukuk bozulmanyň alamatlary bolan, ýöne häsiýeti, ýetirilen zyýanyň möçberi we netijesiniň agyrlyk derejesi boýunça kanun tarapyndan goralýan bähbitlere düýpli täsir ýetirmeýän hereket (hereketsizlik) «onçakly uly bolmadyk administratiw hukuk bozulma» diýlip hasap edilýär.

 

5-nji bap. ADMINISTRATIW TEMMISI

 

40-njy madda. Administratiw temmisiniň maksatlary

 

1. Administratiw temmisi jogapkärçilik çäresi bolup, ol administratiw hukuk bozulmany eden şahsy kanunlary berjaý etmek ruhunda terbiýelemek, şeýle hem hukuk bozujynyň hem özi, hem beýleki şahslar tarapyndan täze hukuk bozulmalarynyň edilmeginiň öňüni almak maksady bilen ulanylýar.

2. Administratiw hukuk bozulmany eden fiziki şahsa ulanylýan administratiw temmisi fiziki ejir çekdirmegi ýa-da onuň adam mertebesini kemsitmegi, şeýle hem ýuridik şahsyň iş abraýyna şikes ýetirmegi maksat edinip bilmez.

 

41-nji madda. Administratiw temmisiniň görnüşleri

 

1. Administratiw hukuk bozulmalarynyň edilendigi üçin administratiw temmisiniň şu görnüşleri berlip bilner:

1) duýduryş;

2) administratiw jerime;

3) jemgyýetçilik işleri;

4) administratiw hukuk bozulmanyň edilmeginiň guraly ýa-da gös-göni obýekti bolan närseleri tölegli almak;

5) administratiw hukuk bozulmanyň edilmeginiň guraly ýa-da gös-göni obýekti bolan närseleri muzdsuz almak;

6) fiziki şahsa berlen ýörite hukugy çäklendirmek;

7) daşary ýurt raýatlaryny we raýatlygy bolmadyk adamlary administratiw taýdan Türkmenistanyň çäginden çykarmak, şeýle hem olaryň Türkmenistana gelmegini wagtlaýyn çäklendirmek;

8) administratiw taýdan tussag etmek;

9) administratiw taýdan işi togtatmak.

2. Ýuridik şahs babatda administratiw temmisiniň şu maddanyň birinji böleginiň 1–2-nji, 4-5-nji we 9-njy bentlerinde göz öňünde tutulan görnüşleri ulanylyp bilner.

(2014-nji ýylyň 20-nji dekabryndaky Türkmenistanyň Kanunynyň redaksiýasynda – Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2014 ý., № 4, 162-nji madda)

 

42-nji madda. Administratiw temmisiniň esasy we goşmaça görnüşleri

 

1. Duýduryş, administratiw jerime, jemgyýetçilik işleri, administratiw taýdan tussag etmek we administratiw taýdan işi togtatmak administratiw temmisiniň diňe esasy görnüşleri hökmünde ulanylýar.

2. Administratiw hukuk bozulmanyň edilmeginiň guraly ýa-da gös-göni obýekti bolan närseleri tölegli almak, administratiw hukuk bozulmanyň edilmeginiň guraly ýa-da gös-göni obýekti bolan närseleri muzdsuz almak, fiziki şahsa berlen ýörite hukugy çäklendirmek, daşary ýurt raýatlaryny we raýatlygy bolmadyk adamlary administratiw taýdan Türkmenistanyň çäginden çykarmak, şeýle hem olaryň Türkmenistana gelmegini wagtlaýyn çäklendirmek administratiw temmisiniň hem esasy, hem goşmaça görnüşleri hökmünde ulanylyp bilner.

3. Bir administratiw hukuk bozulma üçin administratiw temmisiniň esasy ýa-da esasy we goşmaça görnüşleri ulanylyp bilner.

(2014-nji ýylyň 20-nji dekabryndaky Türkmenistanyň Kanunynyň redaksiýasynda – Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2014 ý., № 4, 162-nji madda)

 

43-nji madda. Duýduryş

 

Duýduryş administratiw temmisiniň görnüşi hökmünde fiziki ýa-da ýuridik şahslara bikanun hereketleriň ýol berilmesizligini resmi taýdan ýatlatmak çäresi bolup durýar. Duýduryş ýazmaça görnüşde berilýär, edilen administratiw hukuk bozulma onçakly uly bolmasa, şeýle hem şu Kodeksde göz öňünde tutulan halatlarda ol dilden hem berlip bilner.

 

44-nji madda. Administratiw jerime

 

1. Administratiw jerime (mundan beýläk – jerime) şu Kodeksde göz öňünde tutulan halatlarda işe seretmäge ygtyýarly edara tarapyndan berilýän we günäkär fiziki ýa-da ýuridik şahsa Türkmenistanyň Döwlet býujetin haýryna mejbury tertipde töletdirilýän pul görnüşindäki administratiw temmisidir.

2. Jerimäniň möçberi Türkmenistan Ministrler Kabineti tarapyndan bellenýän binýatlyk mukdardan ugur alnyp kesgitlenilýär.

3. Jerimäniň iň pes möçberi şu maddanyň ikinji böleginde görkezilen binýatlyk mukdaryň 0,02 böleginden az bolup bilmez.

4. Jerimäniň aňryçäk ýokary möçberi administratiw hukuk bozulmalarynyň aýry-aýry görnüşleri üçin şu Kodeksiň Aýratyn böleginde göz öňünde tutulan möçberden köp bolup bilmez.

5. Jerimäni tölemekden boýun gaçyrmagyň alamatlary bolmazdan ony tutup almak mümkin bolmadyk halatynda kazyýet jerimäni tutup almak hakynda karary ýerine ýetirmek üstüne ýüklenen edaranyň teklipnamasy boýunça jerimäni şu Kodeksiň 441-nji maddasyna laýyklykda jemgyýetçilik işleri bilen çalşyrýar.

(2014-nji ýylyň 20-nji dekabryndaky Türkmenistanyň Kanunynyň redaksiýasynda – Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2014 ý., № 4, 162-nji madda)

 

441-nji madda. Jemgyýetçilik işleri

 

1. Jemgyýetçilik işleri bu Türkmenistanyň zähmet kanunçylygynyň talaplaryny berjaý etmek bilen görnüşi Türkmenistanyň kadalaşdyryjy hukuk namalary arkaly kesgitlenýän mugt zähmeti jemgyýetiň peýdasyna administratiw temmisiniň bu görnüşine sezewar edilen adamyň ýerine ýetirmeginden ybaratdyr.

2. Jemgyýetçilik işleri administratiw temmisi hökmünde kazyýet tarapyndan berilýär.

3. Jemgyýetçilik işleri on iki sagatdan ýetmiş iki sagada çenli möhlete bellenýär. Eger administratiw hukuk bozulmasyny eden adam okaýan ýa-da işleýän bolsa, onda jemgyýetçilik işleri onuň okuwdan we işden boş wagtlary günde dört sagatdan köp bolmadyk möhlete ýerine ýetirilýär. Okamaýan we işlemeýän adamlaryň razylygy bilen olar tarapyndan jemgyýetçilik işleri günde dört sagatdan köp, ýöne sekiz sagatdan artyk bolmadyk möhlete ýerine ýetirilip bilner.

4. Jemgyýetçilik işleri şulara bellenip bilinmez:

1) kämillik ýaşyna ýetmediklere;

2) göwreli aýallara;

3) çaga seretmek boýunça rugsatda bolan adamlara;

4) I we II topar maýyplygy bolan adamlara;

5) pensionerlere;

6) harby gullukçylara;

7) daşary ýurt raýatlaryna, raýatlygy bolmadyk adamlara (muňa Türkmenistanda hemişelik ýaşaýan raýatlygy bolmadyk adamlar girmeýär).

5. Jemgyýetçilik işleri ýerine ýetirilýän döwürde şu maddanyň dördünji böleginde göz öňünde tutulan ýagdaýlar ýüze çykan halatynda kazyýet jemgyýetçilik işleri görnüşinde administratiw temmisini bermek hakynda karary ýerine ýetirmek üstüne ýüklenen edaranyň teklipnamasy boýunça adamy bu temmini mundan beýläk ýerine ýetirmekden boşadýar.

Kodekse 441 maddasy 2014-nji ýylyň 20-nji dekabryndaky Türkmenistanyň Kanuny esasynda goşulan - Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2014 ý., № 4, 162-nji madda.

 

45-nji madda. Administratiw hukuk bozulmanyň edilmeginiň guraly ýa-da gös-göni obýekti bolan närseleri tölegli almak

 

1. Administratiw hukuk bozulmanyň edilmeginiň guraly ýa-da gös-göni obýekti bolan närseleriň tölegli alynmagy (mundan beýläk – tölegli almak) görkezilen närseleri mejbury almakdan we soňra ony ýerlemek boýunça çykdajylary aýryp, alnan pullary öňki eýesine bermek bilen görkezilen närseleri ýerlemekden ybaratdyr.

2. Tölegli almak administratiw temmisi hökmünde kazyýet tarapyndan berilýär.

3. Aw tüpeňiniň, onuň ok-därileriniň, rugsat edilýän aw we balyk tutujy gurallaryň hem-de gaýry närseleriň tölegli alynmagy awçylyk we balyk tutmak ýaşaýyşynyň ýeke-täk kanuny çeşmesi bolan adamlar babatda ulanylyp bilinmez.

4. Tölegli almagy ulanmak tertibi we tölegli alynmaga degişli närseleriň sanawy şu Kodeks we Türkmenistanyň beýleki kadalaşdyryjy hukuk namalary bilen kesgitlenilýär.

 

46-njy madda. Administratiw hukuk bozulmanyň edilmeginiň guraly ýa-da gös-göni obýekti bolan närseleri muzdsuz almak

 

1. Administratiw hukuk bozulmanyň edilmeginiň guraly ýa-da gös-göni obýekti bolan we administratiw hukuk bozulmany eden şahsyň kanun tarapyndan gadagan edilen usul bilen edinen hem-de onuň eýeçiliginde duran närseleriň muzdsuz alynmagy (mundan beýläk – muzdsuz almak) bu närseleri şu Kodeksiň Aýratyn böleginde göz öňünde tutulan halatlarda mejbury, öwezini dolmazdan döwletiň eýeçiligine geçirmekden ybaratdyr.

2. Muzdsuz almak administratiw temmisi hökmünde kazyýet tarapyndan berilýär.

3. Aw tüpeňiniň, onuň ok-därileriniň, rugsat edilýän aw we balyk tutujy gurallaryň hem-de gaýry närseleriň muzdsuz alynmagy awçylyk we balyk tutmak ýaşaýyşynyň ýeke-täk kanuny çeşmesi bolan adamlar babatda ulanylyp bilinmez.

4. Muzdsuz almagy ulanmak tertibi şu Kodeks we Türkmenistanyň beýleki kadalaşdyryjy hukuk namalary bilen kesgitlenilýär.

 

47-nji madda. Fiziki şahsa berlen ýörite hukugy çäklendirmek

 

1. Fiziki şahsa berlen ýörite hukugyň çäklendirilmegi bir aýdan iki ýyla çenli bolan möhlete bu hukukdan peýdalanmak tertibiniň şu Kodeksiň Aýratyn böleginde göz öňünde tutulan gödek ýa-da yzygiderli bozulandygy üçin ulanylýar.

2. Fiziki şahsa berlen ýörite hukugy çäklendirmek administratiw temmisi hökmünde kazyýet tarapyndan berilýär.

3. Ulag serişdelerini dolandyrmaga bolan hukugy çäklendirmek bu serişdelerden maýyplygy bilen baglanyşykly peýdalanýan adamlara ulanylyp bilinmez, ýöne ulagy serhoş ýagdaýda dolandyrmak halatlary muňa girmeýär.

4. Awçylyga we balyk tutmaga berlen hukuklaryň çäklendirilmegi olar ýaşaýyşynyň ýeke-täk çeşmesi bolan adamlar babatda ulanylyp bilinmez.

5. Fiziki şahsa berlen ýörite hukugyň çäklendirilmegi jemgyýetçilik işlerine goşmaça temmi hökmünde bellenip bilinmez.

(2014-nji ýylyň 20-nji dekabryndaky Türkmenistanyň Kanunynyň redaksiýasynda – Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2014 ý., № 4, 162-nji madda)

 

48-nji madda. Administratiw taýdan Türkmenistanyň çäginden çykarmak, şeýle hem Türkmenistana gelmegi wagtlaýyn çäklendirmek

 

1. Daşary ýurt raýatlaryny we raýatlygy bolmadyk adamlary administratiw taýdan Türkmenistanyň çäginden çykarmak, şeýle hem olaryň Türkmenistana gelmegini wagtlaýyn çäklendirmek administratiw temmi çäresi hökmünde şu Kodeksiň Aýratyn böleginde göz öňünde tutulan halatlarda berilýär we şunda olaryň Türkmenistana gelmegini wagtlaýyn çäklendirmek möhleti bäş ýyldan artyk bolup bilmez.

2. Administratiw taýdan Türkmenistanyň çäginden çykarmagyň, şeýle hem Türkmenistana gelmegi wagtlaýyn çäklendirmek möhletleri iş boýunça önümçiligiň tamamlanan ýa-da Türkmenistanda bolmagyň kesgitlenilen möhletiniň gysgaldylan pursadyndan hasaplanylýar.

3. Daşary ýurt raýatlary we raýatlygy bolmadyk adamlar babatda Türkmenistanyň kanunçylygynda göz öňünde tutulan olaryň Türkmenistanda bolmagynyň kesgitlenen möhletini gysgaltmak we beýleki çäreler ulanylyp bilner.

Bellik

Türkmenistanyň milli howpsuzlygynyň ýa-da jemgyýetçilik tertibiniň bähbitleriniň goralmagy bilen baglanyşykly halatlardan başga ýagdaýlarda, Türkmenistanda hemişelik ýaşaýan we şahsyýetini tassyklaýan resminamasy bolan raýatlygy bolmadyk adam babatda administratiw taýdan Türkmenistanyň çäginden çykarmak görnüşindäki administratiw temmisi ulanylyp bilinmez.

 

49-njy madda. Administratiw taýdan tussag etmek

 

1. Administratiw taýdan tussag etmek aýratyn halatlarda administratiw hukuk bozulmalarynyň aýry-aýry görnüşleri üçin diňe işiň ýagdaýlary we hukuk bozujynyň şahsyýeti hasaba alnyp, administratiw temmisiniň beýleki görnüşleriniň ulanylmagy ýeterlik däl diýlip bilnen halatynda on bäş gije-gündize çenli möhlete, adatdan daşary ýagdaý düzgüni girizilen çäklerde bolsa – otuz gije-gündize çenli möhlete ulanylyp bilner.

2. Administratiw taýdan tussag etmek şu Kodeksde bellenilen halatlarda we tertipde kazyýet, adatdan daşary ýagdaý düzgüni şertlerinde bolsa – adatdan daşary ýagdaý düzgüni girizilen çägiň komendanty ýa-da içeri işler edarasynyň başlygy ýa-da onuň orunbasary tarapyndan berilýär.

3. Administratiw taýdan tussag etmek göwreli aýallar, on dört ýaşa çenli çagasy (on sekiz ýaşyna ýetmedik maýyplygy bolan çagasy) bolan aýallar, on dört ýaşa çenli çagasyny (on sekiz ýaşyna ýetmedik maýyplygy bolan çagasyny) terbiýeleýän ýalňyz erkek adamlar, kämillik ýaşyna ýetmedik adamlar, I ýa-da II topar maýyplygy bolan adamlar, şeýle hem ýaşy boýunça pensiýa ýa-da durmuş kömek puluna hukugy bolan adamlar babatda ulanylyp bilinmez.

4. Administratiw taýdan tutup saklanylan möhlet administratiw taýdan tussag etmek möhletine goşulýar.

 

50-nji madda. Administratiw taýdan işi togtatmak

 

1. Administratiw taýdan işi togtatmak ýuridik şahs döretmezden telekeçilik işini amala aşyrýan fiziki şahslaryň, ýuridik şahslaryň, olaryň şahamçalarynyň, wekillikleriniň, düzüm bölümleriniň, önümçilik bölümleriniň hereket etmegini, şeýle hem enjamlarynyň, obýektleriniň, binalarynyň ýa-da desgalarynyň ulanylmagyny, işiň aýry-aýry görnüşleriniň amala aşyrylmagyny, hyzmatlaryň edilmegini alty aýdan köp bolmadyk möhlete bes etmekden ybaratdyr.

2. Administratiw taýdan işi togtatmak adamlaryň janyna we saglygyna howp salnan, epidemiýalar, epizootiýalar dörän, karantin astyndaky obýektlere karantin zyýan berijileri ýokuşan, radiasiýa, himiýa heläkçiligi ýa-da beýleki adatdan daşary ýagdaýlar bolan, daşky gurşawyň ýagdaýyna ýa-da hiline düýpli zyýan ýetirilen halatlarynda, şeýle hem administratiw hukuk bozulmasy neşe serişdeleriniň, psihotrop maddalaryň we olaryň prekursorlarynyň dolanyşygy, jemgyýetçilik tertibi we howpsuzlygy, jenaýatçylykly ýol bilen alnan girdejileriň kanunlaşdyrylmagyna we terrorçylygyň maliýeleşdirilmegine garşy hereket edilmegi çygyrlarynda edilen halatlarynda, şonuň ýaly-da bir ýylyň dowamynda Türkmenistanyň kanunçylygy birnäçe gezek ýa-da gödek bozulyp, işler amala aşyrylanda ulanylýar.

3. Administratiw taýdan işi togtatmak diňe şu Kodeksiň Aýratyn böleginde göz öňünde tutulan halatlarda, eger administratiw temmisiniň onçakly berk bolmadyk görnüşi onuň maksadyny üpjün edip bilmejek bolsa,  kazyýet tarapyndan berilýär.

4. Administratiw taýdan işi togtatmak üçin esas bolan hukuk bozulmalar düzedilende işi dikeltmek ýuridik şahsy döretmezden telekeçilik işini amala aşyrýan fiziki şahsyň ýa-da ýuridik şahsyň haýyşnamasy esasynda kazyýet tarapyndan möhletinden öň amala aşyrylyp bilner.

(2014-nji ýylyň 1-nji martyndaky Kanunynyň redaksiýasynda – Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2014-nji ýyl, № 1, 45 –nji madda)

 

6-njy bap. ADMINISTRATIW TEMMISINI BERMEK

 

51-nji madda. Administratiw temmisini bermegiň umumy düzgünleri

 

1. Administratiw hukuk bozulma üçin administratiw temmisi şu Kodekse laýyklykda berilýär.

2. Fiziki şahsa administratiw temmisi berlende edilen hukuk bozulmanyň häsiýeti, hukuk bozujynyň şahsyýeti, onuň günäsiniň derejesi, emläk ýagdaýy, şeýle hem jogapkärçiligi ýeňilleşdirýän we agyrlaşdyrýan ýagdaýlar hasaba alynýar.

3. Ýuridik şahsa administratiw temmisi berlende edilen hukuk bozulmanyň häsiýeti, ýuridik şahsyň emläk we maliýe ýagdaýy, şeýle hem jogapkärçiligi ýeňilleşdirýän we agyrlaşdyrýan ýagdaýlar hasaba alynýar.

4. Eger administratiw hukuk bozulma umumy we ýörite kadada göz öňünde tutulan bolsa, administratiw jogapkärçiligi ýörite kada boýunça düşýär.

5. Administratiw jogapkärçilige çekilmegi ýüze çykarylan hukuk bozulmany düzetmek we ýetirilen zyýanyň öwezini dolmak borçlaryndan boşatmaýar.

 

52-nji madda. Administratiw hukuk bozulma üçin jogapkärçiligi ýeňilleşdirýän ýagdaýlar

 

1. Şular administratiw hukuk bozulma üçin jogapkärçiligi ýeňilleşdirýän ýagdaýlar diýlip hasap edilýär:

1) administratiw hukuk bozulmany eden adamyň ak ýürekden ökünmegi;

2) administratiw hukuk bozulmany eden şahs tarapyndan hukuk bozulmanyň zyýanly netijeleriniň öňüniň alynmagy, zyýanyň öweziniň meýletin dolunmagy ýa-da ýetirilen zeleliň düzedilmegi;

3) hukuk bozulmanyň güýçli ruhy taýdan tolgunmagyň täsiri astynda ýa-da agyr şahsy ýa-da maşgala ýagdaýlarynyň gabat gelmeginde edilmegi;

4) hukuk bozulmanyň kämillik ýaşyna ýetmedik ýa-da maýyplygy bolan adam tarapyndan edilmegi;

5) hukuk bozulmanyň göwreli aýal ýa-da üç ýaşa ýetmedik çagasy (on alty ýaşa çenli maýyplygy bolan çagasy) bolan aýal tarapyndan edilmegi.

2. Şu maddanyň birinji böleginde görkezilmedik başga ýagdaýlar hem jogapkärçiligi ýeňilleşdirýän ýagdaýlar diýlip hasap edilip bilner.

 

53-nji madda. Administratiw hukuk bozulma üçin jogapkärçiligi agyrlaşdyrýan ýagdaýlar

 

Şular administratiw hukuk bozulma üçin jogapkärçiligi agyrlaşdyrýan ýagdaýlar diýlip hasap edilýär:

1) bes etmek hakynda edilýän talaba garamazdan kanuna garşy gelýän hereketleriň dowam etdirilmegi;

2) administratiw temmisi ozal berlen şahsyň şol administratiw hukuk bozulmany bir ýylyň dowamynda gaýtadan etmegi;

3) bilkastlaýyn edilen jenaýat üçin iş kesilenlik aýyby aýrylmadyk ýa-da öz-özünden aýrylmadyk adam tarapyndan administratiw hukuk bozulmanyň bilkastlaýyn edilmegi;

4) administratiw hukuk bozulmanyň edilmegine kämillik ýaşyna ýetmedik, psihiki taýdan bozulma keseli bolan adamlaryň çekilmegi;

5) administratiw hukuk bozulmanyň adamlaryň topary tarapyndan edilmegi;

6) administratiw hukuk bozulmanyň tebigy betbagtçylyk şertlerinde ýa-da beýleki adatdan daşary ýagdaý düzgüni girizilen çäklerde edilmegi;

7) administratiw hukuk bozulmanyň alkogolly, neşe ýa-da seri dumanladyjy beýleki maddalary ulanmak netijesinde dörän serhoş ýagdaýda edilmegi;

8) administratiw hukuk bozulmanyň milli, jynsy ýa-da dini ýigrenç ýa-da duşmançylyk bahanasy, beýleki adamlaryň kanuny hereketleri üçin ar almak sebäpleri boýunça, şeýle hem başga bir hukuk bozulmany ýaşyrmak ýa-da onuň edilmegini ýeňilleşdirmek maksady bilen edilmegi;   

9) administratiw hukuk bozulmanyň adamyň öz gulluk ýa-da jemgyýetçilik borjuny ýerine ýetirmegi bilen baglanyşyklylykda şol adam ýa-da onuň ýakyn garyndaşlary babatynda edilmegi;

10) administratiw hukuk bozulmanyň göwrelidigi günäkäre görnetin mälim bolan aýal babatynda, şeýle hem ýedi ýaşa çenli çaga, başga goragsyz ýa-da biçäre ýagdaýda galan adamlar ýa-da günäkäre garaşly bolan adam babatynda edilmegi.

 

54-nji madda. Birnäçe administratiw hukuk bozulmalary edilende administratiw temmisini bermek

 

1. Administratiw hukuk bozulmalarynyň ikisi ýa-da şondan hem köpüsi bir şahs tarapyndan edilende administratiw temmisi her bir hukuk bozulma üçin aýratynlykda berilýär.

2. Eger şahs administratiw hukuk bozulmalarynyň birnäçesini eden bolsa we ol administratiw hukuk bozulmalary barada işlere bir wagtda şol bir ygtyýarly edara tarapyndan seredilýän bolsa, administratiw temmisi has düýpli bozulma üçin bellenilen sanksiýanyň çäklerinde berilýär. Şeýle halatda administratiw temmisiniň esasy görnüşine edilen hukuk bozulmalarynyň islendigi üçin jogapkärçilik hakynda maddalarda göz öňünde tutulan administratiw temmisiniň goşmaça görnüşleriniň biri goşulyp bilner.

 

55-nji madda. Administratiw temmisiniň möhletini hasaplamak

 

Administratiw taýdan tussag etmek möhleti gije-gündizde, Türkmenistana gelmegi wagtlaýyn çäklendirmek, ýörite hukugy çäklendirmek we administratiw taýdan işi togtatmak – ýyllarda, aýlarda we günlerde, jemgyýetçilik işleri bolsa sagatlarda hasaplanylýar.

(2014-nji ýylyň 20-nji dekabryndaky Türkmenistanyň Kanunynyň redaksiýasynda – Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2014 ý., № 4, 162-nji madda)

 

56-njy madda. Administratiw jogapkärçilige çekmek möhletleri

 

1. Administratiw temmisi administratiw hukuk bozulmanyň edilen gününden iki aýdan gijä galman berlip bilner.

2. Dowam edýän administratiw hukuk bozulma üçin administratiw temmisi onuň ýüze çykarylan gününden iki aýdan gijä galman berlip bilner.

3. Şu Kodeksde göz öňünde tutulan halatlarda administratiw derňew hereketleri geçirilende, şonuň ýaly-da jenaýat işini gozgamakdan ýüz dönderilen ýa-da jenaýat işi boýunça önümçilik bes edilen halatynda, ýöne hukuk bozujynyň hereketinde administratiw hukuk bozulmanyň alamatlary bar bolsa, administratiw temmisi administratiw derňew hereketleri tamamlanandan soň administratiw hukuk bozulma hakynda teswirnama düzülen ýa-da jenaýat işini gozgamakdan ýüz döndermek ýa-da ol boýunça önümçiligi bes etmek hakynda karar kabul edilen gününden bir aýdan gijä galman berlip bilner.

 

57-nji madda. Şahsy administratiw jogapkärçilige çekilmedik diýlip hasap etmek möhleti

 

Administratiw temmisi berilmegine sezewar edilen şahs onuň ýerine ýetirilmeginiň tamamlanýan gününden soň bir ýylyň dowamynda administratiw hukuk bozulmany täzeden etmedik bolsa, onda ol şahs administratiw jogapkärçilige çekilmedik hasap edilýär.

 

58-nji madda. Ýetirilen zyýanyň öwezini dolmak

 

Administratiw hukuk bozulmanyň edilmegi netijesinde ýetirilen maddy we ahlak zyýanyň öwezini dolmak şu Kodeksde we Türkmenistanyň beýleki kadalaşdyryjy hukuk namalarynda bellenilen tertipde amala aşyrylýar.

 

II BÖLÜM. AýRATYN BöLEK

 

7-nji bap. RAÝATLARYŇ SYÝASY HUKUKLARYNA KAST EDÝÄN ADMINISTRATIW HUKUK BOZULMALARY

 

59-njy madda. Raýatlaryň deň hukuklylygynyň bozulmagy

 

Milleti, teniniň reňki, jynsy, gelip çykyşy, emläk hem wezipe ýagdaýy, ýaşaýan ýeri, dili, dine garaýşy, syýasy ygtykady, haýsy partiýa degişlidigi ýa-da hiç partiýa degişli däldigi bilen baglylykda adamyň we raýatyň hukuklarynyň hem azatlyklarynyň göni ýa-da gytaklaýyn bozulmagy ýa-da çäklendirilmegi -

binýatlyk mukdaryň bäşisinden onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da on bäş gije-gündize çenli möhlete administratiw taýdan tussag edilmegine eltýär.  

 

60-njy madda. Raýatlaryň ynam-ygtykatyna erkin eýermäge we olary erkin beýan etmäge bolan hukuklarynyň bozulmagy

 

1. Raýatlaryň ynam-ygtykatyna erkin eýermäge we olary erkin beýan etmäge, maglumatlary almaga bolan hukuklarynyň bozulmagy  ýa-da olaryň amala aşyrylmagyna päsgel berilmegi, şeýle hem şunuň bilen baglylykda raýatlaryň hukuklarynyň we azatlyklarynyň göni ýa-da gytaklaýyn çäklendirilmegi ýa-da olara haýsydyr bir ýeňillikleriň we artykmaçlyklaryň berilmegi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň birisine, wezipeli adamlara – ikisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Raýatlaryň syýasy partiýalara we gaýry jemgyýetçilik birleşiklerine birleşmegine, olaryň işine erkin gatnaşmagyna päsgel berilmegi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň ikisine, wezipeli adamlara – bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

3. Syýasy partiýalary we gaýry jemgyýetçilik birleşiklerini döretmek tertibiniň bozulmagy ýa-da olaryň işine bikanun gatyşylmagy -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň ikisine, wezipeli adamlara – bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

61-nji madda. Raýatlaryň ýa-da wezipeli adamlaryň öz kanuny hukuklaryny we borçlaryny amala aşyrmagyna bilkastlaýyn päsgel berilmegi

 

1. Raýatlaryň ýa-da wezipeli adamlaryň öz kanuny hukuklaryny we borçlaryny amala aşyrmagyna bilkastlaýyn päsgel berilmegi -

binýatlyk mukdaryň ikisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Şu maddanyň birinji böleginde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalarynyň adatdan daşary ýagdaý düzgüni girizilen çäklerde edilmegi -

binýatlyk mukdaryň sekizisine çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da otuz gije-gündize çenli möhlete administratiw taýdan tussag edilmegine eltýär.

 

62-nji madda. Raýatlaryň deňhukuklylygyna kast edilmegi

 

Adamyň we raýatyň hukuklarynyň hem azatlyklarynyň göni ýa-da gytaklaýyn bozulmagy ýa-da çäklendirilmegi, şonuň ýaly-da konstitusion gurluşy zorluk bilen üýtgetmegi maksat edinýän, özleriniň alyp barýan işinde zorlugy ulanmaga ýol berýän, raýatlaryň konstitusion hukuklaryna we azatlyklaryna garşy çykyş edýän, urşy, teniniň reňki boýunça, milli, dini duşmançylygy wagyz edýän, halkyň saglygyna we ahlak sypatlaryna kast edýän syýasy partiýalary we beýleki jemgyýetçilik birleşiklerini, şeýle hem milli ýa-da dini alamatlar boýunça syýasy partiýalary döretmek ugrunda hereket edilmegi ýa-da olaryň işine gatnaşylmagy -

binýatlyk mukdaryň ýigrimisine çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da on bäş gije-gündize çenli möhlete administratiw taýdan tussag edilmegine eltýär.

(2015-nji ýylyň 18-nji awgustyndaky Türkmenistanyň Kanunynyň redaksiýasynda – Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2015 ý., № 3, 104-nji madda )

 

63-nji madda. Ýygnaklary, ýygnanyşyklary we ýörişleri guramak hem-de geçirmek tertibiniň bozulmagy

 

1. Ýygnaklary, ýygnanyşyklary, ýörişleri we beýleki köpçülikleýin çäreleri geçirmegiň Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen tertibiniň bozulmagy, şonuň ýaly-da olaryň guraýjylary we gatnaşyjylary tarapyndan ýygnaklary, ýygnanyşyklary, ýörişleri we beýleki köpçülikleýin çäreleri guramagyň we geçirmegiň bellenilen tertibiniň bozulyp, şeýle çäreleriň guralmagy we geçirilmegi barada açyk çagyryşlaryň edilmegi -

duýduryş berilmegine ýa-da binýatlyk mukdaryň dördüsine çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da on gije-gündize çenli möhlete administratiw taýdan tussag edilmegine eltýär.

2. Şu maddanyň birinji böleginde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalary üçin administratiw temmisi ulanylandan soň olaryň bir ýylyň dowamynda gaýtadan edilmegi  ýa-da ol  hukuk bozulmalarynyň emläk taýdan zyýan ýetirilmegine getirmegi -

binýatlyk mukdaryň sekizisine çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da on bäş gije-gündize çenli möhlete administratiw taýdan tussag edilmegine eltýär.

3. Şu maddanyň birinji böleginde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalary adatdan daşary ýagdaý düzgüni girizilen çäklerde ýa-da töleg üçin edilmegi ýa-da olara gatnaşylandygy üçin töleg bilen utgaşdyrylmagy -

binýatlyk mukdaryň onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da on bäş gije-gündize çenli möhlete administratiw taýdan tussag edilmegine eltýär.

4. Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen tertipde guralan ýygnaklary, ýygnanyşyklary, ýörişleri we beýleki köpçülikleýin çäreleri geçirmäge päsgel berilmegi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň bäşisine, wezipeli adamlara – onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

64-nji madda. Adatdan daşary ýagdaý düzgüni girizilen çäklerde iş taşlaýyşlaryň, ýygnaklaryň, ýygnanyşyklaryň, ýörişleriň we beýleki köpçülikleýin çäreleriň bikanun geçirilmegi

 

Gadagan diýlip bellenilendigine garamazdan, adatdan daşary ýagdaý düzgüni girizilen çäklerde iş taşlaýyşlaryň, ýygnaklaryň, ýygnanyşyklaryň we ýörişleriň, şeýle hem tomaşa, sport çäreleriniň we beýleki köpçülikleýin çäreleriň geçirilmegi -

binýatlyk mukdaryň bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da on bäş gije-gündize çenli möhlete administratiw taýdan tussag edilmegine eltýär.

 

65-nji madda. Jemgyýetçilik birleşiginiň işini guramak tertibiniň bozulmagy

 

1. Jemgyýetçilik birleşigini döwlet belligine aldyrmakdan boýun gaçyrylmagy, şeýle hem Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen tertipde ýatyrylan jemgyýetçilik birleşiginiň, şonuň ýaly-da işi bes edilen ýa-da işlemegi gadagan edilen jemgyýetçilik birleşiginiň işine ýolbaşçylyk edilmegi ýa-da onuň işine gatnaşylmagy -

binýatlyk mukdaryň bäşisinden onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen tertipde ýatyrylan jemgyýetçilik  birleşikleri, şonuň ýaly-da işi bes edilen ýa-da işlemegi gadagan edilen jemgyýetçilik birleşikleri barada bulara salgylanmazdan maglumatlary ýaýratmak tertibiniň bozulmagy -

binýatlyk mukdaryň ikisinden bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

3. Döwlet belligine alynmadyk jemgyýetçilik birleşiginiň, şonuň ýaly-da Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen tertipde ýatyrylan ýa-da işi bes edilen ýa-da işlemegi gadagan edilen jemgyýetçilik birleşiginiň maliýeleşdirilmegi -

maliýe serişdelerini muzdsuz alyp ýa-da alman, binýatlyk mukdaryň bäşisinden onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

4. Jemgyýetçilik birleşigi, şol sanda döwlet belligine alynmadyk jemgyýetçilik birleşigi ýa-da olaryň agzalary ýa-da gatnaşyjylary tarapyndan daşary ýurt döwletleriniň fiziki we ýuridik şahslaryndan maliýe, maddy we beýleki kömegi bellige almagyň Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen tertibiniň bozulyp, şeýle kömegiň alynmagy -

maliýe, maddy we beýleki serişdeleri muzdsuz alyp, fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň ikisinden bäşisine, wezipeli adamlara bäşisinden onusyna, ýuridik şahslara – binýatlyk mukdaryň ellisinden ýüzüsine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

5. Jemgyýetçilik birleşiginiň tertipnamasynda göz öňünde tutulmadyk işleriň amala aşyrylmagy, şonuň ýaly-da gadagan edilen hereketleriň edilmegi ýa-da gadagan edilen jemgyýetçilik birleşiginiň hereket etmegi ýa-da onuň adyndan haýsydyr bir hereketiň amala aşyrylmagy -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň ikisine, wezipeli adamlara – binýatlyk mukdaryň bäşisine, ýuridik şahslara binýatlyk mukdaryň onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da ýuridik şahslaryň alty aýa çenli möhlete administratiw taýdan işiniň togtadylmagyna eltýär.

 

66-njy madda. Saýlaw hukugynyň amala aşyrylmagyna päsgel berilmegi

 

1. Raýatlaryň saýlawçylaryň sanawlary bilen tanyşmaga bolan hukugynyň bozulmagy, şonuň ýaly-da Türkmenistanyň raýatynyň saýlamak we saýlanmak hukugynyň erkin amala aşyrylmagyna päsgel berilmegi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň ikisinden bäşisine, wezipeli adamlara bäşisinden sekizisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Şu maddanyň birinji böleginde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalarynyň wezipe ýa-da gulluk ýagdaýynyň artykmaçlygyndan peýdalanylyp edilmegi -

binýatlyk mukdaryň bäşisinden onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da on bäş gije-gündize çenli möhlete administratiw taýdan tussag edilmegine eltýär.

Bellik

Raýatlaryň saýlaw hukugy bilen baglanyşykly şu Kodeksde göz öňünde tutulan administratiw hukuk bozulmalarynyň kadalary raýatlaryň sala salşyklara gatnaşmak hukuklarynyň bozulmalaryna hem degişli edilýär.

 

67-nji madda. Saýlawlaryň öň ýanyndaky wagyz işlerini geçirmek kadalarynyň we möhletleriniň bozulmagy

 

1. Saýlawlaryň öň ýanyndaky wagyz işlerini geçirmegiň Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen kadalarynyň we möhletleriniň bozulmagy, şol sanda saýlawlar güni wagyz işiniň alnyp barylmagy -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň birisinden ikisine, wezipeli adamlara – ikisinden bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Şu maddanyň birinji böleginde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalarynyň köpçülikleýin habar beriş serişdelerinden peýdalanylyp edilmegi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň ikisinden bäşisine, wezipeli adamlara – bäşisinden onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

68-nji madda. Wagyz metbugat materiallarynyň bilkastlaýyn ýok edilmegi, zyýan ýetirilmegi ýa-da dalaşgäriň saýlawçylar bilen duşuşmagyna päsgel berilmegi

 

Binalarda, desgalarda we beýleki obýektlerde olaryň eýesiniň ýa-da eýelik edýäniň razyçylygy bilen Türkmenistanyň kanunçylygyna laýyklykda asylyp goýlan ündewsuratlaryň we beýleki wagyz metbugat materiallarynyň bilkastlaýyn ýok edilmegi, zaýalanmagy ýa-da olara zyýan ýetirilmegi, şonuň ýaly-da dalaşgäriň saýlawçylar bilen duşuşmagyna päsgel berilmegi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň bäşisine, wezipeli adamlara – onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

69-njy madda. Dalaşgär hakynda ýalan maglumatlaryň ýaýradylmagy

 

Dalaşgär hakynda görnetin ýalan maglumatlaryň ýaýradylmagy ýa-da dalaşgäriň, onuň ýakyn garyndaşlarynyň we ynanylan adamlarynyň at-abraýyna we mertebesine şek ýetirýän beýleki hereketleriň amala aşyrylmagy -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň bäşisine, wezipeli adamlara – onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

70-nji madda. Saýlawçylaryň, dalaşgärleriň, olaryň ynanylan adamlarynyň, saýlaw toparlarynyň agzalarynyň, synçylaryň, köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleriniň hukuklarynyň bozulmagy

 

Saýlawçylaryň, dalaşgärleriň, olaryň ynanylan adamlarynyň, saýlaw toparlarynyň agzalarynyň, synçylaryň, köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleriniň hukuklarynyň bozulmagy -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň birisinden ikisine, wezipeli adamlara – ikisinden bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

71-nji madda. Raýatlaryň saýlaw hukuklarynyň bozulmagy

 

1. Saýlaw toparynyň agzasy ýa-da başga adam tarapyndan raýatlara başga adamlaryň ýerine ses bermäge mümkinçilik bermek maksady bilen saýlaw býulletenleriniň berilmegi ýa-da doldurylan saýlaw býulleteniniň berilmegi ýa-da olara birden artyk saýlaw býulletenini almaga mümkinçilik döredilmegi ýa-da saýlaw uçastoklarynda raýatlaryň saýlaw hukuklarynyň amala aşyrylmagyna başga päsgel berilmegi, şonuň ýaly-da saýlaw býulletenleriniň ses berilýän jaýdan bikanun çykarylmagy -

binýatlyk mukdaryň ikisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Saýlaw uçastoklaryna saýlaw býulletenleriniň Türkmenistanyň saýlaw hakynda kanunçylygynda bellenilen sanyndan artyk getirilmegi ýa-da saklanylmagy -

binýatlyk mukdaryň bäşisinden onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

72-nji madda. Saýlawlary maliýeleşdirmek we maliýe hasabatyny bermek tertibiniň bozulmagy

 

1. Saýlawlary maliýeleşdirmegiň, şol sanda saýlaw toparlaryna serişdeleri geçirmegiň, şeýle hem maliýe hasabatyny bermegiň Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen tertibiniň bozulmagy -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Dalaşgärler, syýasy partiýalar tarapyndan saýlawlara gatnaşmak bilen baglanyşykly gelen girdejiler we edilen çykdajylar barada maglumatlaryň berilmezligi ýa-da çap edilmezligi, şonuň ýaly-da ol maglumatlaryň maliýe hasabatynda ýaşyrylmagy -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň birisinden ikisine, wezipeli adamlara – ikisinden bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

73-nji madda. Saýlaw toparlarynyň işine päsgel berilmegi ýa-da bikanun gatyşylmagy

 

1. Öz wezipelerini ýerine ýetirmekleri bilen baglanyşykly saýlaw toparlarynyň işine päsgel berilmegi, şonuň ýaly-da olaryň işine bikanun gatyşylmagy -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň birisinden ikisine, wezipeli adamlara – ikisinden bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Şu maddanyň birinji böleginde göz öňünde tutulan hereketleriň zorluk ulanmak ýa-da ony ulanmak haýbatyny atmak bilen edilmegi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň ikisinden bäşisine, wezipeli adamlara onusyndan ýigrimisine çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da on bäş gije-gündize çenli möhlete administratiw taýdan tussag edilmegine eltýär.

(2015-nji ýylyň 18-nji awgustyndaky Türkmenistanyň Kanunynyň redaksiýasynda – Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2015 ý., № 3, 104-nji madda )

 

74-nji madda. Ses bermegiň jemleri we saýlawlaryň netijeleri barada maglumatlaryň berilmezligi ýa-da çap edilmezligi

 

1. Ses bermegiň jemleri we saýlawlaryň netijeleri barada maglumatlaryň Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen tertipde berilmezligi -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň ikisinden bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Ses bermegiň jemleri we saýlawlaryň netijeleri barada maglumatlaryň Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen tertipde we möhletlerde çap edilmezligi -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň bäşisinden onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

8-nji bap. DINLERIŇ WE DINE UÝMAGYŇ ERKINLIGINE KAST EDÝÄN ADMINISTRATIW HUKUK BOZULMALARY

 

75-nji madda. Dine uýmagyň we dini guramalara birleşmegiň erkinligine bolan hukuklaryň bozulmagy

 

1. Raýatlaryň islän dinine uýmaga ýa-da hiç bir dine uýmazlyga, dine bolan garaýyşlary bilen baglanyşykly ynam-ygtykatlaryny beýan etmäge we ýaýratmaga, dini adatlary, däp-dessurlary berjaý etmäge gatnaşmaga we dini guramalara birleşmäge bolan hukuklarynyň bozulmagy, şonuň ýaly-da dini duýgularyň kemsidilmegi -

duýduryş berilmegine ýa-da binýatlyk mukdaryň ikisinden bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Maddy gyzyklandyrmalar, psihiki täsir etmeler, aldaw ýollary we beýleki bikanun usullar arkaly raýatlaryň dini guramalara, şonuň ýaly-da akymlara we toparlanyşyklara we olaryň işine çekilmegi -

binýatlyk mukdaryň bäşisinden onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

3. Raýatlaryň erk-isleginiň garşysyna olaryň wyždan we dine ynanmak azatlyklaryna bolan hukuklaryny amala aşyrmagyna päsgel berilmegi -

binýatlyk mukdaryň bäşisinden onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da on bäş gije-gündize çenli möhlete administratiw taýdan tussag edilmegine eltýär.

 

76-njy madda. Türkmenistanyň dine uýmagyň erkinligi we dini guramalar hakynda kanunçylygynyň bozulmagy

 

1. Dini adatlary we däp-dessurlary geçirmegiň, haýyr-sahawat we beýleki işleri amala aşyrmagyň, şeýle hem dini mazmunly edebiýaty we beýleki materiallary, dini maksatly närseleri taýýarlamagyň, getirmegiň, alyp gitmegiň we ýaýratmagyň Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen tertibiniň bozulmagy -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň birisinden ikisine, wezipeli adamlara – ikisinden bäşisine, ýuridik şahslara bäşisinden onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Dini delillendirmeler esasynda urşy wagyz edýän, dini, milli we milletara, jyns taýdan we teniniň reňki boýunça gapma-garşylygy tutaşdyrmaga ýardam edýän dini edebiýatlaryň, maglumatlaryň, şol sanda Internet ulgamyndan alnan maglumatlaryň ýa-da dini maksatly närseleriň taýýarlanylmagy, getirilmegi, alnyp gidilmegi, ýaýradylmagy -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň ikisinden bäşisine, wezipeli adamlara – bäşisinden onusyna, ýuridik şahslara onusyndan ýigrimisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

3. Dini ekstremizm, separatizm we fundamentalizm taglymlaryndan ybarat bolan metbugat önümleriniň, kino, foto, audio-wideo ýazgyly ýa-da elektron göteriji önümleriň ýa-da maglumatlaryň taýýarlanylmagy, saklanylmagy we ýaýradylmagy -

metbugat önümlerini, kino-, foto-, audio-, wideo ýazgyly önümleri, elektron göterijilerini we maglumatlary hem-de olary taýýarlamagyň we ýaýratmagyň serişdelerini muzdsuz alyp ýa-da alman, fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň ikisinden bäşisine, wezipeli adamlara – bäşisinden onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da on bäş gije-gündize çenli möhlete administratiw taýdan tussag edilmegine, ýuridik şahslara binýatlyk mukdaryň onusyndan ýigrimisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

4. Dini gapma-garşy durmaga, gatnaşyklary ýitileşdirmäge, duşmançylygy öjükdirmäge gönükdirilen hereketleriň edilmegi -

binýatlyk mukdaryň birisinden üçüsine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

5. Dini guramalaryň tertipnamasynda göz öňünde tutulmadyk işleri amala aşyrmagy, şonuň ýaly-da çagalary dini taglymaty okatmagyň Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen tertibiniň bozulmagy -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň dördüsine, ýuridik şahslara onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

6. Kämillik ýaşyna ýetmedikleriň dini gurama kabul edilmegi, şeýle hem olaryň erk-isleginiň, ata-eneleriniň we olaryň ornuny tutýan adamlaryň erk-isleginiň garşysyna olaryň dini tarapdan okadylmagy, şol sanda dini taglymatyň hususy tertipde okadylmagy -

binýatlyk mukdaryň bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

7. Şu maddanyň birinjialtynjy böleklerinde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalary üçin administratiw temmisi ulanylandan soň olaryň bir ýylyň dowamynda gaýtadan edilmegi -

binýatlyk mukdaryň onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna, ýuridik şahslaryň alty aýa çenli möhlete administratiw taýdan işiniň togtadylmagyna eltýär.

8. Dini guramalaryň syýasy iş bilen meşgullanmagy, şol sanda syýasy wagyz işini alyp barmagy ýa-da syýasy işe gatnaşmagy ýa-da oňa maliýe goldawynyň berilmegi, döwlet edaralarynda dini guramalaryň gurluş düzümleriniň döredilmegi, dini guramalaryň agzalary tarapyndan döwlet edaralarynyň we olaryň wezipeli adamlarynyň işine gatyşylmagy ýa-da olaryň ygtyýarlyklarynyň eýelenilmegi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň bäşisine, wezipeli adamlara onusyna, ýuridik şahslara ýigrimisine çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da ýuridik şahslaryň alty aýa çenli möhlete administratiw taýdan işiniň togtadylmagyna eltýär.

 

77-nji madda. Dini guramanyň işini guramak tertibiniň bozulmagy

 

1. Dini guramany bellige aldyrmakdan boýun gaçyrylmagy, Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen tertipde ýatyrylan dini guramanyň, şonuň ýaly-da işi bes edilen ýa-da işlemegi gadagan edilen dini guramanyň işine ýolbaşçylyk edilmegi ýa-da onuň işine gatnaşylmagy -

binýatlyk mukdaryň bäşisinden onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen tertipde ýatyrylan dini gurama, şonuň ýaly-da işini bes eden ýa-da işlemegi gadagan edilen dini gurama barada bulara salgylanmazdan maglumatlary ýaýratmak tertibiniň bozulmagy -

binýatlyk mukdaryň ikisinden bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

3. Döwlet belligine alynmadyk dini guramanyň, şonuň ýaly-da Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen tertipde ýatyrylan dini guramanyň ýa-da işi bes edilen ýa-da işlemegi gadagan edilen dini guramanyň maliýeleşdirilmegi -

maliýe serişdelerini muzdsuz alyp ýa-da alman, binýatlyk mukdaryň bäşisinden onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

4. Dini gurama, şol sanda döwlet belligine alynmadyk dini gurama ýa-da onuň agzalary, ýa-da gatnaşyjylary tarapyndan daşary ýurt döwletleriniň fiziki we ýuridik şahslaryndan maliýe, maddy we beýleki kömegi bellige almagyň Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen tertibiniň bozulyp, şeýle kömegiň alynmagy -

maliýe, maddy we beýleki serişdeleri muzdsuz alyp, fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň ikisinden bäşisine, wezipeli adamlara bäşisinden onusyna, ýuridik şahslara ellisinden ýüzüsine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

9-njy bap. ILATYŇ SAGLYGYNY GORAMAK ÇYGRYNDA ADMINISTRATIW HUKUK BOZULMALARY

 

78-nji madda. Türkmenistanyň sanitariýa-epidemiologiýa taýdan abadançylygyny üpjün etmek hakynda kanunçylygynyň bozulmagy

 

1. Türkmenistanyň sanitariýa kanunçylygynyň, şol sanda sanitariýa-gigiýena kadalarynyň we düzgünleriniň bozulmagy, epidemiýa garşy-sanitariýa (öňüni alyş) we sanitariýa-gigiýena çäreleriniň ýerine ýetirilmezligi, eger bu sanitariýa hukuk bozulmasyna getiren bolsa -

binýatlyk mukdaryň bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Atmosfera howasyny goramak barada talaplary hem goşmak bilen, şu maddanyň birinji we üçünji böleklerinde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalarynyň Türkmenistanyň Ýaragly Güýçleriniň, beýleki goşunlarynyň we harby edaralarynyň, birikmeleriniň, harby bölümleriniň, harby şäherjikleriniň, harby okuw mekdepleriniň we harby okuw-türgenleşik meýdanlarynyň çäklerinde, olarda ýerleşýän, şonuň ýaly-da olaryň garamagynda bolan beýleki obýektlerde edilmegi -

binýatlyk mukdaryň bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

3. Adatdan daşary ýagdaý düzgüni girizilen çäklerde bellenilen karantin kadalarynyň, epidemiýa garşy-sanitariýa (öňüni alyş) we beýleki hökmany sanitariýa çäreleriniň talaplarynyň bozulmagy -

binýatlyk mukdaryň onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da on bäş gije-gündize çenli möhlete administratiw taýdan tussag edilmegine ýa-da ýuridik şahslaryň üç aýa çenli möhlete administratiw taýdan işiniň togtadylmagyna eltýär.

 

79-njy madda. Türkmenistanyň çilim çekmegi gadagan etmek hakynda kanunçylygynyň bozulmagy

 

Türkmenistanyň çilim çekmegiň gadagan edilmegi hakynda kanunçylygynyň bozulmagy, ýagny döwlet häkimiýet we dolandyryş, ýerine ýetiriji häkimiýet we ýerli öz-özüňi dolandyryş edaralarynda, eýeçiliginiň görnüşine garamazdan kärhanalarda, guramalarda, harby bölümlerde we birikmelerde, bilim edaralarynda, teatrlarda we kinoteatrlarda, jemgyýetçilik ulaglarynda, seýilgählerde we raýatlaryň köpçülikleýin barýan ýerlerinde çilimiň, şol sanda suw çiliminiň we beýleki temmäki önümleriniň çekilmegi -

çilimi we temmäki önümlerini, olary çekmek üçin niýetlenen gurallary muzdsuz alyp ýa-da alman, binýatlyk mukdaryň birisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

80-nji madda. Nasyň taýýarlanmagy, edinilmegi, saklanylmagy, daşalmagy, iberilmegi, satylmagy ýa-da ulanylmagy

 

1. Nasyň ulanmak maksady bilen taýýarlanylmagy, edinilmegi, saklanylmagy, daşalmagy ýa-da iberilmegi, şonuň ýaly-da ulanylmagy -

nasy, çig maly hem-de önümçilik gurallaryny muzdsuz alyp ýa-da alman, binýatlyk mukdaryň birisinden üçüsine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Nasyň satmak maksady bilen uly bolmadyk möçberde taýýarlanylmagy, edinilmegi, saklanylmagy, daşalmagy ýa-da iberilmegi, şonuň ýaly-da satylmagy -

nasy, çig maly hem-de önümçilik gurallaryny muzdsuz alyp ýa-da alman, binýatlyk mukdaryň bäşisinden ýigrimisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

3. Şu maddanyň ikinji böleginde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalary üçin administratiw temmisi ulanylandan soň olaryň bir ýylyň dowamynda gaýtadan edilmegi -

nasy, çig maly hem-de önümçilik gurallaryny muzdsuz alyp ýa-da alman, binýatlyk mukdaryň ýigrimisinden otuzysyna çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da on bäş gije-gündize çenli möhlete administratiw taýdan tussag edilmegine eltýär.

Bellik

1. Nasyň şu maddada görkezilen uly bolmadyk möçberi Türkmenistanyň kadalaşdyryjy hukuk namalary bilen bellenýär.

2. Özünde bar bolan nasy meýletin tabşyran adam şu maddada göz öňünde tutulan administratiw jogapkärçilikden boşadylýar.

 

81-nji madda. Ulaglarda Türkmenistanyň sanitariýa kanunçylygynyň bozulmagy

 

1. Demir ýol, deňiz we derýa ulaglarynda bellenilen sanitariýa-gigiýena kadalarynyň, düzgünleriniň bozulmagy ýa-da epidemiýa garşy-sanitariýa (öňüni alyş) we sanitariýa-gigiýena çäreleriniň ýerine ýetirilmezligi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň birisine, wezipeli adamlara – bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Şu maddanyň birinji böleginde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalarynyň howa ulaglarynda, aeroportlarda, aerodromlarda we olara ýanaşyk ýerleşýän obýektlerde we beýleki ýerlerde edilmegi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň ikisine, wezipeli adamlara – bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

82-nji madda. Neşe serişdeleriniň, psihotrop maddalaryň ýa-da düzüminde tramadol gidrohlorid (tramadolyň beýleki önümleri) ýa-da başga psihoaktiw maddalar bolan derman serişdeleriniň bikanun dolanyşygy

 

1. Neşe serişdeleriniň ýa-da psihotrop maddalaryň satmazlyk maksady bilen ujypsyz möçberde bikanun edinilmegi, saklanylmagy, şonuň ýaly-da ulanylmagy -

neşe serişdelerini we psihotrop maddalary muzdsuz alyp, binýatlyk mukdaryň birisine çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da on bäş gije-gündize çenli möhlete administratiw taýdan tussag edilmegine eltýär.

2. Lukmanyň dermannama haty esasynda goýberilmäge degişli düzüminde tramadol gidrohlorid (tramadolyň beýleki önümleri) ýa-da başga psihoaktiw maddalar bolan derman serişdeleriniň satmazlyk maksady bilen bikanun taýýarlanylmagy, edinilmegi, saklanylmagy, daşalmagy ýa-da iberilmegi, şonuň ýaly-da ulanylmagy –

düzüminde tramadol gidrohlorid (tramadolyň beýleki önümleri) ýa-da başga psihoaktiw maddalar bolan derman serişdelerini muzdsuz alyp ýa-da alman, binýatlyk mukdaryň ikisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

3. Şu maddanyň ikinji böleginde göz öňünde tutulan derman serişdeleriniň uly bolmadyk möçberde satmak maksady bilen bikanun taýýarlanylmagy, edinilmegi, saklanylmagy, daşalmagy ýa-da iberilmegi, şonuň ýaly-da satylmagy –

düzüminde tramadol gidrohlorid (tramadolyň beýleki önümleri) ýa-da başga psihoaktiw maddalar bolan derman serişdelerini muzdsuz alyp ýa-da alman, fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň üçüsinden altysyna, wezipeli adamlara - altysyndan on ikisine çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da on bäş gije-gündize çenli möhlete administratiw taýdan tussag edilmegine, ýuridik şahslara - binýatlyk mukdaryň on ikisinden ýigrimi bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

Bellik

1. Şu maddada görkezilen neşe serişdesiniň ýa-da psihotrop maddanyň ujypsyz möçberi, şeýle hem düzüminde tramadol gidrohlorid (tramadolyň beýleki önümleri) ýa-da başga psihoaktiw maddalar bolan derman serişdeleriniň sanawy we uly bolmadyk möçberi Türkmenistanyň kadalaşdyryjy hukuk namalary bilen bellenýär.

2. Özünde bar bolan neşe serişdelerini ýa-da psihotrop maddalaryny, şonuň ýaly-da düzüminde tramadol gidrohlorid (tramadolyň beýleki önümleri) ýa-da başga psihoaktiw maddalar bolan derman serişdelerini meýletin tabşyran adam şu maddada göz öňünde tutulan hereketler üçin administratiw jogapkärçilikden boşadylýar.

(2014-nji ýylyň 1-nji martyndaky we 2015-nji ýylyň 2-nji fewralyndaky Kanunlarynyň redaksiýasynda – Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2014-nji ýyl, № 1, 45–nji madda, 2015 ý. № 1, 10-njy madda)

 

83-nji madda. Weneriki kesel bilen kesellän ýa-da AIW-ýokançly diýlip güman edilýän adamlaryň lukmançylyk barlagyndan boýun gaçyrmagy

 

1. Weneriki kesel bilen kesellän ýa-da AIW-ýokançly diýlip güman etmäge ýeterlik maglumatlar bar bolan adamlaryň saglygy goraýyş edaralary tarapyndan duýdurylandan soň hem lukmançylyk barlagyndan boýun gaçyrmagyny dowam etdirmegi -

binýatlyk mukdaryň 0,5 böleginden birisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Saglygy goraýyş edarasy tarapyndan edilen duýduryşdan soň şu maddanyň birinji böleginde göz öňünde tutulan keselleri bejertmekden zandyýamanlykly boýun gaçyrylmagy -

binýatlyk mukdaryň onusyndan ýigrimisine çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da on bäş gije-gündize çenli möhlete administratiw taýdan tussag edilmegine eltýär.  

 

84-nji madda. Weneriki kesele ýa-da AIW-ýokanjyna ýoluganlar bilen gatnaşykda bolan adamlaryň öňüni alyş bejerişden boýun gaçyrmagy

 

Weneriki kesele ýa-da AIW-ýokanjyna ýoluganlar bilen gatnaşykda bolan adamyň saglygy goraýyş edaralary tarapyndan duýdurylandan soň öňüni alyş bejerişden boýun gaçyrmagy -

binýatlyk mukdaryň 0,5 böleginden birisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

85-nji madda. Weneriki keseliň, AIW-ýokanjynyň ýokaşan çeşmesiniň hem-de olary ýokaşdyrmak howpuny döredýän onuň bilen gatnaşykda bolan adamlaryň ýaşyrylmagy

 

Weneriki keseli, AIW-ýokanjy bilen kesellän adam tarapyndan ýokaşan çeşmesiniň, şeýle hem onuň bilen gatnaşykda bolan bu keselleri ýokaşdyrmak howpuny döredýän adamlaryň ýaşyrylmagy -

binýatlyk mukdaryň birisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

86-njy madda. Bikanun lukmançylyk we melhemçilik işi

 

1. Işiň degişli görnüşine ygtyýarnamasy, ýokary ýa-da orta lukmançylyk we melhemçilik bilimi bolmadyk şahs tarapyndan bikanun lukmançylyk, melhemçilik ýa-da raýatlaryň saglygyny goramak çygryndaky işleriň beýleki görnüşleri (şol sanda hususy saglygy goraýyş tejribesi we hususy melhemçilik işi) bilen meşgullanylmagy -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň ikisine, wezipeli adamlara – bäşisine, ýuridik şahslara onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Saglygy goraýyş edaralarynda döwlet tarapyndan kepillendirilen möçberiň çäklerinde ilata edilýän lukmançylyk kömeginiň elýeterliliginiň we mugtlugynyň bozulmagy, şonuň ýaly-da lukmançylyk kömegi berlende raýatlaryň Türkmenistanyň kanunçylygynda göz öňünde tutulan aýry-aýry derejelerine ýeňillikleriň berilmezligi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň bäşisine, wezipeli adamlara onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

3. Şu maddanyň birinji we ikinji böleklerinde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalary üçin administratiw temmisi ulanylandan soň olaryň bir ýylyň dowamynda gaýtadan ýa-da adamlaryň topary tarapyndan edilmegi, şonuň ýaly-da olaryň saglyga zyýan ýetirilmegine getirmegi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň üçüsinden sekizisine, wezipeli adamlara sekizisinden on ikisine, ýuridik şahslara – onusyndan on bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

4. Derman serişdelerini bellemäge rugsat edilen lukmançylyk işgärleriniň derman serişdelerini mahabatlandyrmaga gatnaşmagy, Türkmenistanyň kanunçylygynda göz öňünde tutulanlardan başga halatlarda lukmançylyk işgärleriniň derman serişdelerini iş orunlarynda ýerlemegi, şeýle hem töleg almak üçin kesgitli dermanhanalara ýa-da beýleki guramalara ibermegi we olar bilen hyzmatdaşlygyň beýleki görnüşleriniň edilmegi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň sekizisine, wezipeli adamlara – on bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

87-nji madda. Melhemçilik işiniň düzgünleriniň bozulmagy  

 

1. Derman serişdelerini we saglygy goraýyş maksatly önümleri öndürmek, bellige almak we gaýtadan bellige almak, hiline gözegçilik etmek, synagdan geçirmek (barlamak), satyn almak, daşamak, saklamak, belgilemek, ýerlemek, ulanmak, üpjün etmek, ýok etmek we mahabatlandyrmak düzgünleriniň bozulmagy, eger bu adamyň saglygyna zyýan ýetirilmegine getirmedik bolsa, -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň birisinden ikisine, wezipeli adamlara – ikisinden dördüsine, ýuridik şahslara bäşisinden onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Bellige alynmadyk, galplaşdyrylan, ulanylmaga goýberilmedik derman serişdeleriniň we saglygy goraýyş maksatly önümleriň öndürilmegi, satyn alynmagy, daşalmagy, saklanylmagy, ýerlenilmegi, mahabatlandyrylmagy, şeýle hem ulanmak möhleti geçen derman serişdeleriniň we saglygy goraýyş maksatly önümleriň ýerlenilmegi, eger bu adamyň saglygyna zyýan ýetirilmegine getirmedik bolsa, -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň ikisinden dördüsine, wezipeli adamlara bäşisinden onusyna, ýuridik şahslara onusyndan ýigrimisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

3. Şu maddanyň birinji we ikinji böleklerinde göz öňünde tutulan hereketleriň adamyň saglygyna zyýan ýetirilmegine getirmegi -

derman serişdelerini we saglygy goraýyş maksatly önümleri muzdsuz alyp ýa-da alman, fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň üçüsinden bäşisine, wezipeli adamlara – sekizisinden on ikisine, ýuridik şahslara on bäşisinden ýigrimi bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

10-njy bap. EÝEÇILIGE KAST EDÝÄN ADMINISTRATIW HUKUK BOZULMALARY

 

88-nji madda. Ýerasty baýlyklaryna döwlet eýeçiligi hukugynyň bozulmagy

 

Ýerasty baýlyklaryndan rugsatsyz peýdalanylmagy, şeýle hem ýerasty baýlyklaryna döwlet eýeçiligi hukugyny gös-göni ýa-da ýaşyryn görnüşde bozýan geleşikleriň edilmegi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň ikisine, wezipeli adamlara – bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

89-njy madda. Suwa döwlet eýeçiligi hukugynyň bozulmagy

 

1. Suw obýektleriniň baş-başdak eýelenilmegi, suwdan rugsatsyz peýdalanylmagy, suwdan peýdalanmak hukugynyň üçünji şahsa rugsatsyz geçirilip berilmegi, şeýle hem suwa döwlet eýeçilik hukugyny gös-göni ýa-da ýaşyryn görnüşde bozýan beýleki geleşikleriň edilmegi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň bäşisine, wezipeli adamlara – onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Şu maddanyň birinji böleginde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalary üçin administratiw temmisi ulanylandan soň, olaryň bir ýylyň dowamynda gaýtadan edilmegi –

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň bäşisinden onusyna, wezipeli adamlara – onusyndan on bäşisine  çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

90-njy madda. Tokaýa döwlet eýeçiligi hukugynyň bozulmagy

 

Tokaýdan peýdalanmak hukugynyň üçünji şahsa rugsatsyz geçirilip berilmegi, şonuň ýaly-da tokaýa döwlet eýeçilik hukugyny gös-göni ýa-da ýaşyryn görnüşde bozýan beýleki geleşikleriň edilmegi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň birisine, wezipeli adamlara – ikisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

91-nji madda. Haýwanat dünýäsine döwlet eýeçiligi hukugynyň bozulmagy

 

Haýwanat dünýäsiniň obýektlerinden peýdalanmak hukugynyň üçünji şahsa rugsatsyz geçirilip berilmegi ýa-da haýwanat dünýäsine döwlet eýeçilik hukugyny gös-göni ýa-da ýaşyryn görnüşde bozýan beýleki geleşikleriň edilmegi, şonuň ýaly-da haýwanat dünýäsiniň peýdalanmaga rugsat talap edilýän obýektlerinden baş-başdak peýdalanylmagy -

duýduryş berilmegine ýa-da fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň birisine, wezipeli adamlara – ikisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

92-nji madda. Emlägiň az möçberde ogurlanmagy

 

Ogurlyk, eýelemek, harç etmek ýa-da kezzapçylyk arkaly kesekiniň emläginiň az möçberde ogurlanmagy -

binýatlyk mukdaryň birisinden on ikisine çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da on bäş gije-gündize çenli möhlete administratiw taýdan tussag edilmegine eltýär.

Bellik

Eger ogurlanan emlägiň gymmaty Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen zähmete hak tölemegiň ortaça aýlyk möçberinden geçmese, onda emläk az möçberde ogurlanan diýlip hasap edilýär.

 

93-nji madda. Jenaýat edilmegi netijesinde kärhanalara, edaralara, guramalara emläk taýdan ýetirilen zyýany tölemekden boýun gaçyrylmagy

 

Jenaýat edilmegi netijesinde kärhanalara, edaralara, guramalara emläk taýdan zyýan ýetiren, kazyýetiň hökümi ýa-da çözgüdi boýunça hem şol zyýanyň öwezini dolmaga borçly bolan adamyň ony dolmakdan boýun gaçyrmagy -

duýduryş berilmegine ýa-da binýatlyk mukdaryň birisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

94-nji madda. Kesekiniň emläginiň bilkastlaýyn ýok edilmegi ýa-da zaýalanmagy

 

Kesekiniň emläginiň bilkastlaýyn ýok edilmegi ýa-da zaýalanmagy, eger şunda ep-esli möçberde zyýan ýetirilmedik bolsa, -

binýatlyk mukdaryň birisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

Bellik

Eger ýetirilen zyýanyň möçberi Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen zähmete hak tölemegiň ortaça aýlyk möçberiniň bäşisinden geçmese, onda ep-esli möçberde zyýan ýetirilmedik diýlip hasap edilýär.

 

95-nji madda. Emlägiň ýa-da emläk häsiýetli peýdanyň bikanun alynmagy

 

1.Döwlet edaralarynyň wezipeli adamlary tarapyndan raýatlaryň emläginiň esassyz ýa-da bikanun muzdsuz ýa-da başgaça alynmagy -

binýatlyk mukdaryň üçüsine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Döwlet gullukçysy ýa-da oňa deňleşdirilen adam tarapyndan wezipe ygtyýarlyklarynyň ýa-da olar bilen bagly mümkinçilikleriniň özi ýa-da üçünji şahs üçin pul, gymmatlyklar, gaýry emläk ýa-da emläk häsiýetli hyzmatlar, gaýry emläk hukuklary görnüşinde peýda almak üçin peýdalanylmagy, şonuň ýaly-da görkezilen adamlara şeýle peýdanyň beýleki fiziki şahslar tarapyndan bikanun berilmegi arkaly olara bermit berilmegi, şeýle hem ýokarda görkezilen hereketleriň ýuridik şahslaryň adyndan ýa-da olaryň bähbitlerine edilmegi -

binýatlyk mukdaryň üçüsinden onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

Bellik

1. Şu Kodeksde döwlet gullukçysy diýlip döwlet gullukçylarynyň wezipeleriniň sanawynda görkezilen wezipäni eýeleýän we döwlet gullugynyň wezipelerini durmuşa geçirmek boýunça işi amala aşyrýan adam hasap edilýär. Döwlet edaralarynda işläp we şol edaralara tehniki taýdan hyzmat edýän ýa-da kömekçi wezipeleri ýerine ýetirýän adamlar döwlet gullukçylarynyň hataryna girmeýär.

2. Şu Kodeksde döwlet gullukçysyna deňleşdirilen adam diýlip Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen tertipde welaýat, etrap, şäher halk maslahatlaryna, Geňeşlere saýlanan, saýlawly döwlet wezipelerine dalaşgär hökmünde bellige alnan raýatlar, şeýle hem esaslyk maýasynda döwletiň paýy ýigrimi bäş göterimden az bolmadyk kärhanalarda we guramalarda guramaçylyk-serenjam berijilik, administratiw-hojalyk ýa-da gözegçilik-derňew ygtyýarlyklaryny ýerine ýetirýän adamlar hasap edilýär.

(2014-nji ýylyň 3-nji maýyndaky Türkmenistanyň Kanunynyň redaksiýasynda – Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2014 ý., № 2, 79-njy madda)

 

96-njy madda. Görnetin jenaýatçylykly ýol bilen ele salnan emlägiň saklanylmagy, satyn alynmagy ýa-da satylmagy

 

Görnetin jenaýatçylykly ýol bilen ele salnan emlägiň öňünden boýun bolmazdan saklanylmagy, satyn alynmagy ýa-da satylmagy -

binýatlyk mukdaryň onusyndan ýigrimisine çenli bolan möçberde jerime salynmagyna ýa-da on bäş gije-gündize çenli möhlete administratiw taýdan tussag edilmegine eltýär.

 

97-nji madda. Daşary ýurt kömegini bermek we almak tertibiniň bozulmagy

 

1. Daşary ýurt fiziki ýa-da ýuridik şahslary tarapyndan Türkmenistanyň kanunçylygynda gadagan edilen işleri amala aşyrmak üçin daşary ýurt kömeginiň berilmegi -

daşary ýurt kömegini muzdsuz alyp ýa-da alman, bäş ýyla çenli möhlete Türkmenistana gelmegi wagtlaýyn çäklendirmek bilen administratiw tertipde Türkmenistanyň çäginden çykarylmagyna eltýär.

2. Ekstremistik işi ýa-da Türkmenistanyň kanunçylygynda gadagan edilen beýleki hereketleri amala aşyrmak üçin daşary ýurt kömeginiň alynmagy, şonuň ýaly-da saklanylmagy we geçirilmegi ýa-da syýasy partiýalaryň, saýlawlaryň, sala salşyklaryň taýýarlanylmagynyň we geçirilmeginiň, deputatlaryň, halk maslahatlarynyň, Geňeşleriň agzalarynyň ygtyýarlyklarynyň möhletinden öň ýatyrylmagynyň, ýygnaklary, ýygnanyşyklary, ýörişleri we beýleki köpçülikleýin çäreleri guramagyň ýa-da geçirmegiň, wagyz-nesihat materiallaryny taýýarlamagyň we ýaýratmagyň, ilatyň arasynda syýasy we köpçülikleýin wagyz-nesihat işiň beýleki görnüşlerini geçirmegiň maliýeleşdirilmegi üçin daşary ýurt kömeginiň peýdalanylmagy -

daşary ýurt kömegini muzdsuz alyp, binýatlyk mukdaryň onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

3. Daşary ýurt enjamlaýyn, maliýe, ynsanperwerlik we beýleki kömegi almagyň we peýdalanmagyň  Türkmenistanyň  kanunçylygynda  bellenilen tertibiniň bozulmagy -

binýatlyk mukdaryň ikisinden bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

11-nji bap. TEBIGATY WE DAŞKY GURŞAWY GORAMAK ÇYGRYNDA ADMINISTRATIW HUKUK BOZULMALARY

 

98-nji madda. Türkmenistanyň ýerden rejeli peýdalanmaga we ony gorap saklamaga gönükdirilen kanunçylygynyň talaplarynyň bozulmagy

 

Ýer bölekleriniň maksatly niýetlenilişine we berliş şertlerine laýyklykda rejeli, eýeçilik gözi bilen peýdalanylmazlygy, ýerleri goramak boýunça bellenilen çäreleriň amala aşyrylmazlygy, şonuň ýaly-da topragyň mes gatlagyny aýyrmak we saklamak, ýerleri öňki kaddyna getirmek şertleriniň berjaý edilmezligi, topragy ýel, suw eroziýasyndan hem-de onuň ýagdaýynyň başga görnüşde ýaramazlaşmagyndan goramak barada hökmany çäreleriň ýerine ýetirilmezligi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň birisine, wezipeli adamlara – üçüsine, ýuridik şahslara altysyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

99-njy madda. Ýerleriň garaşly kärendä berilmegi

 

Ýerleriň garaşly kärendä berilmegi, ýagny kärendesine ýer alan adam tarapyndan ýeriň peýdalanmak üçin başga birine bikanun berilmegi we onuň başga adam  tarapyndan bikanun peýdalanylmagy -

binýatlyk mukdaryň onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

100-nji madda. Ýerleriň zaýalanmagy

 

1. Topragyň mes gatlagynyň niýetlenilýän maksady üçin peýdalanyp bolmajak derejede zaýalanmagy ýa-da onuň ýok edilmegi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň birisine, wezipeli adamlara –üçüsine, ýuridik şahslara altysyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Ýer bölekleriniň himiki we radioaktiw jisimler, bakterial-kesel ýaýradyjy (parazit) ýa-da karantin ösümlik we haýwanat organizmleri, önümçilik hem-de durmuş galyndylary, hapa suw, nebit önümleri we beýlekiler bilen hapalanmagy -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň üçüsine, wezipeli adamlara – altysyna, ýuridik şahslara on ikisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

3. Şu maddanyň birinji we ikinji böleklerinde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalary üçin administratiw temmisi ulanylandan soň olaryň bir ýylyň dowamynda gaýtadan edilmegi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň bäşisine, wezipeli adamlara –onusyna, ýuridik şahslara ýigrimisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

101-nji madda. Ýerden peýdalanmagyň tebigaty goraýyş düzgüniniň talaplarynyň ýerine ýetirilmezligi, wagtlaýyn eýelenen ýerleri gaýtaryp bermek şertleriniň bozulmagy

 

Ýerden peýdalanmagyň tebigaty goraýyş düzgüniniň talaplarynyň ýerine ýetirilmezligi, wagtlaýyn eýelenen ýerleri gaýtaryp bermek şertleriniň bozulmagy ýa-da şol ýerleri maksatly niýetlenilişine laýyklykda peýdalanmak üçin ýaramly ýagdaýa getirmek barada borçlaryň ýerine ýetirilmezligi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň ikisine çenli möçberde, wezipeli adamlara bäşisine, ýuridik şahslara – onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

102-nji madda. Ýerleriň ýagdaýyna ýaramsyz täsir edýän desgalaryň ulanmaga girizilmegi

 

Ýerleriň ýagdaýyna ýaramsyz täsir edýän desgalaryň ulanmaga girizilmegi -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

103-nji madda. Hojalygara we içerki hojalyk ýer gurluşyk taslamalaryndan baş-başdak çykylmagy

 

Bellenilen tertipde tassyklanan hojalygara we içerki hojalyk ýer gurluşyk taslamalaryndan degişli rugsat almazdan çykylmagy -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň birisine, wezipeli adamlara – üçüsine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

104-nji madda. Ýerleriň döwlet belligine ýa-da hasaba alynmagy hem-de olara baha berilmegi barada maglumatlaryň ýoýulmagy

 

Ýerleriň döwlet belligine ýa-da hasaba alynmagy hem-de olara baha berilmegi barada hasabat we beýleki resmi maglumatlaryň ýoýulmagy -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň üçüsine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

105-nji madda. Çäk belgileriniň ýok edilmegi

 

Ýere eýelik etmegiň we ýerden peýdalanmagyň araçäklerindäki çäk belgileriniň ýok edilmegi -

duýduryş berilmegine ýa-da fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň birisine, wezipeli adamlara – üçüsine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

106-njy madda. Ýerasty baýlyklary goramak barada talaplaryň bozulmagy

 

1. Gazylyp alynýan peýdaly magdanlaryň tebigaty goramak we döwlet magdan we geologiýa gözegçiligi edaralary bilen ylalaşylman işläp çykarylmagy, peýdaly magdanlaryň ýerleşýän meýdanlarynda baş-başdak jaý gurulmagy, ýerasty baýlyklaryny goramak kadalarynyň hem-de töwerekdäki tebigy gurşawy, jaýlary we desgalary ýerasty baýlyklaryny peýdalanmak bilen baglanyşykly geçirilýän işleriň zyýanly täsirinden goramak barada talaplarynyň ýerine ýetirilmezligi, ýerasty suwlar üçin bellenen gözegçilik düzgünli guýularyň, şonuň ýaly-da markşeýder we geodeziýa belgileriniň ýok edilmegi ýa-da zaýalanmagy -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň üçüsine, wezipeli adamlara bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Magdana baý ýataklaryň bölekleýin işlenilmeginiň gazylyp alynýan peýdaly magdanlaryň balansly gorlarynyň esassyz ýitgilerine getirmegi, peýdaly magdanlar gazylyp alnanda olaryň kadadan artyk ýitgisine we kadadan artyk kemelmegine ýol berilmegi, gazylyp alynýan peýdaly magdanlaryň çykýan ýerleriniň zaýalanmagy hem-de olaryň gorlaryny netijeli peýdalanmak talaplarynyň gaýry bozulmalary -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň üçüsine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

3. Markşeýder resminamalarynyň ýitirilmegi, ýapylýan ýa-da wagtlaýyn beklenýän magdan çykarylýan ýerleri we burawlaýyş guýularyny ilatyň howpsuzlygyny üpjün edýän ýagdaýa getirmek barada talaplaryň, şeýle hem magdan känleriniň, magdan çykarylýan ýerleriň we burawlaýyş guýularynyň wagtlaýyn beklenýän döwründe olary abat saklamak barada talaplaryň ýerine ýetirilmezligi -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň üçüsine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

4. Şu maddanyň ikinji we üçünji böleklerinde göz öňünde tutulan hereketleriň maddy we beýleki zyýan ýetirilmegine getirmegi -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

107-nji madda. Peýdaly magdanlar gazylyp alnanda bellenilen düzgünleriň bozulmagy

 

Känler peýdalanylanda bellenilen düzgünleriň berjaý edilmezligi, şol sanda bellenilen tertipde ygtyýarlylandyrylmazdan oňa degişli işleriň geçirilmegi, peýdaly magdanlaryň baş-başdak gazylyp alynmagy -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň üçüsine, wezipeli adamlara onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

108-nji madda. Ýerasty baýlyklaryny geologiýa taýdan öwrenmek barada işleri geçirmek kadalarynyň we talaplarynyň bozulmagy

 

Ýerasty baýlyklaryny geologiýa taýdan öwrenmek barada işleri geçirmek kadalarynyň we talaplarynyň bozulyp, munuň gazylyp alynýan peýdaly magdanlaryň gözlenip tapylan gorlaryna ýa-da peýdaly magdanlary gazyp alyjy kärhanalary, şonuň ýaly-da peýdaly magdanlary gazyp almak bilen baglanyşygy bolmadyk ýerasty desgalary gurmak hem-de ulanmak şertlerine nädogry baha berilmegine getirip biljekdigi ýa-da getirmegi, geologiýa resminamasynyň, ýerasty baýlyklar geologiýa taýdan şondan beýläk-de öwrenilende we magdan känleri işlenilende zerur bolan peýdaly magdanlaryň nusgalarynyň we alnan jyns nusgalarynyň öwezlikleriniň ýitirilmegi -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň üçüsine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

109-njy madda. Suw serişdelerini goramak kadalarynyň bozulmagy

 

1. Ýaplaryň, zeýkeş ulgamlarynyň we beýleki suwlaryň durmuş we beýleki galyndylary we taşlandylary bilen hapalanmagy -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň ikisine, wezipeli adamlara – bäşisine, ýuridik şahslara bäşisinden onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Suwuň hapalanmagy we çöp-çalama basdyrylmagy, suw ýygnaýan ýerlerde suwy goraýyş düzgüniniň bozulmagy, eger bu olaryň hapalamagyna, topragyň suw eroziýasyna we beýleki zyýanly hadysalara getirýän bolsa, -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň birisine, wezipeli adamlara – üçüsine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

3. Suwlaryň hapalanmagynyň we çöp-çalama basdyrylmagynyň ýa-da olaryň zyýanly täsiriniň öňüni alýan desgalary hem-de enjamlary bolmadyk kärhanalaryň, jemagat obýektleriniň we beýleki obýektleriň ulanmaga girizilmegi, olardan çykýan hapa suwlaryň arassalanman zeý suw akarlaryna akdyrylmagy -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň üçüsine, ýuridik şahslara bäşisinden onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

4.Ýerasty suw ýatagynyň azalmagyna ýa-da hapalanmagyna getiren ýa-da getirip biljek hereketleriň edilmegi –

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň üçüsine, wezipeli adamlara – bäşisinden onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

5. Dik guýularyň ulanylyş kadalarynyň bozulmagy –

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň üçüsine, wezipeli adamlara – bäşisinden onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

6. Şu maddanyň birinji, ikinji, üçünji, dördünji we bäşinji böleklerindegöz öňünde tutulan hukuk bozulmalary üçin administratiw temmisi ulanylandan soň, olaryň bir ýylyň dowamynda gaýtadan edilmegi –

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň üçüsinden ýedisine, wezipeli adamlara – bäşisinden onusyna, ýuridik şahslara – onusyndan on bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

(2016-njy ýylyň 26-njy martyndaky Türkmenistanyň Kanunynyň redaksiýasynda – Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2016 ý., № ___, ___-nji madda )

 

110-njy madda. Hapa suwlary arassalamak üçin niýetlenilen desgalaryň we enjamlaryň peýdalanylmazlygy ýa-da olary peýdalanmak düzgünleriniň bozulmagy

 

Eýeçiliginiň görnüşine garamazdan kärhanalar, edaralar, guramalar, daşary yurt hem-de beýleki fiziki we ýuridik şahslar tarapyndan önümçilikde peýdalanylan, hapa suwlary arassalamak üçin niýetlenilen enjamlaryň we desgalaryň peýdalanylmazlygy ýa-da olary peýdalanmak düzgünleriniň bozulmagy -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň üçüsine, wezipeli adamlara altysyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

111-nji madda. Suwdan peýdalanmak kadalarynyň bozulmagy

 

Suwuň suwdan peýdalanmak barada meýilnamalaryň bozulyp alynmagy, gidrotehniki işleriň baş-başdak geçirilmegi, suwuň (suw obýektlerinden alnan ýa-da gol edilip çekilen suwuň) eýeçilik gözi bilen peýdalanylmazlygy, suw obýektlerinden akdyrylyp alynýan we olara akdyrylýan suwlaryň mukdarynyň ilkinji hasabyny ýöretmegiň hem-de akdyrylýan suwlaryň hilini kesgitlemek kadalarynyň bozulmagy -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň üçüsine, wezipeli adamlara onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

112-nji madda. Suw hojalyk desgalaryna we enjamlaryna zyýan ýetirilmegi, olary ulanmak kadalarynyň bozulmagy

 

1. Suw hojalyk desgalaryna we enjamlaryna zyýan ýetirilmegi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň ikisine, wezipeli adamlara – bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Suw hojalyk desgalaryny we enjamlaryny ulanmak kadalarynyň bozulmagy -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň üçüsine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

113-nji madda. Suwuň biologik serişdeleriniň ýagdaýyna täsir edýän hojalyk we beýleki desgalar ýerleşdirilende, gurlanda, durky täzelenilende we ulanmaga girizilende suwuň biologik serişdelerini gorap saklamak kadalarynyň bozulmagy

 

1. Hojalyk we beýleki desgalar ýerleşdirilende, gurlanda, durky täzelenilende we ulanmaga girizilende suwuň biologik serişdelerini we olaryň ýaşaýan gurşawyny gorap saklamak kadalarynyň berjaý edilmezligi ýa-da şol işleriň suwuň biologik serişdelerini goramak boýunça ygtyýarly döwlet edarasyndan rugsatsyz amala aşyrylmagy -

binýatlyk mukdaryň onusyndan ýigrimisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Şu maddanyň birinji böleginde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalary üçin administratiw temmisi ulanylandan soň olaryň bir ýylyň dowamynda gaýtadan edilmegi -

binýatlyk mukdaryň ýigrimisinden kyrkysyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

114-nji madda. Zyýanly maddalar we garyndylar bilen geçirilýän amallary gämi resminamalarynda bellige almak kadalarynyň bozulmagy

 

Gäminiň ýa-da beýleki ýüzüş serişdesiniň kapitany ýa-da serkerdeler düzümine girýän beýleki adamlar tarapyndan adamlaryň saglygy ýa-da deňziň janly serişdeleri üçin howply bolan maddalar bilen ýa-da öz düzüminde şol maddalar bellenilen kadadan köp bolan garyndylar bilen edilýän amallary gämi resminamalarynda bellige almak barada Türkmenistanyň kanunçylygynda göz öňünde tutulan talaplaryň berjaý edilmezligi, geçirilen şol amallar barada gämi resminamalaryna nädogry ýazgylaryň girizilmegi ýa-da şeýle resminamalary degişli wezipeli adamlara görkezmekden bikanun ýüz dönderilmegi -

binýatlyk mukdaryň on ikisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

115-nji madda. Deňiz gämileriniň we beýleki ýüzüş serişdeleriniň ildirgiç armaturalaryna möhürleriň basylmazlygy ýa-da möhür basmak düzgünleriniň bozulmagy

 

Ýolbaşçy düzüminiň işgäri tarapyndan deňiz gämileriniň we beýleki ýüzüş serişdeleriniň ildirgiç armaturalaryna möhürleriň basylmazlygy ýa-da möhür basmak düzgünleriniň bozulmagy -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň altysyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

116-njy madda. Döwlet tokaý gaznasynyň ýerlerinden bikanun peýdalanylmagy

 

Döwlet tokaý gaznasynyň ýer böleklerini peýdalanmaga degişli rugsat almazdan olaryň agaçlarynyň töňňesi bilen goparylmagy, jaý gurulmagy, çapylan agaçlaryň gaýtadan işlenilmegi, taýýarlanan agaçlaryň basylyp goýulmagy we başga niýetlenilmedik maksatlar üçin peýdalanylmagy -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň üçüsine, wezipeli adamlara altysyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

117-nji madda. Çapylmaga degişli tokaý goruny peýdalanmak, agaç taýýarlamak we alyp gitmek hem-de şepbik taýýarlamak tertibiniň bozulmagy

 

Çapylmaga degişli tokaý goruny peýdalanmak, agaç taýýarlamak we alyp gitmek hem-de şepbik taýýarlamak tertibiniň bozulmagy, eger bu olaryň tebigy ýagdaýynyň ýaramazlaşmagyna ýa-da olara zyýan ýetirilmegine getiren bolsa, -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň üçüsine, wezipeli adamlara altysyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

118-nji madda. Uly we gyrymsy agaçlaryň bikanun çapylmagy hem-de olara zyýan ýetirilmegi, tokaý ösümlikleriniň we ýaş agaçlarynyň ýok edilmegi hem-de olara zyýan ýetirilmegi

 

1. Uly we gyrymsy agaçlaryň bikanun çapylmagy hem-de olara zyýan ýetirilmegi, tokaý nahalhanalarynda we meýdanlarynda tokaý ösümlikleriniň, ekilen ýa-da oturdylan nahallaryň, şeýle hem tokaýy öňki kaddyna getirmek üçin niýetlenen meýdanlarda kökden gögerip çykan we tohumlardan tebigy gögeren ösüntgileriň ýok edilmegi ýa-da olara zyýan ýetirilmegi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň üçüsine, wezipeli adamlara altysyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Tokaýlarda ýaş agaçlaryň ýok edilmegi ýa-da olara zyýan ýetirilmegi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň üçüsine, wezipeli adamlara altysyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

119-njy madda. Agaçlara ideg etmek kadalarynyň bozulmagy

 

Tokaý seýilgählerinde, emeli tokaýlarda agaçlaryň guramagyna getiren olara ideg etmek kadalarynyň bozulmagy, şonuň ýaly-da ol agaçlaryň bikanun çapylmagy ýa-da olara zyýan ýetirilmegi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň üçüsine, wezipeli adamlara – onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

120-nji madda. Seýrek duş gelýän we ýitip gitmek howpy abanýan ýabany ösümliklere bilkastlaýyn zyýan ýetirilmegi, olaryň rugsatsyz taýýarlanylmagy (ýygnalmagy)

 

Türkmenistanyň Gyzyl kitabyna girizilen ösümlikleriň görnüşlerine (kiçi görnüşlerine, populýasiýalaryna) degişli bolan ýabany ösümliklere bilkastlaýyn zyýan ýetirilmegi, olaryň düzüm bölekleriniň, miweleriniň, tohumlarynyň ýa-da önümleriniň degişli rugsatsyz taýýarlanylmagy (ýygnalmagy) -

ýabany ösümlikleri, olaryň düzüm böleklerini, miwelerini, tohumlaryny we önümlerini muzdsuz alyp, fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň üçüsine, wezipeli adamlara altysyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

121-nji madda. Tokaýdan peýdalanmak kadalarynyň bozulmagy

 

1. Bellenilen tertipde degişli rugsat almazdan tokaýda agaç çapylmagy ýa-da tokaý peteginde göz öňünde tutulan maksatlar ýa-da talaplar berjaý edilmän tokaýdan peýdalanylmagy -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň üçüsine, wezipeli adamlara – altysyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Şu maddanyň birinji böleginde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalary üçin administratiw temmisi ulanylandan soň olaryň bir ýylyň dowamynda gaýtadan edilmegi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň bäşisine, wezipeli adamlara onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

122-nji madda. Tokaýlary dikeltmek we gowulandyrmak, ýetişen agaçlary peýdalanmak kadalarynyň bozulmagy

 

Tokaýlary dikeltmek, olaryň ýagdaýyny we tohum düzümini gowulandyrmak, önümliligini ýokarlandyrmak, şeýle hem ýetişen agaçlary peýdalanmak barada kadalaryň hem-de gözükdirijileriň bozulmagy -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň altysyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

123-nji madda. Döwlet tokaý gaznasynyň ýerlerindäki ot ýatyrylýan ýerleriň we öri meýdanlaryň zaýalanylmagy

 

Döwlet tokaý gaznasynyň ýerlerindäki ot ýatyrylýan ýerleriň we öri meýdanlarynyň zaýalanylmagy -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň üçüsine, wezipeli adamlara altysyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

124-nji madda. Tebigy öri meýdanlaryň zaýalanylmagy

 

1. Mal bakmak kadalarynyň bozulmagy, eger bu daýhan birleşikleriniň, daýhan hojalyklarynyň we beýleki oba hojalyk kärhanalarynyň ýerlerindäki, şeýle hem ätiýaçlyk ýerlerindäki tebigy öri meýdanlaryň zaýalanmagyna getiren bolsa, -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň üçüsine, wezipeli adamlara sekizsine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Öri meýdanlaryndaky otjumak we gyrymsy ösümlikleriň awtomobillere, traktorlara hem-de beýleki mehanizmlere basdyrylyp zaýalanmagy -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň üçüsine, wezipeli adamlara sekizsine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

3. Öri meýdanlaryň ýangyn ýa-da ýangyn howpsuzlygy kadalarynyň bozulmagy netijesinde ýok edilmegi ýa-da düýpli zaýalanmagy -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň bäşisine, wezipeli adamlara onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

125-nji madda. Tokaýlarda ot ýatyrmak we mal bakmak, ýabany miweleri, hozlary, kömelekleri we ir-iýmişleri ýygmak kadalarynyň bozulmagy

 

Bellenilen tertipde rugsat almazdan tokaýlarda we döwlet tokaý gaznasynyň tokaýsyz ýerlerinde ot ýatyrylmagy we mal bakylmagy, şonuň ýaly-da gadagan edilen ýa-da diňe tokaý petekleri boýunça rugsat berilýän ýer böleklerinde ýabany miweleri, hozlary, kömelekleri, ir-iýmişleri we beýleki tokaý önümlerini ýygnamak kadalarynyň bozulmagy -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň üçüsine, wezipeli adamlara altysyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

126-njy madda. Tokaýlara ýetirilýän zyýanly täsiriň öňüni alýan enjamlar bilen üpjün edilmedik önümçilik obýektleriniň ulanmaga girizilmegi

 

Tokaýlaryň ýagdaýyna we üznüksiz köpeldilmegine ýetýän zyýanly täsiriň öňüni alýan enjamlar bilen üpjün edilmedik täze we durky täzelenen kärhanalaryň, önümhanalaryň, gurallaryň, ulag ýollarynyň, jemagat we beýleki obýektleriň ulanmaga girizilmegi -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

127-nji madda. Tokaýlara hapa suwlar, himiki maddalar, zyýanly zyňyndylar we galyndylar bilen zyýan ýetirilmegi

 

Tokaýlara hapa suwlar, himiki maddalar, senagat hem-de jemagat-durmuş zyňyndylary we galyndylary bilen zyýan ýetirilmegi, eger bu tokaýyň guramagyna ýa-da kesellemegine getirýän bolsa, -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň üçüsine, wezipeli adamlara onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

128-nji madda. Tokaýlaryň durmuş zyňyndylary we galyndylary bilen hapalanylmagy

 

Tokaýlaryň durmuş zyňyndylary we galyndylary bilen hapalanylmagy -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň üçüsine, wezipeli adamlara onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

129-njy madda. Döwlet tokaý gaznasynyň ýerlerindäki tokaýyň artyk suwuny çekdiriji ganawlaryň, zeýkeş ulgamlarynyň we ýollaryň ýumrulmagy ýa-da zaýalanmagy

 

Döwlet tokaý gaznasynyň ýerlerindäki tokaýyň artyk suwuny çekdiriji ganawlaryň, zeýkeş ulgamlarynyň we ýollaryň ýumrulmagy ýa-da zaýalanylmagy -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň üçüsine, wezipeli adamlara – altysyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

130-njy madda. Tokaýlarda we aýratyn goralýan tebigy ýerlerde çäk görkeziji hem-de duýduryjy bellikleriň ýok edilmegi we zaýalanylmagy

 

Tokaýlarda we aýratyn goralýan tebigy ýerlerde çäk görkeziji hem-de duýduryjy bellikleriň ýok edilmegi we zaýalanylmagy -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň üçüsine, wezipeli adamlara altysyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

131-nji madda. Tokaý üçin peýdaly janly-jandarlaryň ýok edilmegi  

 

Tokaý üçin peýdaly janly-jandarlaryň ýok edilmegi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň üçüsine, wezipeli adamlara altysyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

132-nji madda. Tokaýlarda, daglarda, dag eteklerinde, sähralarda we öri meýdanlarynda ýangyn howpsuzlyk talaplarynyň bozulmagy

 

1. Tokaýlarda, şol sanda medeni tokaý zolaklarynda, seýilgählerde, emeli tokaýlarda, daglarda, dag eteklerinde, sähralarda we öri meýdanlarynda ýangyn howpsuzlyk talaplarynyň bozulmagy -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň üçüsine, wezipeli adamlara altysyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Otlamagyň ýa-da oda harsallyk bilen çemeleşmegiň netijesinde tokaýyň, şol sanda medeni tokaý zolaklarynyň, seýilgähleriň, emeli tokaýlaryň ýok edilmegi ýa-da olara şikes ýetirilmegi, şonuň ýaly-da görkezilen ýerlerde ýangyn howpsuzlygynyň beýleki talaplarynyň bozulmagy, eger bu ýangynyň döremegine ýa-da şol ýangynyň ep-esli meýdana ýaýramagyna getiren bolsa, -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň bäşisine, wezipeli adamlara – onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

133-nji madda. Medeni tokaý zolaklaryna, seýilgählere, emeli tokaýlara ideg etmek kadalarynyň bozulmagy

 

Medeni tokaý zolaklarynyň, seýilgähleriň, emeli tokaýlaryň haşal otlara basdyrylmagy, sürüm zolaklarynyň doly derejede geçirilmezligi, galyndylaryň üýşürilip goýulmagy -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň üçüsine, wezipeli adamlara altysyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

134-nji madda. Atmosfera hapalaýjy maddalaryň kadadan artyk ýa-da rugsat alynman goýberilmegi we ozon gatlagyny gorap saklamak kadalarynyň bozulmagy

 

Atmosfera hapalaýjy maddalary goýbermegiň ýa-da wagtlaýyn ylalaşylan ýagdaýda goýbermegiň, şol sanda atmosfera howasyna ýetýän zyýanly fiziki täsirleriň ýol berilýän çäkleriniň kadalarynyň we ozon gatlagyny gorap saklamak barada talaplaryň bozulmagy, şeýle hem ýörite ygtyýarly edilen döwlet edaralaryndan rugsat almazdan atmosfera hapalaýjy maddalaryň goýberilmegi ýa-da atmosfera howasyna zyýanly fiziki täsiriň ýetirilmegine ýörite ygtyýarly edilen döwlet edaralaryndan rugsat almagy belleýän Türkmenistanyň kanunçylygynyň talaplarynyň berjaý edilmezligi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň bäşisine, wezipeli adamlara onusyna, ýuridik şahslara onusyndan ýigrimisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

135-nji madda. Atmosfera howasyny goramak barada talaplary berjaý etmezden kärhanalaryň ulanmaga girizilmegi

 

Atmosfera howasyny goramak barada talaplara laýyk gelmeýän täze ýa-da durky täzelenen kärhanalaryň, desgalaryň we beýleki obýektleriň ulanmaga girizilmegi -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

136-njy madda. Atmosfera goýberilýän hapalaýjy maddalary arassalamak üçin oturdylan desgalary we enjamlary ulanmak kadalarynyň bozulmagy

 

Atmosfera goýberilýän hapalaýjy maddalary arassalamak we oňa gözegçilik etmek üçin oturdylan desgalaryň, enjamlaryň, gurallaryň peýdalanylmazlygy ýa-da olary ulanmak kadalarynyň bozulmagy -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň bäşisine, wezipeli adamlara onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

137-nji madda. Goýberýän hapalaýjy maddalary kadalardan artyk bolan ulaglaryň we beýleki ýöreýän serişdeleriň ulanmaga goýberilmegi

 

Goýberýän hapalaýjy maddalary, şonuň ýaly-da işlände döredilýän zenzeläniň derejesi bellenilen kadalardan artyk bolan awtoulaglaryň, uçarlaryň, gämileriň we beýleki ýöreýän serişdeleriň hem-de enjamlaryň ulanmaga goýberilmegi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň bäşisine, wezipeli adamlara onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

138-nji madda. Goýberýän hapalaýjy maddalary kadalardan artyk bolan awtomotoulaglaryň we beýleki ýöreýän serişdeleriň ulanylmagy

 

Goýberýän hapalaýjy maddalary, şonuň ýaly-da işlände döredilýän zenzeläniň derejesi bellenilen kadalardan artyk bolan awtomotoulaglaryň we beýleki ýöreýän serişdeleriň hem-de enjamlaryň ulanylmagy -

duýduryş berilmegine ýa-da binýatlyk mukdaryň üçüsine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

139-njy madda. Senagat we durmuş galyndylary saklananda hem-de ýakylanda atmosfera howasyny goramak barada talaplaryň berjaý edilmezligi

 

Senagat we beýleki önümçilik hem-de durmuş galyndylary saklananda, ulagda daşalanda, ulanylanda, zyýansyzlandyrylanda ýa-da gömülende bellenilen kadalaryň bozulmagy, şonuň ýaly-da görkezilen galyndylar ýakylanda atmosfera howasyny goramak barada talaplaryň berjaý edilmezligi -

duýduryş berilmegine ýa-da fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň bäşisine, wezipeli adamlara onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

140-njy madda. Ösümlikleri goraýjy serişdeleri we atmosfera howasyny hapalaýan ýa-da hapalamagy mümkin bolan beýleki preparatlary ulagda daşamak, saklamak we ulanmak kadalarynyň bozulmagy

 

1. Ösümlikleri goraýjy we olaryň ösüşini höweslendiriji serişdeleri, mineral dökünlerini hem-de atmosfera howasyny hapalaýan ýa-da hapalamagy mümkin bolan beýleki preparatlary ulagda daşamak, saklamak we ulanmak kadalarynyň bozulmagy-

duýduryş berilmegine ýa-da fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň üçüsine, wezipeli adamlara – altysyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Şu maddanyň birinji böleginde göz öňünde tutulan hereketler seresapsyzlykdan haýwanat dünýäsine zyýan ýetirilmegine getiren  bolsa -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň bäşisine, wezipeli adamlara – onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

141-nji madda. Bellenilmedik ýeriň zibilhana öwrülmegi

 

Türkmenistanyň kanunçylygyna laýyklykda bellenilmedik we rugsat berilmedik ýere önümçilik, durmuş we beýleki galyndylarynyň dökülmegi ýa-da gömülmegi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň dördüsine, wezipeli adamlara onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

142-nji madda. Ekologik howpsuzlyk talaplarynyň berjaý edilmezligi

 

Kärhanalar, desgalar we beýleki obýektler meýilleşdirilende, ýerleşdirilende, olaryň taslama we gurluşyk işleri alnyp barlanda, şeýle hem olar tehniki taýdan täzeden enjamlaşdyrylanda, giňeldilende, durky tazelenende, ulanmaga tabşyrylanda, ulanylanda we ýapylanda ekologik howpsuzlyk talaplarynyň berjaý edilmezligi, şol sanda gurluşyk we beýleki galyndylaryň ýanaşyk ýerlere bikanun gömülmegi, şonuň ýaly-da çäkleriň bellenilen ekologik göwrüminiň bozulmagy üçin ekologik taýdan howply önümiň daşary ýurt döwletine alnyp gidilmegi we ondan getirilmegi -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

143-nji madda. Daşky gurşawy goramak boýunça ekologik talaplaryň bozulmagy

 

1. Daşky gurşawy goramak boýunça kadalaryň we ekologik talaplaryň bozulmagy, oňa biologik, fiziki we başga görnüşde zyýanly täsir edilmegi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň birisinden üçüsine, wezipeli adamlara ikisinden bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Daşky gurşawyň ýagdaýy, onuň obýektlerinden peýdalanylmagy, şeýle hem hapalanmagyň çeşmeleri barada öz wagtynda, doly we dogry maglumatlary bermekden ýüz dönderilmegi -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň altysyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

3. Daşky gurşawy goramak boýunça bellenilen ekologik talaplary ýokarlandyrmak ýa-da peseltmek barada görkezmeleriň ýa-da rugsatlaryň berilmegi -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň bäşisinden onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

4. Şu maddanyň birinjiüçünji böleklerinde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalarynyň daşky gurşawyň ýagdaýyna ýa-da hiline düýpli zyýan ýetirilmegine getirmegi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň ikisinden bäşisine, wezipeli adamlara sekizisinden on bäşisine, ýuridik şahslara on bäşisinden otuzysyna çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da ýuridik şahslaryň bir aýa çenli möhlete administratiw taýdan işiniň togtadylmagyna eltýär.

 

144-nji madda. Ekologik hapalanmagyň netijeleriniň ýok edilmegi boýunça çäreleri geçirmekden boýun gaçyrylmagy

 

Ekologik hapalanma sezewar bolan ýerlerde daşky gurşawy dikeldiş we tebigy serişdeleri täzeden köpeldiş çärelerini geçirmek borjy üstlerine ýüklenen adamlar tarapyndan bu çäreleri geçirmekden boýun gaçyrylmagy ýa-da olaryň göwnejaý geçirilmezligi, eger bu hereketler adam ýa-da daşky gurşaw üçin agyr netijelere getirmedik bolsa, -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň üçüsine, wezipeli adamlara altysyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

145-nji madda. Döwlet ekologik bilermenler seljermesiniň geçirilmegi barada kanunyň talaplarynyň ýerine ýetirilmezligi

 

Döwlet ekologik bilermenler seljermesi geçirilmäge degişli obýektler boýunça döwlet ekologik bilermenler seljermesini geçirmek barada talaplaryň ýerine ýetirilmezligi, şonuň ýaly-da döwlet ekologik bilermenler seljermesinden geçmedik ýa-da oňyn çözgütleri bolmadyk taslamalaryň we maksatnamalaryň maliýeleşdirilmegi -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

146-njy madda. Döwlet ekologik bilermenler seljermesi babatda Türkmenistanyň kanunçylygynyň talaplarynyň bozulmagy

 

1. Döwlet ekologik bilermenler seljermesini geçirmegiň Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen tertibiniň bozulmagy -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Döwlet ekologik bilermenler seljermesiniň obýektiniň işiniň ekologik netijeleri barada görnetin nädogry maglumatlaryň berilmegi -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň bäşisinden onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

3. Döwlet ekologik bilermenler seljermesiniň oňyn netijenamasy bolmazdan daşky gurşawyň ýagdaýyna we adamlaryň saglygyna ýaramaz täsir edip biljek ýagdaýda tebigatdan ýörite peýdalanmaga, maliýeleşdirmäge hem-de taslamalary we maksatnamalary ýa-da işi durmuşa geçirmäge rugsat berilmegi -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

4. Hojalyk işi amala aşyrylanda döwlet ekologik bilermenler seljermesiniň çykaran netijenamasyna laýyklykda daşky gurşawy goramak, tebigy serişdelerden peýdalanmak we ekologik howpsuzlygy üpjün etmek barada talaplaryň berjaý edilmezligi -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

5. Döwlet ekologik bilermenler seljermesiniň geçirilmegine bikanun gatyşylmagy -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

6. Döwlet ekologik bilermenler edaralarynyň döwlet ekologik bilermenler seljermesini geçirmek üçin zerur bolan maglumatlaryň we materiallaryň berilmegi barada kanuny talaplaryň ýerine ýetirilmezligi ýa-da olary ýerine ýetirmekden boýun gaçyrylmagy -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň ikisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

7. Obýektiň daşky gurşawa täsiri barada döwlet ekologik bilermenler seljermesi tarapyndan görnetin ýalan netijenamanyň ýa-da görnetin ýalan bahanyň berilmegi -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň bäşisinden onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

147-nji madda. Daşky gurşawyň we ýerasty suwlaryň hapalanmagy hakynda maglumatlaryň ýaşyrylmagy ýa-da ýoýulmagy

 

Zyýanly ekologik netijelere getiren heläkçilikler, daşky gurşawyň we ýerasty suwlaryň hapalanma derejesi, olaryň ilatyň saglygyna ýa-da daşky gurşawa zyýan ýetirip biljekdigi ýa-da zyýan ýetirendigi, şonuň ýaly-da hapalanan daşky gurşawyň we ýerasty suwlaryň zyýanly täsirine düşen ilatyň saglyk ýagdaýy hakynda maglumatlaryň ýaşyrylmagy ýa-da ýoýulmagy -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň bäşisine, wezipeli adamlara onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

148-nji madda. Ekologik pasportyny, ekologik bilermenler seljermesiniň netijenamasyny we beýleki tebigaty goraýyş rugsatnamalary peýdalanmak kadalarynyň bozulmagy

 

Eýeçiliginiň görnüşine garamazdan kärhanalar, edaralar, guramalar, daşary yurt hem-de beýleki ýuridik şahslar tarapyndan Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen tertipde almaga degişli ekologik pasporty, ekologik bilermenler seljermesiniň netijenamasyny, şonuň ýaly-da suwdan ýörite peýdalanmak barada rugsatnamany peýdalanmak kadalarynyň bozulmagy, eger bu kanun arkaly goralýan bähbitlere zyýan ýetirilmegine getiren bolsa, -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň altysyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

149-njy madda. Daşky gurşawa taşlanan we zyňylan hapalaýjy maddalar üçin hökmany we beýleki tölegler boýunça borçlaryň ýerine ýetirilmezligi

 

Eýeçiliginiň görnüşine garamazdan kärhanalar, edaralar, guramalar, daşary yurt hem-de beýleki ýuridik şahslar tarapyndan daşky gurşawa, atmosfera howasyna taşlanýan ýa-da zyňylýan hapalaýjy maddalar üçin hasabat döwrüne kesgitlenen hökmany tölegler boýunça borçlaryň ýerine ýetirilmezligi ýa-da olardan ýüz dönderilmegi -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

150-nji madda. Haýwanlaryň ýaşaýan ýerlerini goramak, zoologik kolleksiýalary döretmek we olar bilen söwda etmek kadalarynyň bozulmagy, şeýle hem haýwanlaryň rugsatsyz göçürilmegi, başga ýerlere uýgunlaşdyrylmagy we çakyşdyrylmagy

 

1. Haýwanlaryň ýaşaýan tebigy ýerlerini we göçýän ýollaryny goramagyň, zoologik kolleksiýalary döretmegiň, saklamagyň, peýdalanmagyň, olaryň üstüni doldurmagyň, hasabynyň we olaryň söwdasyny etmegiň, şeýle hem haýwanat dünýäsiniň obýektlerini we zoologik kolleksiýalary daşary ýurda ibermegiň we alyp gitmegiň Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen kadalarynyň bozulmagy, şonuň ýaly-da ygtyýarly döwlet edaralaryndan rugsatsyz haýwanlaryň bolýan tebigy ýerlerinden aýyrylmagy, göçürilmegi, başga ýerlere uýgunlaşdyrylmagy we çaknyşdyrylmagy -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň birisine, wezipeli adamlara – sekizisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Hojalyk işi amala aşyrylanda we ulag serişdeleri peýdalanylanda haýwanat dünýäsiniň obýektleriniň heläk bolmagynyň öňüni almak barada talaplaryň berjaý edilmezligi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň birisine, wezipeli adamlara – üçüsine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

151-nji madda. Ösümlik we haýwanat dünýäsini goramak we ondan peýdalanmak, şeýle hem haýwanlaryň ýa-da ösümlikleriň aýry-aýry görnüşlerini getirmek tertibiniň bozulmagy  

 

1. Aýratyn goralýan beýleki tebigy ýerlerde ösümlik we haýwanat dünýäsini goramagyň we ondan peýdalanmagyň bellenilen tertibiniň bozulmagy, şeýle hem Türkmenistanyň Gyzyl kitabyna, Tebigaty goramagyň halkara birleşiginiň Gyzyl kitabyna girizilen haýwanlaryň görnüşleriniň saklanyp galmagyna zyýan ýetirýän diýlip hasaplanan haýwanlaryň we ösümlikleriň ygtyýarly döwlet edaralaryndan rugsat almazdan Türkmenistana getirilmegi, ondan üstaşyr geçirilmegi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň onusyna, wezipeli adamlara – ýigrimisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Haýwanat dünýäsinden peýdalanyjylar üçin, şonuň ýaly-da haýwanat dünýäsiniň obýektlerini goramak we rejeli peýdalanmak üçin ygtyýarly edaralar tarapyndan oturdylan ýörite görkezijileriň we beýleki belgileriň ýok edilmegi ýa-da zaýalanmagy -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň birisine, wezipeli adamlara – üçüsine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

3. Haýwanat dünýäsinden peýdalanmak üçin degişli ygtyýarnamalary we haýwanat dünýäsiniň obýektlerini olaryň bolýan gurşawlaryndan aýyrmak üçin rugsatnamalary bermegiň Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen tertibiniň bozulmagy, şonuň ýaly-da haýwanat dünýäsini goramak we netijeli peýdalanmak, aw awlamak we aw hojalygyny ýöretmek boýunça ygtyýarly döwlet edaralarynyň we olaryň wezipeli adamlarynyň kanuny talaplarynyň ýerine ýetirilmezligi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň üçüsine, wezipeli adamlara – altysyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

4. Haýwanat dünýäsiniň obýektleriniň ýagdaýy we sany, olardan peýdalanylyşy, olaryň üznüksiz köpelişi we olaryň ýaşaýan gurşawynyň hili hakynda maglumatlaryň ýaşyrylmagy ýa-da ýoýulmagy, eger bu ilatyň we öý haýwanlarynyň howpsuzlygynyň bozulmagyna getiren bolsa, -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

152-nji madda. Seýrek duş gelýän we ýitip gitmek howpy abanýan haýwanlary gorap saklamak kadalarynyň bozulmagy

 

Türkmenistanyň Gyzyl kitabyna, Tebigaty goramagyň halkara birleşiginiň Gyzyl kitabyna girizilen haýwanlaryň görnüşlerine degişli bolan seýrek duş gelýän we ýitip gitmek howpy abanýan haýwanlaryň, şeýle hem olaryň köpelýän we ýaşaýan ýerleriniň, ýumurtgalarynyň, höwürtgeleriniň we beýleki obýektleriniň ýok edilmegi, şol haýwanlaryň heläk bolmagyna, sanynyň kemelmegine ýa-da ýaşaýan ýerleriniň gurşawynyň bozulmagyna getirip biljek beýleki hereketleriň edilmegi, şonuň ýaly-da olary ele salmaga bellenilen tertipde berlen rugsatnamanyň şertleri berjaý edilmän şol haýwanlaryň ele salynmagy -

seýrek duş gelýän we ýitip gitmek howpy abanýan haýwanlary muzdsuz alyp, fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň onusyna, wezipeli adamlara – ýigrimisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

153-nji madda. Seýrek duş gelýän we ýitip gitmek howpy abanýan balyklaryň we suwuň janly-jandarlarynyň görnüşlerini gorap saklamak kadalarynyň bozulmagy  

 

1. Türkmenistanyň Gyzyl kitabyna girizilen ýa-da tutmaga gadagan edilen balygyň, deňiz wagşy haýwanynyň we suwuň beýleki janly-jandarlarynyň bikanun alynmagy -

balygy, deňiz wagşy haýwanyny we suwuň beýleki janly-jandarlaryny muzdsuz alyp, balyk tutmak ýa-da aw awlamak üçin niýetlenilen gaýry närseleri bolsa muzdsuz ýa-da tölegli alyp ýa-da alman, fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň bäşisinden onusyna, wezipeli adamlara onusyndan ýigrimisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Şu maddanyň birinji böleginde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalary üçin administratiw temmisi ulanylandan soň olaryň bir ýylyň dowamynda gaýtadan edilmegi -

balygy, deňiz wagşy haýwanyny we suwuň beýleki janly-jandarlaryny muzdsuz alyp, balyk tutmak ýa-da aw awlamak üçin niýetlenilen gaýry närseleri bolsa muzdsuz ýa-da tölegli alyp ýa-da alman, fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň onusyndan ýigrimisine, wezipeli adamlara ýigrimisinden otuzysyna çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da balygy, deňiz wagşy haýwanyny we suwuň beýleki janly-jandarlaryny muzdsuz alyp, balyk tutmak ýa-da aw awlamak üçin niýetlenilen gaýry närseleri bolsa muzdsuz ýa-da tölegli alyp ýa-da alman, aw awlamak ýa-da balyk tutmak hukugynyň iki ýyla çenli möhlete çäklendirilmegine eltýär.

 

154-nji madda. Buýan köküni goparyp almak we satmak kadalarynyň bozulmagy

 

1. Bellenilen tertipde degişli rugsat almazdan buýan köküniň goparylyp alynmagy, saklanylmagy we satylmagy -

buýan köküni muzdsuz alyp ýa-da alman, fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň ikisine, wezipeli adamlara – onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Şu maddanyň birinji böleginde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalary üçin administratiw temmisi ulanylandan soň olaryň bir ýylyň dowamynda gaýtadan edilmegi -

buýan köküni muzdsuz alyp ýa-da alman, fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň bäşisine, wezipeli adamlara on bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

155-nji madda. Aw awlamak, balyk tutmak we suwuň biologik serişdelerini gorap saklamak, şeýle hem haýwanat dünýäsinden peýdalanmagyň başga görnüşlerini amala aşyrmak kadalarynyň bozulmagy

 

1. Aw awlamak, balyk tutmak we suwuň biologik serişdelerini gorap saklamak, haýwanat dünýäsinden peýdalanmagyň başga görnüşlerini amala aşyrmak, döwletiň aw gaznasyndan we aw önümlerinden peýdalanmak kadalarynyň bozulmagy -

aw tüpeňini hem-de beýleki haýwanlary awlaýjy we balyk tutujy gurallary hem gaýry närseleri muzdsuz ýa-da tölegli alyp ýa-da alman, fiziki şahslara duýduryş berilmegine ýa-da binýatlyk mukdaryň birisinden bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna, wezipeli adamlara – binýatlyk mukdaryň bäşisinden onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Şu maddanyň birinji böleginde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalary üçin administratiw temmisi ulanylandan soň olaryň bir ýylyň dowamynda gaýtadan edilmegi ýa-da aw awlamak we balyk tutmak kadalarynyň gödek, ýagny degişli rugsat almazdan, ýa-da gadagan edilen ýerlerde ýa-da gadagan edilen möhletlerde, gadagan edilen gurallar ýa-da usullar bilen haýwanlaryň we guşlaryň awlanylmagy, balygyň, deňiz haýwanynyň we suwuň beýleki haýwanlarynyň ýa-da senetçilik deňiz ösümlikleriniň alynmagy ýa-da olaryň yzygiderli bozulmagy -

aw tüpeňini hem-de beýleki haýwanlary awlaýjy we balyk tutujy gurallary hem gaýry närseleri muzdsuz ýa-da tölegli alyp ýa-da alman, fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň bäşisinden onusyna, wezipeli adamlara onusyndan ýigrimisine çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da aw tüpeňini hem-de beýleki haýwanlary awlaýjy we balyk tutujy gurallary hem gaýry närseleri muzdsuz alyp ýa-da alman, aw awlamak ýa-da balyk tutmak hukugynyň iki ýyla çenli möhlete çäklendirilmegine ýa-da on bäş gije-gündize çenli möhlete administratiw taýdan tussag edilmegine eltýär.

 

156-njy madda. Haýwanat dünýäsiniň görnüşlerini tutmak, saklamak, köpeltmek, peýdalanmak hem-de olaryň ýaşaýjylyk ukyby bolan önümlerini getirmek we alyp gitmek kadalarynyň bozulmagy

 

1. Haýwanlary, şol sanda süýrenijileri we mör-möjekleri tutmak, erkin däl ýagdaýda saklamak, peýdalanmak, satmak, edinmek, olary, şol sanda hem erkin däl ýagdaýda köpeldilenlerini hem-de olaryň ýaşaýjylyk ukyby bolan önümlerini Türkmenistana getirmek, ondan alyp gitmek we üstaşyr geçirmek, şonuň ýaly-da olary tebigata goýbermek kadalarynyň bozulmagy -

haýwanat dünýäsiniň görnüşlerini we olaryň ýaşaýjylyk ukyby bolan önümlerini muzdsuz alyp ýa-da alman, fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň sekizisine, wezipeli adamlara – sekizisinden ýigrimisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Ahal-teke atlaryny we türkmen itleriniň ýerli tohumlaryny köpeltmek, saklamak, satmak we edinmek kadalarynyň bozulmagy -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň sekizisine, wezipeli adamlara – sekizisinden ýigrimisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

157-nji madda. Et iýiji sütükli haýwanlary saklamak kadalarynyň bozulmagy

 

Tilkileri, pesesleri, norkalary we beýleki et iýiji sütükli haýwanlary saklamagyň Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen kadalarynyň bozulmagy, şeýle hem şol haýwanlaryň derisiniň bikanun satylmagy, satyn alynmagy ýa-da çalşylmagy -

et iýiji sütükli haýwanlary we olaryň derilerini tölegli alyp, binýatlyk mukdaryň 0,3 böleginden birisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

158-nji madda. Aw awlamak arkaly gola salnan sütükli haýwanlaryň gymmatly görnüşleriniň derilerini döwlete tabşyrmak borjundan boýun gaçyrylmagy, olaryň derileriniň bikanun satylmagy, satyn alynmagy we gaýtadan işlenilmegi

 

Aw awlamak arkaly gola salnan sütükli haýwanlaryň gymmatly görnüşleriniň derilerini döwlete tabşyrmak borjundan boýun gaçyrylmagy, şeýle hem eýlenen ýa-da eýlenmedik, ýöne döwlet tagmasy (ştampy) bolmadyk şol derileriň ilkinji gezek bikanun satylmagy, satyn alynmagy, çalşylmagy we gaýtadan işlenilmegi -

derileri muzdsuz alyp ýa-da alman, binýatlyk mukdaryň birisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

159-njy madda. Bikanun aw awlamakdan alnan önümleriň kabul edilmegi we satyn alynmagy

 

Taýýarlaýyş guramalaryň wezipeli adamlary, fiziki şahslar tarapyndan görnetin bikanun aw awlamakdan alnan önümleriň kabul edilmegi we satyn alynmagy -

fiziki şahslara duýduryş berilmegine ýa-da binýatlyk mukdaryň bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna, wezipeli adamlara – binýatlyk mukdaryň onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

160-njy madda. Suwuň biologik serişdeleriniň ýaşaýan gurşawyny gorap saklamak kadalarynyň bozulmagy

 

1. Balyk hojalyk ähmiýetli suw howdanlarynda, derýalarda, akabalarda we kanallarda suwuň biologik serişdeleriniň ýaşaýan gurşawynyň tebigy ýagdaýynyň bozulmagyna getirýän böwetleriň, germewleriň gurnalmagy, mallaryň suwa düşürilmegi, öý guşlarynyň gezdirilmegi ýa-da suwuň biologik serişdelerine we olaryň üznüksiz köpelmegine ýaramaz täsir edýän beýleki işleriň geçirilmegi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň birisinden ikisine, wezipeli adamlara ikisinden bäşisine, ýuridik şahslara bäşisinden onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Deňziň, derýalaryň we suw howdanlarynyň suwuň biologik serişdeleri üçin zyýanly maddalar, nebit we nebit önümleri, önümçilik we durmuş galyndylary we beýleki taşlandylar bilen hapalanmagy -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň ikisinden bäşisine, wezipeli adamlara bäşisinden onusyna, ýuridik şahslara onusyndan ýigrimisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

3. Şu maddanyň birinji we ikinji böleklerinde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalary üçin administratiw temmisi ulanylandan soň olaryň bir ýylyň dowamynda gaýtadan edilmegi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň bäşisinden onusyna, wezipeli adamlara onusyndan ýigrimisine, ýuridik şahslara ýigrimisinden kyrkysyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

161-nji madda. Aýratyn goralýan tebigy obýektleri we ýerleri peýdalanmak kadalarynyň bozulmagy

 

1. Aýratyn goralýan tebigy ýerlerde olaryň maksatlaýyn niýetlenilişine garşy gelýän işleriň geçirilmegi, olaryň düzgüniniň bozulmagy, şeýle hem döwletiň aýratyn goragyna alnan şol ýerleriň tebigy serişdeleriniň ekologik deňagramlylygynyň, baýlygynyň we köpdürlüliginiň hem-de daşky tebigy gurşawyň peýdaly häsiýetleriniň bilkastlaýyn ýok edilmegi, zaýalanmagy ýa-da olara düýpli şikes ýetirilmegi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň üçüsine, wezipeli adamlara onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Rugsat beriji resminama almazdan döwlet tebigy goraghanasynyň ýerinde bolunmagy, eger bu bellenilen goraghana düzgünleriniň we gadaganlyklarynyň bozulmagyna getiren bolsa, -

binýatlyk mukdaryň birisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

162-nji madda. Ýylan zäherini almak, edinmek, ýerlemek we ýurduň çäginden çykarmak kadalarynyň bozulmagy

 

Ýylan zäherini almagyň, ýylanyň zäherini edinmegiň, ýerlemegiň hem-de ýurduň çäginden çykarmagyň Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen kadalarynyň bozulmagy -

ýylan zäherini muzdsuz alyp ýa-da alman, binýatlyk mukdaryň otuzysyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

12-nji bap. OBA HOJALYGY WE WETERINARIÝA ÇYGRYNDA ADMINISTRATIW HUKUK BOZULMALARY

 

163-nji madda. Daýhan birleşikleriniň we beýleki hojalyklaryň ekinleriniň mallara, guşlara iýdirilmegi, oba hojalyk ekinleriniň hasylynyň zaýalanmagy ýa-da ýok edilmegi, olaryň agaçlaryna şikes ýetirilmegi

 

1. Ekinleriň mallara, guşlara iýdirilmegi, ýygnalyp, meýdanda duran oba hojalyk ekinleriniň hasylyny mallaryň we guşlaryň zaýalamagy ýa-da ýok etmegi, şeýle hem daýhan hojalyklarynyň, daýhan birleşikleriniň we oba hojalygy bilen meşgullanýan beýleki fiziki we ýuridik şahslaryň agaçlaryna we beýleki ekinlerine mallar ýa-da guşlar bilen şikes ýetirilmegi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň birisine, wezipeli adamlara – ikisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Şu maddanyň birinji böleginde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalary üçin administratiw temmisi ulanylandan soň olaryň bir ýylyň dowamynda gaýtadan edilmegi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň birisinden ikisine, wezipeli adamlara – ikisinden dördüsine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

3. Ekinleriň ýa-da agaçlaryň awtoulag, traktor, kombaýn ýa-da beýleki ulag serişdeleri bilen basdyrylyp geçilmegi -

binýatlyk mukdaryň 0,5 bölegine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

4. Ekinleriň ýa-da agaçlaryň mala goşulýan ulag serişdeleri bilen basdyrylyp geçilmegi -

binýatlyk mukdaryň 0,3 bölegine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

164-nji madda. Mallary bakmak we suw çeşmelerinden peýdalanmak kadalarynyň bozulmagy

 

Öri meýdanlarynda, daýhan hojalyklary, daýhan birleşikleri we oba hojalygy bilen meşgullanýan beýleki fiziki we ýuridik şahslar tarapyndan peýdalanylýan ekinlerden boşan ýa-da boş duran ýerlerde, şeýle hem döwlet ätiýaçlygynyň ýerlerinde mallaryň rugsatsyz bakylmagy ýa-da mallara ideg etmegiň beýleki düzgünleriniň bozulmagy, şonuň ýaly-da öri meýdanlaryndaky suw çeşmelerinden rugsatsyz peýdalanylmagy -

binýatlyk mukdaryň birisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

165-nji madda. Mallaryň döwlet hasabyndan ýaşyrylmagy

 

Öri meýdanlaryndan peýdalanmagy düzgünleşdirmek we beýleki maksatlar bilen ýöredilýän döwlet hasabyndan mallaryň bilkastlaýyn ýaşyrylmagy -

binýatlyk mukdaryň ikisinden bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

166-njy madda. Türkmenistanyň ösümlikleriň karantini hakynda kanunçylygynyň bozulmagy

 

1. Ösümlikleriň karantinini (fitosanitar goragy) üpjün edýän düzgünler we kadalar bozulyp, karantin zyýan berijiler ýokuşan we beýleki karantin astyndaky önümleriň Türkmenistanyň çägine getirilmegi, şonuň ýaly-da karantin zyýan berijiler ýokuşan karantin astyndaky ýerleriň ýa-da desgalaryň peýdalanylmagy (ösümlikleriň karantinini üpjün etmek kadalarynda we düzgünnamalarynda göz öňünde tutulan halatlar muňa girmeýär) -

fiziki şahslara duýduryş berilmegine ýa-da binýatlyk mukdaryň 0,5 bölegine çenli möçberde jerime salynmagyna, wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň 1,5 bölegine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Karantin astyndaky önümler öndürilende, taýýarlananda, Türkmenistanyň çägine getirilende, Türkmenistanyň çäginden çykarylanda, daşalanda, saklananda, gaýtadan işlenende, peýdalanylanda we satylanda ösümlikleriň karantinini (fitosanitar goragy) üpjün edýän düzgünleriň we kadalaryň bozulmagy, şonuň ýaly-da ösümlikleriň karantini boýunça ygtyýarly döwlet edarasynyň ýazmaça rugsady bolmazdan Türkmenistanyň çägine gelen karantin astyndaky önümli ulag serişdeleriniň, konteýnerleriň we beýleki gaplaryň açylmagy -

fiziki şahslara duýduryş berilmegine ýa-da binýatlyk mukdaryň 0,5 bölegine çenli möçberde jerime salynmagyna, wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň 1,5 bölegine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

3. Türkmenistanyň çäklerinde karantin zyýan berijileri, ösümlikleriň kesellerini we haşal otlary öz wagtynda ýüze çykarmak, olary çäklendirmek we ýok etmek, şonuň ýaly-da olaryň ýaýramagynyň öňüni almak kadalarynyň bozulmagy -

fiziki şahslara duýduryş berilmegine ýa-da binýatlyk mukdaryň 0,5 bölegine çenli möçberde jerime salynmagyna, wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň 1,5 bölegine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

167-nji madda. Karantin astyndaky önümler we karantin zyýan berijileri barada maglumatlary bermek kadalarynyň bozulmagy

 

1. Karantin astyndaky önümleri öndürmek, taýýarlamak, gaýtadan işlemek, saklamak, daşamak we satmak bilen meşgullanýan ýuridik we fiziki şahslar tarapyndan ösümlikleriň karantini boýunça ygtyýarly döwlet edarasyna karantin astyndaky önümler we karantin zyýan berijiler barada maglumatlaryň berilmezligi, şonuň ýaly-da karantin zyýan berijileriň ýüze çykarylan halatlarynyň wagtynda habar berilmezligi ýa-da gizlenilmegi -  

fiziki şahslara duýduryş berilmegine ýa-da binýatlyk mukdaryň 0,5 bölegine çenli möçberde jerime salynmagyna, wezipeli adamlara – binýatlyk mukdaryň 1,5 bölegine, ýuridik şahslara – bäşisinden onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Karantin astyndaky önümleri öndürmek, taýýarlamak, gaýtadan işlemek, saklamak, daşamak we satmak bilen meşgullanýan ýuridik we fiziki şahslar tarapyndan ösümlikleriň karantini barada düzgünleri we degişli çäreleri geçirmek barada talaplaryň bellenilen möhletde ýerine ýetirilmezligi -

fiziki şahslara duýduryş berilmegine ýa-da binýatlyk mukdaryň 0,5 bölegine çenli möçberde jerime salynmagyna, wezipeli adamlara – binýatlyk mukdaryň 1,5 bölegine çenli, ýuridik şahslara – bäşisinden onusyna möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

168-nji madda. Tohumlaryň döwlet standartlaşdyrylmagynyň we olary öndürmek, taýýarlamak, gaýtadan işlemek, saklamak, satmak, daşamak we peýdalanmak kadalarynyň bozulmagy

 

1. Tohumlaryň döwlet standartlaşdyrylmagynyň, şeýle hem tohumlary öndürmek, taýýarlamak, gaýtadan işlemek, saklamak, satmak, daşamak we peýdalanmak kadalarynyň bozulmagy, şonuň ýaly-da barlaghanada barlagdan geçirilmedik tohumlaryň Türkmenistana getirilmegi, ondan alnyp gidilmegi -

fiziki şahslara duýduryş berilmegine ýa-da binýatlyk mukdaryň üçüsine çenli möçberde jerime salynmagyna, wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Tohumlaryň hili barada hasabat we kada-tehniki resminamasynyň ýoýulmagy -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

169-njy madda. Ygtyýarnamasy bolmazdan tohumçylyk işi bilen meşgullanylmagy

 

Tohumçylyk babatda işi amala aşyrmaga ygtyýarnamasy bolmazdan tohumçylyk işi bilen meşgullanylmagy -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň bäşisine, wezipeli adamlara onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

170-nji madda. Ulanmaga goýberilen seleksiýanyň gazananlarynyň döwlet sanawyna girizilmedik ösümlikleriň sortlarynyň rugsatsyz ulanylmagy

 

Türkmenistanda seleksiýanyň gazananlaryny peýdalanmagyň Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen tertibiniň bozulmagy -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň üçüsine, wezipeli adamlara bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

171-nji madda. Haşal otlara garşy göreş alyp barmak kadalarynyň bozulmagy

 

1. Ýerden peýdalanyjylar tarapyndan haşal otlara (karantin haşal otlaryndan başga) garşy göreş alyp barmak barada Türkmenistanyň kanunçylygynda göz öňünde tutulan çäreleriň görülmezligi -

duýduryş berilmegine eltýär.

2. Şu maddanyň birinji böleginde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalary üçin administratiw temmisi ulanylandan soň olaryň gaýtadan dowam edilmegi ýa-da ol çäreleri görmekden zandyýamanlyk bilen boýun gaçyrylmagy -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň 0,2 böleginden 0,5 bölegine, wezipeli adamlara 0,5 böleginden birisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

172-nji madda. Düzüminde neşe serişdeleri bolan ekinleriň goralmagyny üpjün etmek barada kadalaryň bozulmagy

 

Göknary, kenebi ýa-da düzümi neşe serişdeli beýleki ekinleri, bu ekinleriň hasylynyň saklanýan we gaýtadan işlenilýän ýerlerini goramak barada Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen kadalaryň berjaý edilmezligi, şeýle hem düzüminde neşe serişdeleri bolan ekinleriň ekin meýdanynda galan galyndylaryny (eňňeresini) hem-de önümçilik taşlandylaryny ýok etmek üçin çäreleriň görülmezligi -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň ikisine, ýuridik şahslara bäşisinden onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da ýuridik şahslaryň bir aýa çenli möhlete administratiw taýdan işiniň togtadylmagyna eltýär.

 

173-nji madda. Göknary, kenebi ýa-da düzümi neşe serişdeli beýleki ösümlikleri ekmek ýa-da ösdürip ýetişdirmek kadalarynyň bozulmagy

 

Göknaryň, kenebiň ýa-da düzümi neşe serişdeli ösdürilip ýetişdirilmegi gadagan edilen beýleki ösümlikleriň Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen kadalar bozulyp ekilmegi ýa-da ösdürilip ýetişdirilmegi -

duýduryş berilmegine ýa-da binýatlyk mukdaryň ikisinden bäşisine, ýuridik şahslara – bäşisinden onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da ýuridik şahslaryň bir aýa çenli möhlete administratiw taýdan işiniň togtadylmagyna eltýär.

 

1731-nji madda. Düzüminde nikotin ýa-da adamyň saglygy üçin zyýanly beýleki maddalar bar bolan ösümlikleri ekmek ýa-da ösdürip ýetişdirmek kadalarynyň bozulmagy

 

1. Düzüminde nikotin ýa-da adamyň saglygy üçin zyýanly beýleki maddalar bar bolan bir we köpýyllyk ösümlikleriň Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen kadalaryň bozulyp ekilmegi ýa-da ösdürilip ýetişdirilmegi, eger bu temmäki önümleriniň öndürilmegi üçin çig mal (temmäki çig malyny) almak maksady bilen edilen bolsa, -

görkezilen ösümlikleri muzdsuz alyp ýa-da alman, binýatlyk mukdaryň ikisinden bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Şu maddanyň birinji böleginde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalary üçin administratiw temmisi ulanylandan soň bir ýylyň dowamynda gaýtadan edilmegi, -

görkezilen ösümlikleri muzdsuz alyp ýa-da alman, binýatlyk mukdaryň bäşisinden onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da on gije-gündize çenli möhlete administratiw taýdan tussag edilmegine eltýär.

Kodekse 1731 maddasy 2016-njy ýylyň 29-nji ýanwaryndaky Türkmenistanyň Kanuny esasynda goşulan – Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2016 ý., №  1, 28-nji madda.

 

174-nji madda. Oba hojalyk maşynlaryny tehniki taýdan ulanmak we tehniki howpsuzlyk kadalarynyň mehanizatorlar tarapyndan bozulmagy

 

Traktorlary, kombaýnlary, beýleki özi ýöreýän oba hojalyk maşynlaryny tehniki taýdan ulanmak kadalarynyň we tehniki howpsuzlyk kadalarynyň mehanizatorlar tarapyndan bozulmagy, eger bu kanun arkaly goralýan bähbitlere zyýan ýetirilmegine ýa-da oňa şertleriň döredilmegine getiren bolsa, -

şol maşynlary dolandyrmak hukugynyň bir aýdan iki aýa çenli möhlete çäklendirilmegine eltýär.

 

175-nji madda. Haýwanlaryň karantini barada kadalaryň we beýleki weterinariýa-sanitariýa kadalarynyň bozulmagy

 

1. Haýwanlaryň ýokanç keselleriniň karantini barada kadalaryň, şol sanda ýerine ýetiriji ýerli häkimiýet edaralarynyň epizootiýalara garşy göreş alyp barmak hakynda kararlarynyň bozulmagy -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň birisine, wezipeli adamlara birisinden ikisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Weterinariýa-sanitariýa kadalarynyň we talaplarynyň bozulmagy -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň birisine, wezipeli adamlara birisinden ikisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

3. Şu maddanyň birinji we ikinji böleklerinde göz öňünde tutulan hereketleriň adatdan daşary ýagdaý düzgüni girizilen çäklerde amala aşyrylmagy -

binýatlyk mukdaryň sekizisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

4. Weterinariýa derman serişdelerini taýýarlamak işi bilen bikanun meşgul bolunmagy, şonuň ýaly-da Türkmenistanda döwlet tarapyndan bellige alynmadyk, hil güwänamasy bolmadyk, ýaramsyz, ýaramlylyk möhleti geçen derman serişdeleriniň ýa-da döwlet tarapyndan bellige alnan derman serişdeleriniň bikanun öndürilen ýa-da olaryň galp nusgalarynyň ýerlenilmegi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň birisinden ikisine, wezipeli adamlara ikisinden bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

5. Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen tertipde ygtyýarnama almazdan weterinariýa işi bilen meşgul bolunmagy -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň ikisinden bäşisine, wezipeli adamlara bäşisinden onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

176-njy madda. Maldan alynýan iýmit önümleriniň hili hem-de howpsuzlygy barada weterinariýa-sanitariýa talaplaryň bozulmagy

 

Weterinariýa gullugynyň netijenamasy bolmazdan mal önümleriniň bazarlara we beýleki sarp edilýän ýerlere getirilmegi, şonuň ýaly-da weterinariýa-sanitariýa talaplary bozulyp maldan alynýan iýmit önümleriniň öndürilmegi, taýýarlanylmagy, iberilmegi, gaýtadan işlenilmegi, saklanylmagy, daşalmagy we paýlanylmagy -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň birisine, wezipeli adamlara birisinden ikisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

177-nji madda. Mallary, guşlary hem-de maldarçylyk önümlerini daşamak weterinariýa-sanitariýa kadalarynyň bozulmagy

 

Mallaryň, guşlaryň, şeýle hem weterinariýa gullugynyň gözegçiligine degişli maldarçylyk önümleriniň, ot-iýmleriň we beýleki ýükleriň rugsatsyz daşalmagy (sürülmegi), Türkmenistana getirilmegi, ondan alnyp gidilmegi we üstaşyr geçirilmegi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň birisine, wezipeli adamlara birisinden ikisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

178-nji madda. Haýwanlara rehimsiz garalmagy

 

Haýwanlara rehimsiz garalmagy, eger bu haýwanlaryň ölmegine, mejbury soýulmagyna ýa-da agyr şikes almagyna getirse, şonuň ýaly-da haýwanlaryň horlanylmagy -

duýduryş berilmegine ýa-da binýatlyk mukdaryň 0,5 bölegine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

179-njy madda. Mallary, guşlary, ýyrtyjy we beýleki haýwanlary saklamak kadalarynyň bozulmagy

 

1. Şäherlerde we beýleki ilatly ýerlerde mallary, guşlary, ýyrtyjy we beýleki haýwanlary saklamak kadalarynyň bozulmagy -

duýduryş berilmegine ýa-da fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň birisine, wezipeli adamlara üçüsine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Şu maddanyň birinji böleginde göz öňünde tutulan hereketler raýatlaryň saglygyna ýa-da emlägine zyýan ýetirmegine getiren bolsa -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň birisinden ikisine, wezipeli adamlara ikisinden bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

13-nji bap. SENAGAT, GURLUŞYK WE ENERGETIKA ÇYGRYNDA ADMINISTRATIW HUKUK BOZULMALARY

 

180-nji madda. Işleri howpsuz alyp barmak kadalarynyň bozulmagy

 

Senagatda, gurluşykda, oba hojalygynda we ykdysadyýetiň beýleki pudaklarynda işleri howpsuz alyp barmak barada kadalaryň, düzgünnamalaryň, gözükdirijileriň we beýleki namalaryň bozulmagy -

binýatlyk mukdaryň birisinden bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

1801-nji madda. Binalar we desgalar gurulanda, durky

                              täzelenende, düýpli abatlananda

                              hem-de bu işleriň taslama-çenlik

                              resminamalary düzülende gurluşyk

                              kadalarynyň bozulmagy

 

1. Gurluşyk pudagynda döwlet standartlaryna laýyk gelmeýän gurluşyk materiallarynyň, önümleriniň we gurnawlarynyň ulanylmagy, tehniki şertler, inžener gözlegleri, taslama işleri, gurluşyk-gurnama işleri ýerine ýetirilende gurluşykda tassyklanan taslamalaryň we beýleki kadalaşdyryjy resminamalaryň düzgünleriniň bozulmagy bilen, binalaryň we desgalaryň berklik, durnuklylyk, çydamlylyk görkezijileriniň peselmegi, gurluşygyň hiline, daşky keşbine bildirilýän talaplaryň bozulmagy ‒

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň onusyndan ýigrimisine, wezipeli adamlara – ýigrimisinden otuzysyna, ýuridik şahslara – otuzysyndan ellisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Binalaryň we desgalaryň hem-de gurluşyk işleriniň Kabul edilmeginde bellenilen kadalaryň we tertibiň bozulmagy ‒

Wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň ýigrimisinden otuzysyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltyär.

3. Binalary we desgalary gurmak, durkuny täzelemek we gurluşyk- gurnama işlerini rugsatsyz alyp barmak, şeýle hem gurluşygy tamamlanan binalary we desgalary Kabul etmek baradaky resminamalary resmileşdirmezden olaryň ulanylmagy ýa-da işe girizilmegi ‒

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň onusyndan ýigrimisine, wezipeli adamlara – ýigrimisinden otuzysyna, ýuridik şahslara – otuzysyndan ellisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

4. Binagärlik-meýilleşdiriş tabşyryklaryň talaplarynyň bozulmagy ‒

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň onusyndan ýigrimisine, wezipeli adamlara – ýigrimisinden otuzysyna, ýuridik şahslara – otuzysyndan ellisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

5. Şu maddanyň birinji, ikinji, üçünji we dördünji böleklerinde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalary üçin administratiw temmisi ulanylandan soň olaryň bir ýylyň dowamynda gaýtadan edilmegi ‒

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň ýigrimisinden otuzysyna, wezipeli adamlara – otuzysyndan ellisine, ýuridik şahslara ‒ ellisinden ýüzüsine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

(2016-njy ýylyň 15-nji oktýabryndaky Türkmenistanyň Kanunynyň redaksiýasynda – Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2016 ý., № , -njy madda)

 

1802-nji madda. Paýly gurluşygyň rugsatsyz alnyp barylmagy

 

1. Ýaşaýyş jaýlarynyň we gozgalmaýan emläge degişli başga obýektleriň paýly gurluşygynyň ygtyýarly edaranyň ýazmaça rugsady bolmazdan alnyp barylmagy

ýuridik şahslara binýatlyk mukdaryň otuzysyndan ellisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Şu maddanyň birinji böleginde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalary üçin administratiw temmisi ulanylandan soň olaryň bir ýylyň dowamynda gaýtadan edilmegi

ýuridik şahslara binýatlyk mukdaryň ellisinden ýüzüsine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.».

(2016-njy ýylyň 15-nji oktýabryndaky Türkmenistanyň Kanunynyň redaksiýasynda – Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2016 ý., № , -njy madda)

 

181-nji madda. Ulag serişdeleriniň garaňkyladylan ýa-da ýalpyldaýan aýnalaryny öndürmek kadalarynyň bozulmagy

 

1. Türkmenistanyň kanunçylygy bilen bellenilen tehniki şertleri we standartlary berjaý etmezden ulag serişdeleriniň garaňkyladylan ýa-da ýalpyldaýan aýnalarynyň öndürilmegi, taýýarlanylmagy -

binýatlyk mukdaryň ikisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Şu maddanyň birinji böleginde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalary üçin administratiw temmisi ulanylandan soň olaryň bir ýylyň dowamynda gaýtadan edilmegi -

binýatlyk mukdaryň dördüsine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

182-nji madda. Partlaýjy maddalary we radioaktiw materiallary saklamak, peýdalanmak hem-de hasaba almak kadalarynyň bozulmagy

 

1. Hojalyk hem-de önümçilik işleri amala aşyrylanda Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen partlaýjy maddalary we radioaktiw materiallary edinmek, saklamak, peýdalanmak, hasaba almak we daşamak kadalarynyň bozulmagy -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň üçüsine, wezipeli adamlara bäşisinden onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Şu maddanyň birinji böleginde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalary üçin administratiw temmisi ulanylandan soň olaryň bir ýylyň dowamynda gaýtadan edilmegi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň üçüsinden bäşisine, wezipeli adamlara onusyndan on bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

183-nji madda. Ýylylyk we elektrik energiýasynyň bisarpa harçlanmagy

 

Ýylylyk we elektrik energiýasynyň bisarpa harçlanmagy, ýagny yzygiderli, önümçilik zerurlygy bolmazdan ýylylyk energiýasynyň peýdalanylmagy ýa-da elektrik energiýasynda işleýän hereketlendirijileriň, peçleriň we beýleki enjamlaryň ýüki ýetiksiz işledilmegi ýa-da boş işledilip ulanylmagy, şonuň ýaly-da turbageçirijileriniň we beýlekileriň ýylylyk izolýasiýasynyň, peçleriň we ýylylygy ulanýan enjamlaryň näsazlygy bilen baglanyşykda buguň, gyzgyn we gysylan howanyň, suwuň we ýylylygyň yzygiderli gös-göni ýitirilmegi ýa-da energiýa üpjünçiligi boýunça ygtyýarly edaralardan rugsat almazdan gulluk jaýlaryny we beýleki öýleri ýylatmak ýa-da göz öňünde tutulmadyk önümçilik maksatlary üçin elektrik energiýasynyň peýdalanylmagy ýa-da onuň yşyklandyrmak üçin eýeçiliksiz  ulanylmagy -

duýduryş berilmegine ýa-da wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň üçüsinden bäşisine, ýuridik şahslara – onusyndan otuzysyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

(2016-njy ýylyň 12-nji ýanwaryndaky Türkmenistanyň Kanunynyň redaksiýasynda – Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2016 ý., № 1, 6-njy madda)

 

184-nji madda. Elektrik ulgamlarynyň zaýalanylmagy

 

1. Elektrik ulgamlarynyň (howa, ýerasty we suwasty elektrik geçirijileriniň, giriziji hem-de paýlaýjy enjamlaryň) zaýalanylmagy, eger bu sarp edijileri elektrik energiýasy bilen üpjün etmekde bökdençlik döremegine we hojalyk, önümçilik işlerine zyýan ýetirilmegine getiren bolsa, -

duýduryş berilmegine ýa-da fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň ikisinden bäşisine, wezipeli adamlara – bäşisinden onusyna, ýuridik şahslara – onusyndan otuzysyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Şu maddanyň birinji böleginde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalarynyň döwletiň ýa-da sarp edijileriň bähbitlerine düýpli zyýan ýetirilmegine getirmegi, şonuň ýaly-da administratiw temmisi ulanylandan soň olaryň bir ýylyň dowamynda gaýtadan edilmegi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň bäşisinden onusyna, wezipeli adamlara – onusyndan on bäşisine, ýuridik şahslara – on bäşisinden ellisine çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da ýuridik şahslaryň üç aýa çenli möhlete administratiw taýdan işiniň togtadylmagyna eltýär.

(2016-njy ýylyň 12-nji ýanwaryndaky Türkmenistanyň Kanunynyň redaksiýasynda – Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2016 ý., № 1, 6-njy madda)

 

185-nji madda. Elektrik ulgamlaryny goramak kadalarynyň bozulmagy

 

1. Elektrik ulgamlaryny goramak kadalarynyň bozulmagy, eger bu sarp edijileri elektrik energiýasy bilen üpjün etmekde bökdençlik döremegine getiren ýa-da getirmegi mümkin bolan, elektrik geçirijileriniň zaýalanmagyna ýa-da hojalyk hem-de önümçilik işlerine başga zyýan ýetirilmegine getiren ýa-da getirmegi mümkin bolan bolsa, -

duýduryş berilmegine ýa-da fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň ikisinden bäşisine, wezipeli adamlara – bäşisinden onusyna, ýuridik şahslara – onusyndan otuzysyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Şu maddanyň birinji böleginde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalarynyň döwletiň ýa-da sarp edijileriň bähbitlerine düýpli zyýan ýetirilmegine getirmegi, şonuň ýaly-da administratiw temmisi ulanylandan soň olaryň bir ýylyň dowamynda gaýtadan edilmegi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň bäşisinden onusyna, wezipeli adamlara – onusyndan on bäşisine, ýuridik şahslara – on bäşisinden ellisine çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da ýuridik şahslaryň üç aýa çenli möhlete administratiw taýdan işiniň togtadylmagyna eltýär.

(2016-njy ýylyň 12-nji ýanwaryndaky Türkmenistanyň Kanunynyň redaksiýasynda – Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2016 ý., № 1, 6-njy madda)

 

186-njy madda. Gazdan peýdalanmak kadalarynyň bozulmagy

 

1. Döwlet gaz gözegçiligi edaralaryndan rugsatsyz gaz bilen işledilýän enjamlara gaz goýberilmegi, gazyň şertnamada görkezilen göwrüminiň baş-başdak artdyrylmagy, gazy ulanmagyň bellenilen düzgüniniň berjaý edilmezligi, harçlamagyň tassyklanan aňrybaş kadalary bolmazdan gaz bilen işledilýän enjamlarda gazyň ulanylmagy ýa-da şol kadalaryň artdyrylmagy -

wezipeli adamlara duýduryş berilmegine ýa-da binýatlyk mukdaryň ikisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Şu maddanyň birinji böleginde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalary üçin administratiw temmisi ulanylandan soň olaryň bir ýylyň dowamynda gaýtadan edilmegi -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň dördüsine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

187-nji madda. Gazy harçlamagyň hasabyny ýöretmezden gaz bilen işledilýän enjamlaryň ulanylmagy

 

1. Gazy harç etmegiň ýa-da gaz ulanmak bilen işlenip çykarylýan ýylylyk energiýasynyň we önümleriň hasabyny ýöretmezden gaz bilen işledilýän enjamlaryň ulanylmagy, taslamalarynda göz öňünde tutulan serişdeleriň, ýagny gazyň ýanşyny awtomatiki sazlaýjy serişdeleriň ýa-da ýylylyk-tehniki gözegçilik abzallarynyň ýa-da gazy ýerlikli we netijeli peýdalanmagy üpjün edýän ýylylyk toplaýjy enjamlaryň ulanylmazlygy ýa-da olaryň näsaz ýagdaýda ulanylmagy -

fiziki şahslara duýduryş berilmegine, wezipeli adamlara duýduryş berilmegine ýa-da binýatlyk mukdaryň bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Şu maddanyň birinji böleginde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalary üçin administratiw temmisi ulanylandan soň olaryň bir ýylyň dowamynda gaýtadan edilmegi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň üçüsinden bäşisine, wezipeli adamlara bäşisinden onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

188-nji madda. Ätiýaçlykdaky ýangyç hojalygynyň taýýarlygyny üpjün etmek üçin çäreleriň görülmezligi

 

Gazy sarp ediji kärhana, edara, gurama we birleşik üçin göz öňünde tutulan ätiýaçlykdaky ýangyç hojalygynyň işe taýýar edilmezligi ýa-da gaz bilen işledilýän enjamlaryň ýangyjyň bellenilen ätiýaçlygynyň görnüşlerinde işledilmäge taýýarlygyny üpjün etmek üçin çäreleriň görülmezligi -

wezipeli adamlara duýduryş berilmegine ýa-da binýatlyk mukdaryň bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

189-njy madda. Durmuş maksatlary üçin energiýadan ýa-da gazdan peýdalanmak kadalarynyň bozulmagy

 

Energiýa ýa-da gaz üpjünçiliginiň ulgamlaryna baş-başdak birikdirilmegi, şeýle hem elektrik, ýylylyk energiýasyndan ýa-da gazdan ölçeýji-hasaplaýjy enjamlary bolmazdan, betnebisçilikli maksatlar bilen baş-başdak peýdalanylmagy, ölçeýji-hasaplaýjy enjamlaryna bilkastlaýyn zyýan ýetirilmegi, durmuş maksatlary üçin elektrik we ýylylyk energiýasyndan ýa-da gazdan peýdalanmak kadalarynyň beýleki görnüşde bozulmagy -

duýduryş berilmegine ýa-da binýatlyk mukdaryň ikisinden bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

190-njy madda. Işler geçirilende gaz geçirijileriniň zaýalanylmagy

 

1. Işler geçirilende gaz geçirijileriniň (magistral gaz geçirijilerden başgalary) we olaryň enjamlarynyň zaýalanmagy ýa-da gaz geçirijilere gurluş taýdan üýtgetmeleriň rugsatsyz girizilmegi -

duýduryş berilmegine ýa-da binýatlyk mukdaryň ýigrimisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Şu maddanyň birinji böleginde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalarynyň magistral gaz geçirijiler babatda edilmegi, şonuň ýaly-da magistral gaz geçirijileriň gorag zolaklarynda ýer-gazuw we beýleki işler geçirilende bellenilen kadalaryň bozulmagy, ol ýerlerde gurnalan enjamlara we desgalara zyýan ýetirilmegi –

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň onusyndan ýigrimisine, wezipeli adamlara – ýigrimisinden ellisine, ýuridik şahslara ellisinden ýüzüsine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

(2015-nji ýylyň 18-nji awgustyndaky Türkmenistanyň Kanunynyň redaksiýasynda – Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2015 ý., № 3, 104-nji madda )

 

191-nji madda. Tebigy gazyň bisarpa harçlanmagy

 

1. Tebigy gazyň bisarpa harçlanmagy, ýagny önümçilik zerurlygy bolmazdan gazda işleýän peçleriň we beýleki enjamyň yzygiderli ýüki ýetiksiz işledilmegi ýa-da boş işledilip peýdalanylmagy, şonuň ýaly-da gaz geçirijileriň örtüginiň, peçleriň we beýleki enjamlaryň näsazlygy sebäpli tebigy gazyň yzygiderli gös-göni ýitirilmegi, tebigy gaz bilen üpjün edýän edaralardan rugsatsyz gazyň gulluk jaýlaryny we beýleki öýleri ýylatmak ýa-da göz öňünde tutulmadyk önümçilik maksatlary üçin peýdalanylmagy ýa-da onuň yşyklandyrmak üçin eýeçiliksiz ulanylmagy -

duýduryş berilmegine ýa-da binýatlyk mukdaryň birisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Şu maddanyň birinji böleginde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalary üçin administratiw temmisi ulanylandan soň olaryň bir ýylyň dowamynda gaýtadan edilmegi -

binýatlyk mukdaryň ikisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

14-nji bap. ULAGLARDA, ÝOL HOJALYGY WE ARAGATNAŞYK ÇYGRYNDA ADMINISTRATIW HUKUK BOZULMALARY

 

192-nji madda. Demir ýol ulagynda hereket howpsuzlygy kadalarynyň bozulmagy

 

1. Demir ýoluň, onuň gorag tokaý ösümlikleriniň, gorag germewleriniň we beýleki ýol obýektleriniň, duýduryjy hem-de aragatnaşyk desgalarynyň we enjamlarynyň zaýalanmagy -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň 0,2 bölegine, wezipeli adamlara 0,3 böleginden birisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Demir ýoluň üstünden mala tirkelýän ulagly geçmek hem-de mal sürüp geçmek, demir ýoluň golaýynda mal bakmak kadalarynyň bozulmagy -

fiziki şahslara duýduryş berilmegine ýa-da binýatlyk mukdaryň 0,2 bölegine çenli möçberde jerime salynmagyna, wezipeli adamlara – binýatlyk mukdaryň 0,3 böleginden birisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

3. Ýük ýüklenende we düşürilende bellenilen gabaralaryň berjaý edilmezligi -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň 0,3 böleginden birisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

4. Demir ýoluna otlularyň hereketini bozup biljek närseleriň goýulmagy -

binýatlyk mukdaryň 0,2 bölegine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

5. Demir ýoluň bellenilmedik ýerinden geçilmegi -

duýduryş berilmegine ýa-da binýatlyk mukdaryň 0,1 bölegine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

193-nji madda. Demir ýol ulagy serişdelerinden peýdalanmak kadalarynyň bozulmagy

 

1. Ýük otlularynda baş-başdak gidilmegi, otly gidip barýarka münülmegi, düşülmegi, wagonlaryň basganjagynda we depesinde gidilmegi, otlynyň biderek ýere baş-başdak duruzylmagy -

binýatlyk mukdaryň 0,2 bölegine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Otlularyň wagonlarynyň penjirelerinden we gapylaryndan zir-zibilleriň hem-de gaýry närseleriň zyňylmagy -

duýduryş berilmegine ýa-da binýatlyk mukdaryň 0,1 bölegine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

194-nji madda. Ýolagçy wagonlarynyň içerki enjamlaryna, demir ýol ulagynyň lokomotiwleriniň hem-de wagonlarynyň aýnalaryna zeper ýetirilmegi

 

Ýolagçy wagonlarynyň içerki enjamlaryna, demir ýol ulagynyň lokomotiwleriniň hem-de wagonlarynyň aýnalaryna ýolda barýarka, duralgalarda we saklanýan ýerlerinde zeper ýetirilmegi -

binýatlyk mukdaryň dördüsine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

195-nji madda. Uçuş howpsuzlygy kadalarynyň bozulmagy

 

1. Aerodromlary tanamak üçin kabul edilen, belgileme nyşanlaryna we enjamlaryna meňzeş haýsydyr bir belgileriň hem-de enjamlaryň aerodromyň ýerleşýän sebitinde oturdylmagy ýa-da aeroportyň, aerodromyň administrasiýasyndan rugsatsyz pirotehniki önümleriň ýakylmagy, ýa-da howa gämileriniň uçuşy üçin howp döredýän derejede guşlaryň köpçülikleýin toplanmagyna ýardam edýän obýektleriň gurulmagy -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň 0,5 bölegine, wezipeli adamlara 0,2 böleginden birisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Jaýlarda we desgalarda gijeki hem-de gündizki belgileme nyşanlaryny ýa-da enjamlaryny ýerleşdirmek kadalarynyň ýerine ýetirilmezligi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň 0,5 bölegine, wezipeli adamlara 0,2 böleginden birisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

3. Aerodrom enjamlarynyň, aerodrom belgileriniň, howa gämileriniň we olaryň enjamlarynyň zaýalanmagy -

binýatlyk mukdaryň birisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

4. Aeroportlaryň (aerowokzallardan başga), aerodromlaryň uçuşlary radio we ýagtylyk bilen üpjün ediş obýektleriniň çäginden degişli rugsat alman pyýada ýa-da ulagly geçilmegi -

binýatlyk mukdaryň 0,5 bölegine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

196-njy madda. Howply maddalary we närseleri howa ulagy arkaly daşamak kadalarynyň bozulmagy

 

Howply maddalary ýa-da närseleri howa ulagy arkaly daşamak kadalarynyň bozulmagy -

görkezilen howply maddalary we närseleri tölegli alyp ýa-da alman, fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň 0,2 böleginden birisine, wezipeli adamlara 0,4 böleginden birisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

Bellik

Howa ulagy arkaly daşamak kadalarynyň bozulmagy üçin şu maddada administratiw jogapkärçilik bellenen howply maddalaryň we närseleriň sanawy Türkmenistanyň kanunçylygy bilen kesgitlenýär.

 

197-nji madda. Howa gämisinde özüňi alyp barmak kadalarynyň bozulmagy

 

1. Howa gämisindäki adamlaryň gäminiň serkerdesiniň kanuny görkezmelerini berjaý etmezligi -

duýduryş berilmegine ýa-da binýatlyk mukdaryň 0,2 böleginden birisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Howa gämisiniň bortundan surata almak, kinosurata düşürmek, radio we öýjükli telefon aragatnaşygy serişdelerinden peýdalanmak kadalarynyň bozulmagy -

maglumatlary göterijileri tölegli alyp, duýduryş berilmegine ýa-da binýatlyk mukdaryň 0,5 bölegine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

198-nji madda. Halkara uçuşlary barada kadalaryň bozulmagy

 

Halkara uçuşlary barada kadalaryň bozulmagy -

binýatlyk mukdaryň ikisinden üçüsine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

199-njy madda. Deňiz ulagynda hereket howpsuzlygy we deňiz ulagy serişdelerinden peýdalanmak kadalarynyň bozulmagy

 

1. Deňiz ulagynda gämini (kiçi göwrümli gämiden başga) dolandyrýan gämi sürüji ýa-da gaýry şahs tarapyndan ýüzüş we gämilerde portlarda we port suwlarynda durmak, gämilerde porta girmek we olarda portdan çykmak, ses we yşyk duýduryjylaryny bermek, gämi yşyklaryny we belgilerini götermek kadalarynyň bozulmagy -

duýduryş berilmegine ýa-da fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň 0,2 bölegine, wezipeli adamlara - 0,3 bölegine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Port suwlarynda degişli rugsat almazdan suwasty işleriň geçirilmegi, şol işler geçirilende duýdurmak kadalarynyň berjaý edilmezligi -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň 0,3 böleginden birisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

3. Deňiz ulagynyň gämilerine (kiçi göwrümli gämiden başga) hyzmat edýän desgalaryň, aragatnaşyk we duýduryjy gurluşlaryň, nawigasion enjamlaryň ýüzýän we kenardaky serişdeleriniň ýa-da gämi gatnaw we nawigasion ýagdaýyň tehniki serişdeleriniň we belgileriniň ýok edilmegi ýa-da olaryň zaýalanylmagy, şeýle hem port we gidrotehniki desgalaryna zeper ýetirilmegi, nawigasion belgileri we duýduryjylary tanamakda päsgelçilikleri döredýän belgileriň, desgalaryň, ses we yşyk duýduryjylaryň çeşmeleriniň degişli rugsady bolmazdan goparylmagy ýa-da oturdylmagy -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň 0,2 bölegine, wezipeli adamlara 0,3 böleginden birisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

4. Gidrotenhiki desgalarda nawigasion germew serişdelerini we nawigasion enjamlaryny saklamak kadalarynyň we olary ulanmagyň bellenilen düzgünleriniň bozulmagy -

binýatlyk mukdaryň 0,5 böleginden birisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

5. Deňiz ulagy serişdeleriniň içerki enjamlarynyň zaýalanmagy -

binýatlyk mukdaryň 0,2 bölegine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

200-nji madda. Kiçi göwrümli gämilerde ýüzüş kadalarynyň bozulmagy

 

Kiçi göwrümli gämini dolandyrýan gämi sürüji ýa-da gaýry şahs tarapyndan bellenilen tizligiň artdyrylmagy, nawigasion belgileriň talaplarynyň berjaý edilmezligi, gäminiň gadagan edilen ýerlerde bilkastlaýyn saklanylmagy ýa-da duruzylmagy ýa-da manewr etmek, ses duýduryjylaryny bermek, bort yşyklaryny we belgilerini götermek kadalarynyň bozulmagy -

duýduryş berilmegine ýa-da binýatlyk mukdaryň 0,5 böleginden birisine çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da kiçi göwrümli gämini dolandyrmak hukugynyň alty aýa çenli möhlete çäklendirilmegine eltýär.

Bellik

Şu Kodeksde «kiçi göwrümli gämi» diýlip, esasy hereketlendirijisiniň kuwwaty 75 kilowatdan (100 at güýjünden) az bolan özi ýöreýän gämä, şeýle hem sygymy 80 tonnadan az bolan özi ýöremeýän ýa-da kuwwatyna garamazdan asma motorly gämä, şonuň ýaly-da esasy hereketlendirijisiniň kuwwatyna hem-de sygymyna garamazdan sport we gezelenç gämisine, suw motosikline (gidrosikline) düşünilýär.

 

201-nji madda. Gämini bellige almak we ulanmak kadalarynyň bozulmagy, şeýle hem gäminiň ony dolandyrmaga hukugy bolmadyk adam tarapyndan dolandyrylmagy

 

1. Bellenilen tertipde bellige alynmadyk ýa-da tehniki taýdan gözden geçirilmedik ýa-da bort belgilerini ýa-da beýleki alamatlaryny götermeýän ýa-da rugsatsyz enjamlaşdyrylan, şeýle hem ulanylmagy gadagan edilýän näsazlyklary bar bolan ýa-da ýolagçy sygymlylygyň, ýüzüş sebiti we şertleri boýunça çäklendirmeleriň kadalaryny bozmak bilen gäminiň (şol sanda kiçi göwrümli gäminiň) dolandyrylmagy-

binýatlyk mukdaryň 0,5 böleginden birisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Gäminiň hökmany bellige alynmagyndan boýun gaçyrylmagy, şeýle hem onuň Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen tertip bozulyp bellige alynmagy ýa-da gämileriň sanawlaryna girizilmeli maglumatlaryň üýtgändigi barada habar berilmezligi -

binýatlyk mukdaryň birisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

3. Gäminiň (şol sanda kiçi göwrümli gäminiň) ony dolandyrmaga hukugy bolmadyk adam tarapyndan dolandyrylmagy ýa-da dolandyrmaga hukugy bolmadyk adama gäminiň dolandyrmak üçin geçirilmegi -

binýatlyk mukdaryň birisinden ikisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

202-nji madda. Gämini ýüzüşe çykarmak kadalarynyň bozulmagy we gäminiň serhoş ýagdaýda dolandyrylmagy

 

1. Gäminiň ulanylmagyna jogapkär bolan wezipeli adam tarapyndan onuň degişliligini, ýüzüşe ýaramlydygyny tassyklaýan resminamasyz ýa-da toplanylmadyk ekipažly ýa-da bar bolan resminamalaryna tehniki ýagdaýy laýyk gelmeýän ýa-da bellenilen ýük ýükleýiş, ýolagçy sygymlylygy kadalarynyň, ýüzüş sebiti we şertleri boýunça çäklendirmeleriň bozulmagy bilen, şeýle hem gämini dolandyrmaga ýa-da onuň mehanizmlerine we enjamlaryna hyzmat etmäge degişli resminamasy bolmadyk ýa-da serhoş ýagdaýda bolan adamlary goýbermek bilen gäminiň ýüzüşe çykarylmagy -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň birisinden ikisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.  

2. Bellenilen tertipde bellige alynmadyk ýa-da tehniki taýdan gözden geçirilmedik ýa-da ulanylmagy gadagan edilýän näsazlyklary bar bolan ýa-da bellenilen tertipde degişli enjamlar bilen üpjün edilmedik ýa-da rugsatsyz enjamlaşdyrylan gäminiň ýüzüşe çykarylmagy, şeýle hem gämini dolandyrmaga hukugy bolmadyk ýa-da serhoş ýagdaýdaky adamyň gämini dolandyrmaga goýberilmegi -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň birisinden ikisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

3. Gäminiň serhoş ýagdaýda dolandyrylmagy ýa-da onuň serhoş ýagdaýdaky adama dolandyrmaga berilmegi -

binýatlyk mukdaryň ikisinden bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da gämini dolandyrmak hukugynyň bir ýyla çenli möhlete çäklendirilmegine eltýär.

4. Serhoşlygy barada güman etmäge ýeterlik esas bolan halatynda gämini dolandyrýan adamyň bellenilen tertipde degişli lukmançylyk barlagyndan meýletin geçmekden boýun gaçyrmagy -

binýatlyk mukdaryň birisinden ikisine çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da gämini dolandyrmak hukugynyň alty aýdan bir ýyla çenli möhlete çäklendirilmegine eltýär.

 

203-nji madda. Ýüzüş kadalarynyň bozulmagy

 

1. Gämileriň hökmany losman tarapyndan geçirilýän sebitlerde gäminiň kapitanynyň ýüzüşi losmansyz amala aşyrmagy, ýöne gäminiň hökmany losman geçirilişinden boşadylan gämileriň hataryna degişli bolan ýa-da gäminiň kapitanyna deňiz portunyň kapitany tarapyndan bellenilen tertipde ýüzüşi losmansyz amala aşyrmak hukugynyň berlen halatlary muňa girmeýär -  

binýatlyk mukdaryň birisinden ikisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.  

2. Gäminiň suwa batyşy, gäminiň uzynlygy, giňligi, bortunyň beýikligi we sygymlylygy barada maglumatlaryň, şeýle hem gäminiň losman geçirişiniň amala aşyrylmagy üçin zerur bolan gämi barada gaýry maglumatlaryň gäminiň kapitany tarapyndan losmana yglan edilmezligi ýa-da nädogry yglan edilmegi -

binýatlyk mukdaryň birisinden ikisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

204-nji madda. Deňiz we derýa ulag gämilerinde, şeýle hem kiçi göwrümli gämilerde ýolagçylaryň howpsuzlygyny üpjün etmek kadalarynyň bozulmagy

 

Deňiz we derýa ulag gämilerinde, şeýle hem kiçi göwrümli gämilerde gämä mündirilende, ýolda barýarka we gämiden düşürilende ýolagçylaryň howpsuzlygyny üpjün etmek kadalarynyň bozulmagy -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň 0,5 bölegine, wezipeli adamlara birisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

205-nji madda. Deňiz we derýa ulagynda özüňi alyp barmak düzgünleriniň bozulmagy

 

1. Zir-zibiliň ýa-da gaýry närseleriň gäminiň (şol sanda kiçi göwrümli gäminiň) bortundan daşyna zyňylmagy -

duýduryş berilmegine ýa-da binýatlyk mukdaryň 0,2 böleginden birisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Gämidäki adamlar tarapyndan gäminiň kapitanynyň kanuny görkezmeleriniň ýerine ýetirilmezligi -

binýatlyk mukdaryň 0,5 böleginden birisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

206-njy madda. Derýa ulagynda hereket howpsuzlygy we derýa ulagy serişdelerinden peýdalanmak kadalarynyň bozulmagy

 

1. Derýa ulagynda gämileriň hereket etmegi hem-de durmagy, düzümleri tirkege almak barada bellenilen kadalaryň, gämilere ýük ýüklemek, düşürmek we üýşürip goýmak kadalarynyň bozulmagy, şonuň ýaly-da port we gidrotehniki desgalaryň, gurluşlaryň, enjamlaryň zaýalanmagy -

binýatlyk mukdaryň 0,3 bölegine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Degişli rugsat almazdan suwasty işleriň geçirilmegi, şonuň ýaly-da şol işler geçirilende duýdurmak kadalarynyň berjaý edilmezligi, ýol işgärlerinden rugsat almazdan ýüzüş we kenardaky ugur alyş hem-de görkeziş belgileriniň ýok edilmegi, zaýalanmagy we goparylmagy, şeýle hem ýeriniň üýtgedilmegi, ýoluň tehniki bölümleri bilen ylalaşylmazdan balyk tutmak üçin gazyklaryň we beýleki tilsimleriň şol maksat üçin niýetlenilmedik ýerde oturdylmagy -

binýatlyk mukdaryň 0,3 böleginden birisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

3. Derýa gämileriniň içerki enjamlarynyň zaýalanmagy -

binýatlyk mukdaryň 0,2 bölegine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

207-nji madda. Gämilere ýük ýüklemek we düşürmek kadalarynyň bozulmagy

 

Gämilere, şol sanda kiçi göwrümli gämilere ýük ýüklemek we olardan ýük düşürmek kadalarynyň bozulmagy -

binýatlyk mukdaryň 0,2 bölegine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

208-nji madda. Demir ýol, deňiz, derýa we howa ulagynda ýangyn howpsuzlygy kadalarynyň bozulmagy

 

1. Demir ýol, deňiz we derýa ulagynda ýangyn howpsuzlygy barada bellenilen kadalaryň bozulmagy -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň 0,2 böleginden birisine, wezipeli adamlara birisinden ikisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Howa ulagynda ýangyn howpsuzlygy barada bellenilen kadalaryň bozulmagy-

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň birisine, wezipeli adamlara – birisinden ikisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

209-njy madda. Kiçi göwrümli gämileri bellige almak, hasaba almak we olardan peýdalanmak kadalarynyň bozulmagy

 

1. Kiçi göwrümli gämileri bellige almagyň, hasaba almagyň, şeýle hem şol gämilerden we olaryň duralgalaryndan peýdalanmak kadalarynyň bozulmagy -

duýduryş berilmegine ýa-da fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň birisine, wezipeli adamlara – ikisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Kiçi göwrümli gämileriň serhoş ýagdaýda dolandyrylmagy ýa-da olaryň serhoş ýagdaýdaky adama dolandyrmaga berilmegi, şeýle hem ýüzüş kadalarynyň we kiçi göwrümli gämileri dolandyrmak hukugynyň beýleki gödek ýa-da yzygiderli bozulmagy, eger bu kanun arkaly goralýan bähbitlere zyýan ýetirilmegine şertleriň döredilmegine getiren bolsa, -

binýatlyk mukdaryň ikisinden bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da kiçi göwrümli gämileri dolandyrmak hukugynyň bir ýyla çenli möhlete çäklendirilmegine eltýär.

3. Şu maddanyň ikinji böleginde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalary üçin administratiw temmisi ulanylandan soň olaryň bir ýylyň dowamynda gaýtadan edilmegi -

kiçi göwrümli gämileri dolandyrmak hukugynyň bir ýyldan iki ýyla çenli möhlete çäklendirilmegine eltýär.

4. Serhoşlygy barada güman etmäge ýeterlik esas bolan halatynda kiçi göwrümli gämini dolandyrýan adamyň bellenilen tertipde degişli lukmançylyk barlagyndan geçmekden boýun gaçyrmagy -

binýatlyk mukdaryň birisinden ikisine çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da kiçi göwrümli gämileri dolandyrmak hukugynyň alty aýdan bir ýyla çenli möhlete çäklendirilmegine, şol serişdeleri dolandyrmak hukugy bolmadyk adamlara binýatlyk mukdaryň ikisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

210-njy madda. Ulag serişdelerini ulanmak kadalarynyň sürüjiler tarapyndan bozulmagy

 

Ulag serişdeleriniň sürüjileri tarapyndan ýol hereketiniň howpsuzlygyna wehim salýan tehniki näsazlyklary bolan, ýagny durzuş ulgamy, rul dolandyryşy we dartyjy-birleşdiriji enjamlary näsaz bolan ulag serişdeleriniň dolandyrylmagy -

binýatlyk mukdaryň 0,2 böleginden 0,5 bölegine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

Bellik

Şu Kodeksiň 181-nji, 210–217-nji, 219-njy, 221–224-nji, 226–231-nji, 233–235-nji we 240-njy maddalarynda ulag serişdeleri diýlende ýollarda adamlary gatnatmak, ýükleri ýa-da üstünde oturdylan enjamlary daşamak üçin niýetlenilen awtomobilleriň we traktorlaryň ähli görnüşlerine, trolleýbuslara, motosikllere, özi ýöreýän maşynlara we gaýry serişdelere düşünmeli.

 

211-nji madda. Abzallary, enjamlary we gurluşlaryň beýleki bölekleri enjamlaşdyrylmadyk ýa-da talaba laýyk oturdylmadyk ulag serişdeleriniň dolandyrylmagy

 

1. Ýol hereketiniň howpsuzlyk talaplaryna laýyk gelmeýän, ýagny aýnalary ýa-da yzy görüş aýnalary, lukmançylyk derman gutujyklary, ot söndürijisi, ýol-ulag hadysasy sebäpli duruş nyşany, eňňide tarap süýşmez ýaly diregleri, şonuň ýaly-da motoulaglaryň gurluşlarynda göz öňünde tutulan howpsuzlyk egmegi bolmadyk ulag serişdeleriniň dolandyrylmagy -

duýduryş berilmegine ýa-da binýatlyk mukdaryň 0,1 bölegi möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Ýol hereketine gatnaşýan sürüjiler tarapyndan motoşlýomlary  ýa-da howpsuzlyk kemerini ulanmak kadalarynyň bozulmagy ýa-da ulag serişdesiniň ýolagçylarynyň bu kadalary berjaý etmegine gözegçilik edilmezligi -

duýduryş berilmegine ýa-da binýatlyk mukdaryň 0,2 bölegine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

3. Ulag serişdeleriniň öndürijiler tarapyndan göz öňünde tutulmadyk närseler (şekil görnüşde hasaba alyş enjamdan başga), ýagny ýol hereketiniň howpsuzlygyna wehim salýan abzallar we tilsimler bilen (prožektorlar, gözüňi gamaşdyrýan çyralar, gysgaldylyp ýa-da artdyrylyp goýulan pružinler, tüsse çykaryjy we ses abzallary, şeýle hem bellenilen kada bozulyp garaňkyladylan ýa-da ýalpyldaýan aýnalar we ş.m.) enjamlaşdyrylan ulag serişdeleriniň ulanylmagy –

binýatlyk mukdaryň 0,2 böleginden 0,5 bölegine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

4. Şu maddanyň üçünji böleginde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalary üçin administratiw temmisi ulanylandan soň olaryň bir ýylyň dowamynda gaýtadan edilmegi -

binýatlyk mukdaryň 0,5 böleginden birisine çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da ulag serişdelerini dolandyrmak hukugynyň üç aýa çenli möhlete çäklendirilmegine eltýär.

5. Ulag serişdeleriniň daşky yşyk enjamlaryny we ses duýduryjylaryny peýdalanmak kadalarynyň bozulmagy, şol sanda daşky yşyk abzallary we yşyk gaýtaryjylary işlemeýän ýa-da hapalanan ulag serişdeleriniň dolandyrylmagy -

binýatlyk mukdaryň 0,2 böleginden 0,3 bölegine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

212-nji madda. Hasaba we bellige alyş kadalarynyň bozulmagy

 

1. Bellenilen tertipde bellige alynmadyk, döwlet tehniki gözegçiliginden geçirilmedik, bellenilen nusga laýyk gelmeýän döwlet bellige alnyş nyşanlary bolan ýa-da ýük awtoulaglaryň, tirkegleriň, awtobuslaryň nowasynyň yz tarapynda gaýtalanýan döwlet bellige alnyş nyşanlary bolmadyk ýa-da döwlet bellige alnyş nyşanlarynyň ýazgysyny okamak mümkin bolmadyk, şonuň ýaly-da degişli rugsat almazdan başga reňke reňklenen ýa-da awtoulagyň başga bir görnüşine ýa-da kysymyna üýtgedilip gurlan ýa-da bellenilen tertipde bellige alynmadyk mahabat we mahabat görnüşli maglumat beriji ýazgylary bolan ulag serişdeleriniň dolandyrylmagy -

duýduryş berilmegine ýa-da binýatlyk mukdaryň 0,1 böleginden 0,2 bölegine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Döwlet  bellige  alnyş nyşanlary bolmadyk ulag serişdeleriniň dolandyrylmagy -

duýduryş berilmegine ýa-da binýatlyk mukdaryň ikisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

3. Galp döwlet bellige alnyş nyşanlary bolan ýa-da döwlet bellige alnyş nyşanlary görnetin aýrylan ulag serişdeleriniň dolandyrylmagy -

binýatlyk mukdaryň birisinden üçüsine çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da ulag serişdelerini dolandyrmak hukugynyň üç aýdan alty aýa çenli möhlete çäklendirilmegine eltýär.

4. Ulag serişdesiniň bellige alyş we beýleki resminamalary ýanynda bolmadyk adamlar tarapyndan ulag serişdeleriniň dolandyrylmagy -

binýatlyk mukdaryň 0,1 bölegi möçberinde jerime salynmagyna eltýär.

(2015-nji ýylyň 18-nji awgustyndaky Türkmenistanyň Kanunynyň redaksiýasynda – Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2015 ý., № 3, 104-nji madda )

 

213-nji madda. Ulag serişdesini dolandyrýan adam tarapyndan ýol hereketiniň howpsuzlygyna wehim salýan hereketiň edilmegi

 

Hereket edýän ulag serişdesini dolandyrýan adam tarapyndan ünsi sowujy (telefonda gürleşmek, iýip-içmek, çilim çekmek, ýol hereketine gatnaşyjylary howlukdyrmak, gaty sesli audio-wideo enjamlary diňlemek we beýlekiler) ýa-da ulag serişdesiniň onuň daşyna beden synalarynyň görnetin çykarylyp dolandyrylmagy hereketleriň edilmegi -

binýatlyk mukdaryň 0,5 böleginden birisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

(2015-nji ýylyň 18-nji awgustyndaky Türkmenistanyň Kanunynyň redaksiýasynda – Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2015 ý., № 3, 104-nji madda )

 

214-nji madda. Ulag serişdelerini sürüjiler tarapyndan

    hereket tizliginiň artdyrylmagy

 

1. Bellenilen hereket tizliginiň ulag serişdelerini sürüjiler tarapyndan sagatda 10 kilometrden ýokary bolmadyk derejede artdyrylmagy ‒

duýduryş berilmegine eltýär.

2. Bellenilen hereket tizliginiň ulag serişdelerini sürüjiler tarapyndan sagatda 10-dan ýokary, ýöne 30 kilometrden ýokary bolmadyk derejede artdyrylmagy ‒

binýatlyk mukdaryň 0,5 bölegine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

3. Bellenilen hereket tizliginiň ulag serişdelerini sürüjiler tarapyndan sagatda 30-dan ýokary, ýöne 50 kilometrden ýokary bolmadyk derejede artdyrylmagy ‒

binýatlyk mukdaryň birisinden üçüsine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

4. Bellenilen hereket tizliginiň ulag serişdelerini sürüjiler tarapyndan sagatda 50 kilometrden ýokary artdyrylmagy ‒

binýatlyk mukdaryň üçüsinden bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da ulag serişdelerini dolandyrmak hukugynyň üç aýdan alty aýa çenli möhlete çäklendirilmegine eltýär.

5. Şu maddanyň ikinji-dördünji böleklerinde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalary üçin administratiw temmisi ulanylandan soň olaryň bir ýylyň dowamynda gaýtadan edilmegi ‒

binýatlyk mukdaryň bäşisinden sekizisine çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da ulag serişdelerini dolandyrmak hukugynyň alty aýdan bir ýyla çenli möhlete çäklendirilmegine eltýär.

Bellik

Gaýragoýulmasyz gulluk tabşyryklaryny ýerine ýetirýän tiz kömek, ýangyn howpsuzlygy, beýleki dessin we ýörite gulluklaryň gök-gyzyl reňkli ýylpyldaýan yşyjygy ýakylan ulaglarynyň sürüjileri, şeýle hem döwlet we resmi wekilýetleriň ulaglarynyň guramaçylykly kerwenleriniň düzüminde hereket edýän sürüjiler hereket howpsuzlygyny berjaý etmek şerti bilen Ýol hereketiniň kadalarynyň bellenilen talaplarynyň çäginden çykyp bilerler.».

(2016-njy ýylyň 15-nji oktýabryndaky Türkmenistanyň Kanunynyň redaksiýasynda – Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2016 ý., № , -njy madda)

 

2141-nji madda. Ýol belgileriniň talaplarynyň berjaý

edilmezligi, durmak ýa-da säginmek

kadalarynyň bozulmagy

 

1. Ýol belgileriniň (hereketde artykmaçlygy görkezýän, gadagan ediji, buýruk beriji belgileriň) ýa-da ýollaryň ýörelýän bölegindäki bellikleriň, hereketde artykmaçlyk bermek talaplarynyň berjaý edilmezligi, ozup geçmek, pyýada geçelgelerinden geçmek ýa-da jemgyýetçilik ulagyny duruzmak kadalarynyň bozulmagy, şeýle hem garaňkyda ýa-da ýol oňat görünmeýän wagtynda yşyklandyryjy abzallary peýdalanmak kadalarynyň berjaý edilmezligi ‒

duýduryş berilmegine ýa-da binýatlyk mukdaryň 0,1 böleginden 0,2 bölegine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Ýol yşygyň gadagan ediji duýdurmasyna ýa-da hereketi düzgünleşdirijiniň eli, ala taýagy bilen edýän gadagan ediji üm-hereketine garaman geçilmegi ‒

binýatlyk mukdaryň birisinden üçüsine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

3. Ulag serişdeleriniň durmak ýa-da säginmek kadalarynyň bozulmagy ‒

Binýatlyk mukdaryň 0,5 böleginden birisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

4. Şu maddanyň üçünji böleginde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalary üçin administratiw temmisi ulanylandan soň olaryň bir ýylyň dowamynda gaýtadan edilmegi ‒

binýatlyk mukdaryň birisinden ikisine çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da ulag serişdelerini dolandyrmak hukugynyň üç aýa çenli möhlete çäklendirilmegine eltýär.

5. Ulag serişdeleriň pyýada ýodalarynda sürülmegi, säginmegi ýa-da goýulyp gidilmegi, şonuň ýaly-da ulag serişdeleri bilen ýaşaýyş jaýlaryna, binalara, desgalara we gurluşlara barylýan geçelgeleriň, ýollaryň, girelgeleriň ugurlarynyň beklenilmegi -

binýatlyk mukdaryň 0,5 böleginden birisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

(2016-njy ýylyň 15-nji oktýabryndaky Türkmenistanyň Kanunynyň redaksiýasynda – Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2016 ý., № , -njy madda)

 

215-nji madda. Heläkçilikli ýagdaýyň döremegine getiren düzgün bozulmalaryň edilmegi

 

Şu Kodeksiň 214-nji maddasynyň birinji–altynjy böleklerinde göz öňünde tutulan we heläkçilikli ýagdaýyň döremegine getiren, ýagny herekete beýleki gatnaşýanlaryň tizligi, hereketiň ugruny üzül-kesil üýtgetmäge mejbur bolmagyna ýa-da olaryň öz howpsuzlygyny ýa-da ýol hereketine beýleki gatnaşyjylaryň howpsuzlygyny üpjün etmek üçin gaýry çäreleri görmegine getiren hukuk bozulmalaryň edilmegi -

binýatlyk mukdaryň birisinden bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da ulag serişdelerini dolandyrmak hukugynyň üç aýdan alty aýa çenli möhlete çäklendirilmegine eltýär.

 

216-njy madda. Ulag serişdelerinde ýolagçylary gatnatmak kadalarynyň bozulmagy

 

Ulag serişdeleriniň sürüjileri tarapyndan ýolagçylary gatnatmak kadalarynyň bozulmagy -

binýatlyk mukdaryň 0,3 böleginden birisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

217-nji madda. Ulag serişdeleriniň ýol hereketine päsgelçilik döremegine ýa-da heläkçilikli ýagdaýyň emele gelmegine getirýän toparlaýyn hereket edilmegi

 

1. Ulag serişdeleriniň sürüjileri tarapyndan ýollarda, şeýle hem şäherlerde we beýleki ilatly ýerlerde toparlaýyn (iki we şondan köp) hereket edilmegine gatnaşyp, onuň ýol hereketine päsgelçiligiň ýa-da heläkçilikli ýagdaýyň döremegine getirmegi -

binýatlyk mukdaryň birisi möçberinde jerime salynmagyna ýa-da ulag serişdelerini dolandyrmak hukugynyň alty aýa çenli möhlete çäklendirilmegine eltýär.

2. Şu maddanyň birinji böleginde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalary üçin administratiw temmisi ulanylandan soň olaryň bir ýylyň dowamynda gaýtadan edilmegi -

binýatlyk mukdaryň birisinden ikisine çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da ulag serişdelerini dolandyrmak hukugynyň alty aýdan bir ýyla çenli möhlete çäklendirilmegine eltýär.

 

218-nji madda. Ulag geçirijileriniň gabalmagy

 

Ulag geçirijileriniň gabalmagynyň guralmagy, şonuň ýaly-da olaryň gabalmagyna işjeň gatnaşylmagy, eger bu ýol hereketiniň kesilmegine ýa-da ulagyň işiniň başga bozulmalaryna getirmedik bolsa -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň birisine, wezipeli adamlara – ikisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

219-njy madda. Ulag serişdelerinde ýükleri daşamak hem-de olary tirkege almak kadalarynyň bozulmagy

 

1. Ulag serişdelerinde tirkege almak kadalarynyň bozulmagy -

binýatlyk mukdaryň 0,3 böleginden birisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Ýüküň ulag serişdesini taýýarlaýjy tarapyndan kesgitlenen möçberinden artyk ýüklenip daşalmagy ýa-da ulag serişdelerinde ýükleri daşamak kadalarynyň gaýry bozulmalary -

binýatlyk mukdaryň ikisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

3. Şu maddanyň ikinji böleginde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalary üçin administratiw temmisi ulanylandan soň olaryň bir ýylyň dowamynda gaýtadan edilmegi, şonuň ýaly-da bu hukuk bozulmalaryna wezipeli adamlar tarapyndan ýol berilmegi -

fiziki şahslara ulag serişdelerini dolandyrmak hukugyny bir ýyla çenli möhlete çäklendirilip ýa-da çäklendirmän, binýatlyk mukdaryň bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna, wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň sekizisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

220-nji madda. Mallary sürüp alyp gitmek kadalarynyň bozulmagy

 

Mallary ýoldan sürüp alyp gitmek we onuň üstünden geçirmek kadalarynyň bozulmagy, şonuň ýaly-da mallaryň ýollarda gözegçiliksiz galdyrylmagy, eger bu ýol hereketiniň howpsuzlygyna wehim salynmagyna getiren bolsa, -

binýatlyk mukdaryň 0,2 böleginden 0,5 bölegine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

221-nji madda. Demir ýol geçelgelerinden ulagly geçmek kadalarynyň bozulmagy

 

Ulag serişdeleriniň sürüjileri tarapyndan demir ýol geçelgelerinden geçmek kadalarynyň bozulmagy -

binýatlyk mukdaryň birisinden ikisine çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da ulag serişdelerini dolandyrmak hukugynyň üç aýdan alty aýa çenli möhlete çäklendirilmegine eltýär.

 

222-nji madda. Serhoş ýagdaýda ulag serişdeleriniň dolandyrylmagy ýa-da olary serhoş ýagdaýdaky adama dolandyrmaga rugsat edilmegi

 

1. Sürüjileriň ulag serişdelerini serhoş ýagdaýda dolandyrmagy -

ulag serişdelerini dolandyrmak hukugynyň bir ýyla çenli möhlete çäklendirilmegine eltýär.

2. Şu maddanyň birinji böleginde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalary üçin administratiw temmi çäresini ýerine ýetiren adam tarapyndan olaryň bir ýylyň dowamynda gaýtadan edilmegi -

ulag serişdelerini dolandyrmak hukugyny iki ýyla çenli möhlete çäklendirip, on bäş gije-gündize çenli möhlete administratiw taýdan tussag edilmegine eltýär.

3. Ulag serişdeleriniň görnetin serhoş ýagdaýdaky adama dolandyrmaga berilmegi -

binýatlyk mukdaryň dördüsinden sekizisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

4. Ulag serişdelerini dolandyrmaga hukugy bolmadyk adamlar tarapyndan ulag serişdeleriniň serhoş ýagdaýda dolandyrylmagy -

binýatlyk mukdaryň bäşisinden onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da on bäş gije-gündize çenli möhlete administratiw taýdan tussag edilmegine eltýär.

5. Şu maddanyň dördünji böleginde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalary üçin administratiw temmisi ulanylandan soň olaryň bir ýylyň dowamynda gaýtadan edilmegi -

binýatlyk mukdaryň sekizisinden ýigrimisine çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da on bäş gije-gündize çenli möhlete administratiw taýdan tussag edilmegine eltýär.

6. Ulag serişdeleriniň ulanmaga goýberilmegi üçin jogapkär bolan wezipeli adam tarapyndan sürüjä ulag serişdelerini serhoş ýagdaýda dolandyrmaga goýberilmegi -

binýatlyk mukdaryň birisinden üçüsine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

(2015-nji ýylyň 18-nji awgustyndaky Türkmenistanyň Kanunynyň redaksiýasynda – Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2015 ý., № 3, 104-nji madda )

 

223-nji madda. Ýol hereketiniň kadalary bozulyp, onuň maddy zyýan çekilmegine getirmegi

 

1. Şu Kodeksiň 210-njy, 214-nji, 221-nji we 231-nji maddalarynda göz öňünde tutulan ýol hereketi kadalarynyň ýol hereketine gatnaşýanlar tarapyndan bozulmagy, eger bu zähmete hak tölemegiň ortaça aýlyk möçberiniň onusyna çenli möçberde maddy zyýan ýetirilmegine getiren bolsa, şonuň ýaly-da ulag serişdelerini dolandyrmaga hukugy bolmadyk adama ulag serişdesiniň dolandyrmaga berilmegi we onuň şeýle netijelere eltmegi -

binýatlyk mukdaryň birisinden üçüsine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Ýol hereketiniň kadalarynyň şu Kodeksde göz öňünde tutulan gaýry bozulmalary, eger olar şu maddanyň birinji böleginde görkezilen netijelere getiren bolsa, -

binýatlyk mukdaryň 0,5 böleginden birisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

3. Ýol hereketiniň kadalarynyň şu Kodeksiň 233-nji maddasynda göz öňünde tutulan bozulmalarynyň ulag serişdeleriniň ulanylmaga goýberilmegi üçin gös-göni jogapkär wezipeli adamlar tarapyndan edilmegi, şeýle hem olar tarapyndan dolandyrmak hukugy bolmadyk adama ulag serişdelerini dolandyrmaga berilmegi, eger bu şu maddanyň birinji böleginde görkezilen netijelere getiren bolsa, -

binýatlyk mukdaryň birisinden ikisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

(2013-nji ýylyň 9-njy noýabryndaky Türkmenistanyň Kanunynyň redaksiýasynda – Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2013 ý., № 4, 76-njy madda)

 

224-nji madda. Adatdan daşary ýagdaý düzgüni girizilen çäklerde ulag serişdeleriniň hereketini çäklendirmek barada talaplaryň bozulmagy

 

Adatdan daşary ýagdaý düzgüni girizilen çäklerde ulag serişdeleriniň hereketini çäklendirmek hakynda bellenilen talaplaryň bozulmagy, olaryň gözden geçirilmegine päsgelçilik döredilmegi -

binýatlyk mukdaryň onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da on bäş gije-gündize çenli möhlete administratiw taýdan tussag edilmegine eltýär.

 

225-nji madda. Ýoluň gatnawly böleginiň daraldylmagy ýa-da ýol hereketiniň howpsuzlygy üçin wehim döredilmegi

 

Ýola närseleri we materiallary taşlamak, olary üýşürip goýmak ýa-da galdyrmak ýoly bilen ýoluň gatnawly böleginiň emeli daraldylmagy ýa-da ýol hereketiniň howpsuzlygyna wehim salynmagy ýa-da onda beýleki päsgelçilikleriň döredilmegi -

binýatlyk mukdaryň 0,5 böleginden birisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

226-njy madda. Ulag serişdeleriniň guramaçylykly kerwenini guramak, oňa gatnaşmak we goşulmak tertibiniň bozulmagy

 

Ýol hereketiniň kadalary bozulyp, ulag serişdeleriniň guramaçylykly kerweniniň guralmagy, oňa gatnaşylmagy ýa-da onuň düzümine goşulyşylmagy, eger bu ýol boýunça hereketiň howpsuzlygyna wehim döredilmegine getiren bolsa, -

binýatlyk mukdaryň 0,5 böleginden birisine çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da ulag serişdelerini dolandyrmak hukugynyň bir aýdan alty aýa çenli möhlete çäklendirilmegine eltýär.

 

227-nji madda. Ýoluň gatnawly böleginde päsgelçilikleriň döredilmegi

 

Ýoluň gatnawly böleginde, şol sanda toý we beýleki dabaralar geçirilende, ulag serişdeleriniň hereketiniň rugsat edilen tizligini çäklendirmäge getirýän ýa-da olaryň erkin geçmegini bökdeýän päsgelçilikleriň döredilmegi -

binýatlyk mukdaryň bäşisinden onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

228-nji madda. Ulag serişdelerini dolandyrmak hukugy, sürüjilik şahadatnamasy bolmadyk ýa-da ulag serişdelerini dolandyrmak hukugy çäklendirilen adamlaryň şolary dolandyrmagy

 

1. Ulag serişdelerini dolandyrmaga bolan hukugyny tassyklaýan sürüjilik şahadatnamasy, şeýle hem olary dolandyrmaga hukuk berýän ynanç haty ýanynda bolmadyk adamlaryň şol serişdeleri dolandyrmagy -

binýatlyk mukdaryň 0,1 böleginden 0,5 bölegine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Ulag serişdelerini dolandyrmaga hukugy bolmadyk adamlaryň şol serişdeleri dolandyrmagy, şeýle hem ulag serişdesini dolandyrmaga hukugy bolmadyk adama şol serişdäniň dolandyrmaga berilmegi -

binýatlyk mukdaryň ikisinden altysyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

3. Ulag serişdelerini dolandyrmaga hukugy çäklendirilen adamlaryň şol serişdeleri dolandyrmagy -

binýatlyk mukdaryň üçüsinden bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da on bäş gije-gündize çenli möhlete administratiw taýdan tussag edilmegine eltýär.

4. Şu maddanyň üçünji böleginde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalary üçin administratiw temmisi ulanylandan soň, olaryň bir ýylyň dowamynda gaýtadan edilmegi -

binýatlyk mukdaryň bäşisinden sekizisine çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da on bäş gije-gündize çenli möhlete administratiw taýdan tussag edilmegine eltýär.

(2015-nji ýylyň 18-nji awgustyndaky Türkmenistanyň Kanunynyň redaksiýasynda – Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2015 ý., № 3, 104-nji madda )

 

229-njy madda. Polisiýanyň ýol gözegçiligi gullugynyň ygtyýarly işgärleriniň ulag serişdelerini duruzyp saklamak hakynda kanuny talabyny sürüjileriň ýerine ýetirmezligi, ýol-ulag hadysasynyň bolan ýerini taşlap gitmegi we gözden geçirişden geçmekden boýun gaçyrmagy

 

1. Polisiýanyň ýol gözegçiligi gullugynyň işgärleriniň ulag serişdelerini duruzyp saklamak, ulag serişdelerini dolandyrmakdan çetleşdirmek hakynda kanuny talabyny sürüjileriň ýerine ýetirmezligi, şeýle hem ýol-ulag hadysasyna gatnaşanlaryň bellenilen kadalary bozup, hadysanyň bolan ýerini taşlap gitmegi -

binýatlyk mukdaryň ikisinden üçüsine çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da ulag serişdelerini dolandyrmak hukugynyň bir ýyldan iki ýyla çenli möhlete çäklendirilmegine, şol serişdeleri dolandyrmak hukugy bolmadyk adamlara binýatlyk mukdaryň üçüsinden bäşisine çenli möçberinde jerime salynmagyna eltýär.

2. Serhoşlygy barada güman etmäge ýeterlik esas bolan halatynda ulag serişdesini dolandyrýan adamyň bellenilen tertipde degişli lukmançylyk barlagyndan geçmekden boýun gaçyrmagy -

binýatlyk mukdaryň üçüsi möçberinde jerime salynmagyna ýa-da ulag serişdelerini dolandyrmak hukugynyň iki ýyla çenli möhlete çäklendirilmegine, şol serişdeleri dolandyrmak hukugy bolmadyk adamlara binýatlyk mukdaryň üçüsinden bäşisine çenli möçberinde jerime salynmagyna eltýär.

 

230-njy madda. Ýol hereketiniň kadalary bozulyp, onuň heläkçilik çekeniň synasyna şikes ýa-da maddy taýdan düýpli zyýan ýetirmegine getirmegi

 

1. Ulag serişdelerini dolandyrýan adamlaryň Ýol hereketiniň kadalaryny bozmagy, eger bu jebir çekeniň synasyna ýeňil şikes ýetirilmegine ýa-da zähmete hak tölemegiň ortaça aýlyk möçberiniň onusyndan ýigrimisine çenli bolan möçberde maddy zyýan ýetirmegine getiren bolsa, -

binýatlyk mukdaryň ikisinden bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da ulag serişdelerini dolandyrmak hukugynyň bir ýyla çenli möhlete çäklendirilmegine eltýär.

2. Şu maddanyň birinji böleginde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalary, eger olar jebir çekeniň synasyna ortaça agyrlykda şikes ýetirilmegine ýa-da zähmete hak tölemegiň ortaça aýlyk möçberiniň ýigrimisinden ýetmiş bäşisine çenli möçberde maddy zyýan ýetirmegine getiren bolsa, -

binýatlyk mukdaryň bäşisinden onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da ulag serişdelerini dolandyrmak hukugynyň iki ýyla çenli möhlete çäklendirilmegine eltýär.

 

231-nji madda. Pyýadalaryň we ýol hereketine beýleki gatnaşyjylaryň hereketiň kadalaryny bozmagy

 

1. Pyýadalaryň ýol hereketiniň düzgünleşdiriji duýdurmasyna boýun egmezligi ýa-da bellenilmedik (geçmesiz) ýerlerde ýoluň gatnalýan böleginden geçmegi, mopedleri, welosipedleri we gaýry hereket serişdelerini dolandyrýan adamlaryň, arabakeşleriň hem-de ýoldan peýdalanýan beýleki adamlaryň ýol hereketini düzgünleşdiriji duýduryjylara boýun egmezligi, hereketde ilkinjiligi görkezýän, gadagan ediji ýa-da buýruk beriji ýol belgileriniň talaplaryny berjaý etmezligi -

duýduryş berilmegine ýa-da binýatlyk mukdaryň 0,1 böleginden 0,2 bölegine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Şu maddanyň birinji böleginde görkezilen adamlaryň Ýol hereketiniň kadalaryny bozmagy, eger bu heläkçilikli ýagdaýyň döremegine getiren bolsa, -

binýatlyk mukdaryň 0,5 böleginden birisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

3. Şu maddanyň birinji böleginde görkezilen adamlaryň Ýol hereketiniň kadalaryny bozmagy, eger bu hereketler seresapsyzlyk zerarly adamyň saglygyna ýeňil ýa-da ortaça agyrlykda zyýan ýetirilmegine getiren bolsa -

binýatlyk mukdaryň onusyndan ýigrimisine çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da on bäş gije-gündize çenli möhlete administratiw taýdan tussag edilmegine eltýär.

(2014-nji ýylyň 3-nji mavyndaky Türkmenistanyň Kanunynyň redaksiýasynda – Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2014 ý., № 2, 79-njy madda)

 

232-nji madda. Ýol hereketiniň kadalarynyň gaýry bozulmalary

 

Ýol hereketiniň kadalarynyň şu Kodeksiň 210–231-nji maddalarynda göz öňünde tutulan administrtiw hukuk bozulmalaryndan gaýry bozulmalary -

duýduryş berilmegine ýa-da binýatlyk mukdaryň 0,1 bölegine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

233-nji madda. Tehniki näsazlygy bolan ulag serişdeleriniň ulanylmaga goýberilmegi we ulag serişdelerini ulanmak kadalarynyň gaýry bozulmalary

 

Ýol hereketiniň howpsuzlygyna wehim salýan tehniki näsazlyklary bolan ulag serişdeleriniň, şonuň ýaly-da tehniki näsazlyklary sebäpli ulanylmagy gadagan edilen ýa-da degişli rugsat almazdan üýtgedilip enjamlaşdyrylan ýa-da bellenilen tertipde bellige alynmadyk ýa-da döwlet tehniki gözegçiliginden geçirilmedik ulag serişdeleriniň ulanylmaga goýberilmegi -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň 0,5 böleginden birisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär

 

234-nji madda. Ulag serişdelerini dolandyrmak hukugy bolmadyk we şol hukugy çäklendirilen adamlara ulag serişdesini dolandyrmaga rugsat berilmegi

 

1. Ulag serişdelerini dolandyrmaga hukugy bolmadyk adamlara şol serişdeleri dolandyrmaga rugsat berilmegi -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň birisinden ikisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Ulag serişdelerini dolandyrmaga hukugy çäklendirilen adamlara şol serişdeleri dolandyrmaga rugsat berilmegi -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň ikisinden üçüsine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

235-nji madda. Ulag serişdeleriniň, maşynlaryň ýa-da mehanizmleriň saklanyş we peýdalanyş kadalarynyň bozulmagy

 

1. Kärhanalaryň, edaralaryň we guramalaryň ulag serişdeleriniň saklamak maksady bilen ýörite bölünip berlen goragly duralgalaryndan başga ýerlerde ýa-da sürüjileriň ýaşaýan ýerinde saklanylmagy, eger bu şol ulag serişdeleriň şahsy maksatlar üçin peýdalanylmagyna şert döredýän bolsa, -

duýduryş berilmegine ýa-da fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň 0,2 böleginden 0,5 bölegine, wezipeli adamlara 0,3 böleginden birisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Kärhanalara, edaralara, guramalara degişli ulag serişdeleriniň, maşynlaryň ýa-da mehanizmleriň betnebisli maksatlar üçin baş-başdak peýdalanylmagy -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň birisine, wezipeli adamlara – ikisine çenli möçberde jerime salynmagyna, ulag serişdelerini dolandyrýan adamlara binýatlyk mukdaryň ikisine çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da ulag serişdelerini dolandyrmak hukugynyň bir ýyla çenli möhlete çäklendirilmegine eltýär.

 

236-njy madda. Awtomobil ulagynda daşamak we ulag-ekspedisiýa işlerini ygtyýarlylandyrmak tertibiniň bozulmagy

 

1. Awtomobil ulagynda daşamak we ulag-ekspedisiýa işlerini ygtyýarlylandyrmak tertibiniň berjaý edilmezligi -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň dördüsine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Awtomobil ulagynda daşamak we ulag-ekspedisiýa işleriniň ygtyýarnamasyz amala aşyrylmagy ýa-da işleriň ygtyýarnamada göz öňünde tutulan şertleriniň bilkastlaýyn bozulmagy -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň birisinden ikisine, wezipeli adamlara – ikisinden bäşisine, ýuridik şahslara bäşisinden onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

3. Şu maddanyň birinji we ikinji böleklerinde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalary üçin administratiw temmisi ulanylandan soň, olaryň bir ýylyň dowamynda gaýtadan edilmegi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň ikisinden bäşisine, wezipeli adamlara bäşisinden onusyna, ýuridik şahslara onusyndan ýigrimisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

237-nji madda. Demir ýol, deňiz, derýa we awtomobil ulagynda hem-de elektroulagda howply maddalary we närseleri, uly göwrümli we aýratyn agyr ýükleri daşamak kadalarynyň bozulmagy

 

1. Demir ýol ulagynda howply maddalary ýa-da närseleri daşamak kadalarynyň bozulmagy -

duýduryş berilmegine ýa-da binýatlyk mukdaryň 0,2 bölegine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Deňiz we derýa ulagynda howply maddalary ýa-da närseleri, uly göwrümli we aýratyn agyr ýükleri daşamak kadalarynyň bozulmagy -

duýduryş berilmegine ýa-da fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň 0,2 bölegine, wezipeli adamlara – 0,3 böleginden birisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

3. Partlaýjy, aňsat ot alýan, zäherleýji, awuly maddalaryň we närseleriň trolleýbusda, awtobusda, marşrut taksisinde alnyp gidilmegi, şeýle hem bagaža ýa-da goş saklanylýan kamera tabşyrylmagy -

binýatlyk mukdaryň 0,3 bölegine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

4. Awtomobil ulagynda howply ýükleri daşamagyň bellenilen tertibiniň bozulmagy -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň birisine, wezipeli adamlara – ikisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

Bellik

Howply maddalaryň ýa-da närseleriň sanawy, ýagny daşamak kadalarynyň bozulandygy üçin şu maddada administratiw jogapkärçilik bellenen şol maddalaryň we närseleriň sanawy daşamagyň ulagyň degişli görnüşlerinde ulanylýan kadalar bilen kesgitlenilýär.

 

238-nji madda. El goşunyň bellenilen kadalardan artyk tölegsiz alnyp gidilmegi

 

1. Demir ýol, deňiz we derýa ulagynda el goşunyň bellenilen kadalardan artyk tölegsiz alnyp gidilmegi -

binýatlyk mukdaryň 0,1 bölegi möçberinde jerime salynmagyna eltýär.

2. Şäherara gatnawyny edýän awtobusda tölegi tölenmedik ýüküň alnyp gidilmegi -

binýatlyk mukdaryň 0,1 bölegi möçberinde jerime salynmagyna eltýär.

Bellik

Jerime tölenmegi ýolagçyny artyk el goşuny alyp gitmegiň hakyny tölemekden boşatmaýar.

 

239-njy madda. Ulaglarda gatnamak kadalarynyň bozulmagy

 

1. Ýolagçynyň peteksiz gatnamagy, şonuň ýaly-da on ýaşdan on alty ýaşa çenli bolan çaganyň ýanyň bilen peteksiz alnyp gidilmegi:

1) şäherýaka gatnawyny edýän otlularda -

binýatlyk mukdaryň 0,1 bölegi möçberinde jerime salynmagyna eltýär;

2) ýerli we uzak aralyga gatnaýan otlularda -

binýatlyk mukdaryň 0,2 bölegi möçberinde jerime salynmagyna eltýär;

3) şäherýaka ugurlarynda gatnaýan deňiz ulagy gämilerinde -

binýatlyk mukdaryň 0,1 bölegi möçberinde jerime salynmagyna eltýär;

4) ýerli we uzak aralyga gatnaýan deňiz hem-de derýa ulagy gämilerinde -

binýatlyk mukdaryň 0,2 bölegi möçberinde jerime salynmagyna eltýär;

5) beýleki kenara aşylýan derýa ulagy gämilerinde -

binýatlyk mukdaryň 0,02 bölegi möçberinde jerime salynmagyna eltýär.

2. Demir ýol, deňiz we derýa ulagynda bäş ýaşdan on ýaşa çenli bolan çaganyň ýanyň bilen peteksiz alnyp gidilmegi:

1) şäherýaka gatnawyny edýän otlularda -

binýatlyk mukdaryň 0,03 bölegi möçberinde jerime salynmagyna eltýär;

2) ýerli we uzak aralyga gatnaýan otlularda -

binýatlyk mukdaryň 0,05 bölegi möçberinde jerime salynmagyna eltýär;

3) şäherýaka ugurlarynda gatnaýan deňiz ulagy gämilerinde -

binýatlyk mukdaryň 0,03 bölegi möçberinde jerime salynmagyna eltýär;

4) ýerli we uzak aralyga gatnaýan deňiz hem-de derýa ulagy gämilerinde -

binýatlyk mukdaryň 0,05 bölegi möçberinde jerime salynmagyna eltýär;

5) beýleki kenara aşylýan derýa ulagy gämilerinde -

binýatlyk mukdaryň 0,02 bölegi möçberinde jerime salynmagyna eltýär.

3. Ýolagçylaryň peteksiz uçmagy -

binýatlyk mukdaryň 0,3 bölegi möçberine çenli jerime salynmagyna eltýär.

4. Ýolagçylaryň şäher we şäherýaka gatnawyny edýän trolleýbusda, awtobusda, şeýle hem marşrut taksisinde peteksiz gitmegi -

binýatlyk mukdaryň 0,05 bölegi möçberinde jerime salynmagyna eltýär.

5. Şäherara gatnawyny edýän awtobusda peteksiz gidilmegi -

binýatlyk mukdaryň 0,1 bölegi möçberinde jerime salynmagyna eltýär.

Bellik

Jerime tölenmegi ýolagçyny ýol hakyny tölemekden boşatmaýar.

 

240-njy madda. Ýolagçy awtomobil ulagyndan we elektroulagdan peýdalanmak kadalarynyň bozulmagy

 

1. Trolleýbusyň, awtobusyň, marşrut taksisiniň duýduryjylarynyň, saklaýyş gurallarynyň we beýleki düzümleriniň biderek ýere herekete girizilmegi, olaryň içerki enjamlarynyň hem-de aýnalarynyň zaýalanmagy, şeýle hem gidip barýarka olara münülmegi ýa-da olardan düşülmegi -

binýatlyk mukdaryň 0,2 bölegine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Trolleýbusyň, awtobusyň, marşrut taksisiniň penjirelerinden we gapylaryndan zir-zibilleriň hem-de gaýry närseleriň zyňylmagy, olaryň hapalanmagy, şeýle hem olarda kiri ýokuşýan egin-eşikde gidilmegi -

duýduryş berilmegine ýa-da binýatlyk mukdaryň 0,1 bölegine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

241-nji madda. Demir ýol, deňiz, derýa we awtomobil ulagynda ýükleriň abat saklanylyşyny üpjün etmek kadalarynyň bozulmagy

 

1. Ýük daşamak üçin niýetlenilen hereket edýän düzümiň, konteýnerleriň, ýüzýän serişdeleriň we beýleki ulag serişdeleriniň, şeýle hem ýük daşaýyş enjamlarynyň we ýükleýiş-düşüriş mehanizmleriniň zaýalanylmagy -

binýatlyk mukdaryň birisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Ýük wagonlarynyň, awtomobilleriniň, awtomobil tirkegleriniň, konteýnerleriň, trýumlaryň we ýüzýän serişdeleriň beýleki ýük otaglarynyň plombalarynyň we beklenýän abzallarynyň zaýalanylmagy, şolardaky plombalaryň goparylmagy, ýükleriň aýry-aýry ýerleriniň we olaryň gaplarynyň, paketleriň, ýük daşamak bilen baglanyşykly amallary ýerine ýetirmek üçin peýdalanylýan ýük howlularynyň, demir ýol stansiýalarynyň, ýük awtomobil menzilleriniň, konteýner beketleriniň (meýdançalarynyň), portlaryň (pristanlaryň) we ammarlaryň germewleriniň zaýalanmagy, şeýle hem ýük howlularynyň, konteýner beketleriniň (meýdançalarynyň), portlaryň (pristanlaryň) ýük ýükleýiş-düşüriş ýerleriniň (bölekleriniň), şlýuzlaryň we ýokarda görkezilen ammarlaryň çäklerinde degişli rugsat almazdan bolunmagy -

binýatlyk mukdaryň 0,5 bölegine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

242-nji madda. Howa ulagynda ýükleriň abat saklanylyşyny üpjün etmek kadalarynyň bozulmagy

 

1. Howa ulagynda ýük daşamak bilen baglanyşykly amallaryň ýerine ýetirilmegi üçin peýdalanylýan konteýnerleriň plombalarynyň we beklenýän abzallarynyň zaýalanmagy, şolardaky plombalaryň goparylmagy, ýükleriň aýry-aýry ýerleriniň we olaryň gaplarynyň, paketleriň, şeýle hem ammarlaryň germewleriniň zaýalanmagy -

binýatlyk mukdaryň 0,5 bölegine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Howa ulagynda ýük daşamak üçin niýetlenilen konteýnerleriň we ulag serişdeleriniň zaýalanmagy -

binýatlyk mukdaryň birisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

243-nji madda. Ýollaryň, demir ýol geçelgeleriniň we beýleki ýol desgalarynyň zaýalanmagy

 

Ýollaryň, demir ýol geçelgeleriniň, beýleki ýol desgalarynyň ýa-da ýol hereketini düzgünleşdirmegiň tehniki serişdeleriniň zaýalanmagy, şeýle hem ýol hereketi üçin, şol sanda ýol örtügini hapalamak arkaly päsgelçilik döredilmegi, şonuň ýaly-da ýol örtüginde bilkastlaýyn yz galdyrylmagy ýa-da ulag serişdesini gödek, ýagny ýol hereketiniň beýleki gatnaşyjylaryna päsgel döredip dolandyrmak bilen ýoluň daraldylmagy -

binýatlyk mukdaryň 0,3 bölegine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

244-nji madda. Awtomobil ýollarynyň gyrasyndaky zolagy goramak barada kadalaryň bozulmagy

 

Awtomobil ýollarynyň gyrasyndaky zolagyň ýer bölekleriniň ýol edaralary bilen ylalaşylman sürülmegi, şol ýerlerde ot ýatyrylmagy, agaçlaryň çapylmagy we olara şikes ýetirilmegi, topragyň bajagynyň goparylmagy we çukur gazylmagy, suw akdyryjy desgalara hem-de ätiýaçlyklara lagym, senagat, melioratiw we hapa suwlaryň akdyrylmagy, şeýle hem ýoluň gyrasyndaky zolakda we agaç köprülerden 100 metrden golaý aralykda ot ýakylmagy, agaç köprülerde hem-de üstüne agaç düşelen köprülerde çilim çekilmegi -

duýduryş berilmegine ýa-da binýatlyk mukdaryň üçüsine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

245-nji madda. Awtomobil ýollaryny we ýol desgalaryny goramak barada kadalaryň ýerden peýdalanyjylar tarapyndan bozulmagy

 

Awtomobil ýollarynyň gyrasyndaky zolaga galtaşýan ýerlerde, umumy döwlet we ýerli ähmiýeti bolan ýollaryň ugrundaky ilatly ýerleriň çäklerinde özlerine berkidilen ýer bölekleriniň araçäklerindäki pyýada ýodajyklaryny we geçelge köprüjiklerini gurmak, abatlamak hem-de wagtly-wagtynda arassalap durmak borçlarynyň, şeýle hem berkidilen ýer böleklerinden ýa-da baralga ýollaryndan umumy peýdalanylýan awtomobil ýollaryna çykylýan ýollary, şol sanda geçelge köprüjiklerini hem tehniki taýdan gurat we arassa ýagdaýda saklamak barada borçlaryň ýerden peýdalanyjylar tarapyndan bozulmagy -

binýatlyk mukdaryň 0,2 bölegine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

246-njy madda. Demir ýollary, demir ýol geçelgelerini we beýleki ýol desgalaryny abat saklamak kadalarynyň bozulmagy

 

Demir ýollary, demir ýol geçelgelerini we beýleki demir ýol desgalaryny hereket etmek üçin howpsuz ýagdaýda abat saklamak kadalarynyň bozulmagy ýa-da demir ýoluň aýry-aýry bölekleriniň peýdalanylmagy hereketiň howpsuzlygyna wehim salan halatynda şolarda hereketi öz wagtynda gadagan etmek ýa-da çäklendirmek üçin çäreleriň görülmezligi -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň 0,5 böleginden ikisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

247-nji madda. Magistral turbageçirijilerini goramak kadalarynyň bozulmagy

 

Magistral turbageçirijilerini goramak kadalarynyň bozulmagy -

duýduryş berilmegine ýa-da fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň üçüsine, wezipeli adamlara bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

Bellik

Magistral turbageçirijilerini goramak kadalarynyň bozulmagy netijesinde ýetirilen zyýanyň öwezi Türkmenistanyň kanunçylygynda kesgitlenýän tertipde dolunýar.

 

248-nji madda. Döwlet belligine alynmazdan ýa-da degişli rugsat almazdan radio alyp eşitdiriş uzelleriniň guralmagy we ulanylmagy

 

1. Ygtyýarly döwlet edarasy tarapyndan bellige alynmazdan ýa-da degişli rugsat alynmazdan (şeýle rugsat talap edilýän halatlarynda) kuwwatynyň nähilidigine garamazdan, radio alyp eşitdiriş uzelleriniň guralmagy we ulanylmagy -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň ýedisine, ýuridik şahslara on ikisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Ygtyýarly döwlet edarasynda bellige aldyrmazdan ýa-da degişli  rugsat almazdan (şeýle rugsat talap edilýän halatlarynda) özüniň alnyp çekilen radio alyp eşitdiriş uzeliniň degişlidigine garamazdan radio alyp eşitdiriş nokadynyň guralmagy we ulanylmagy -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň üçüsine, wezipeli adamlara bäşisine, ýuridik şahslara onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

249-njy madda. Radiogepleşiklerini beriji enjamlaryň rugsat alynmazdan taýýarlanylmagy we peýdalanylmagy

 

Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen tertipde ygtyýarly döwlet edaralaryndan rugsat almazdan, radiogepleşiklerini beriji enjamlaryň taýýarlanylmagy we peýdalanylmagy -

binýatlyk mukdaryň bäşisinden onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

250-nji madda. Radioelektron serişdelerini we ýokary ýygylykly enjamlary girizmek, edinmek, oturtmak, gurmak we ulanmak kadalarynyň bozulmagy

 

1. Radioelektron serişdelerini we ýokary ýygylykly enjamlary girizmek, edinmek, oturtmak, gurmak we ulanmak kadalarynyň, radioşöhlelenmegiň hem-de tele we radioseslerini kabul etmekde industrial päsgelçilikleriň ýol berilýän ölçegleriniň bozulmagy -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň üçüsinden ýedisine, wezipeli adamlara bäşisinden onusyna, ýuridik şahslara onusyndan on bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Şu maddanyň birinji böleginde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalary üçin administratiw temmisi ulanylandan soň olaryň bir ýylyň dowamynda gaýtadan edilmegi, şonuň ýaly-da bu hereketleriň tele we radio seslerini kabul etmekde we beýleki radioelektron serişdelerini we ýokary ýygylykly enjamlary peýdalanyjylara päsgelçiligiň döremegine getirmegi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň bäşisinden ýedisine, wezipeli adamlara ýedisinden onusyna, ýuridik şahslara onusyndan on bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

251-nji madda. Aragatnaşykdan peýdalanmagyň aýratyn kadalarynyň, şeýle hem radioelektron tehnikasyny peýdalanmak barada talaplaryň bozulmagy

 

Adatdan daşary ýagdaý düzgüni girizilen çäklerde aragatnaşykdan peýdalanmagyň aýratyn kadalarynyň, şeýle hem radio we telewizion gepleşikleri berýän apparaturany, audio we wideo ýazgylaryny ýazýan hem-de sesi güýçlendirýän tehniki serişdeleri peýdalanmagy çäklendirmek ýa-da gadagan etmek barada talaplaryň bozulmagy -

binýatlyk mukdaryň sekizisine çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da on bäş gije-gündize çenli möhlete administratiw taýdan tussag edilmegine eltýär.

 

252-nji madda. Aragatnaşyk liniýalaryny we desgalaryny goramak kadalarynyň bozulmagy

 

Aragatnaşyk liniýalaryny we desgalaryny goramak kadalarynyň bozulmagy, şeýle hem aragatnaşygyň liniýa we kabel desgalaryna zeper ýetirilmegi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň üçüsine, wezipeli adamlara ikisinden bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

253-nji madda. Telefon-awtomatlaryň zaýalanmagy

 

Telefon-awtomatlaryň zaýalanmagy -

duýduryş berilmegine ýa-da binýatlyk mukdaryň üçüsine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

2531-nji madda. Uçarmansyz uçýan enjamlaryň tehniki

                             ölçegleriniň talaplarynyň bozulmagy

1. Uçarmansyz uçýan enjamlaryň tehniki mümkinçiliklerini artdyrmak arkaly Türkmenistanyň kadalaşdyryjy hukuknamalary bilen bellenilen tehniki ölçeglerini üýtgetmek

duýduryş berilmegine eltýär.

2. Şu maddanyň birinji böleginde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalary üçin administratiw temmisi ulanylandan soň, olaryň bir ýylyň dowamynda gaýtadan edilmegi

uçarmansyz uçýan enjamlary muzdsuz alyp, fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň üçüsinden bäşisine, ýuridik şahslara – onusyndan ýigrimisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

(2016-njy ýylyň 15-nji oktýabryndaky Türkmenistanyň Kanunynyň redaksiýasynda – Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2016 ý., № , -njy madda)

 

15-nji bap. MAGLUMATLARY PEÝDALANMAK, ÝAÝRATMAK WE GORAMAK KADALARYNA KAST EDÝÄN ADMINISTRATIW HUKUK BOZULMALARY

 

254-nji madda. Maglumatlar serişdelerinden peýdalanmak düzgünleriniň bozulmagy

 

Maglumatlar serişdelerinden peýdalanmak düzgünleriniň bozulmagy -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň birisinden ikisine, wezipeli adamlara – ikisinden bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

255-nji madda. Maglumatlary goramak düzgünleriniň bozulmagy

 

1. Maglumatlary goramagyň çygryndaky işi amala aşyrmak barada göz öňünde tutulan şertleriň ýerine ýetirilmezligi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň bäşisine, wezipeli adamlara – onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen tertip berjaý edilmezden güwälendirilmedik maglumatlar ulgamyndan we maglumatlary goramagyň serişdelerinden peýdalanylmagy -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň bäşisine, wezipeli adamlara onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

256-njy madda. Kompýuterler we elektron hasaplaýyş maşynlar üçin algoritmleri, programmalary, maglumatlar binýadyny we integral mikroshemalaryň topologiýalaryny hukuk taýdan goramak hakynda Türkmenistanyň kanunçylygynyň bozulmagy

 

Kompýuterler we elektron hasaplaýyş maşynlar üçin algoritmleriň, programmalaryň, maglumatlar binýadynyň we integral mikroshemalaryň topologiýalarynyň, olaryň döredilmeginde ýüze çykýan hukuklaryň bikanun peýdalanylmagy, şonuň ýaly-da kompýuterler (elektron hasaplaýyş maşynlar) üçin kesekiniň algoritmleriniň, programma-larynyň, maglumatlar binýadynyň we integral mikroshemalaryň topologiýalarynyň öz ady bilen çykarylmagy ýa-da şeýle eserleriň bikanun täzeden işläp çykarylmagy ýa-da ýaýradylmagy –

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň onusyndan ýigrimisine, wezipeli adamlara ýigrimisinden kyrkysyna çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da on bäş gije-gündize çenli möhlete administratiw taýdan tussag edilmegine eltýär.

 

257-nji madda. Kompýuter maglumatyna bikanun aralaşylmagy

 

1. Türkmenistanyň kanunçylygy tarapyndan goralýan kompýuter maglumatlaryna, ýagny elektron göterijilerde, elektron hasaplaýyş maşynlarynda, olaryň ulgamynda ýa-da torlarynda toplanylan maglumatlara bikanun aralaşylmagy -

binýatlyk mukdaryň bäşisinden onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Şu maddanyň birinji böleginde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalary, eger olar maglumatlaryň ýok edilmegine, gabalmagyna, nusgasynyň alynmagyna ýa-da başga bir görnüşde maglumatlara täsir edilmegine ýa-da elektron göterijileriň, elektron hasaplaýyş maşynlarynyň, olaryň ulgamynyň ýa-da torlarynyň işiniň ýa-da olaryň geçirijileriniň bozulmagyna getiren bolsa -

binýatlyk mukdaryň on bäşisinden otuzysyna çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da on bäş gije-gündize çenli möhlete administratiw taýdan tussag edilmegine eltýär.

 

258-nji madda. Maglumatlaryň gizlinlik derejesini kesgitlemek we bellemek düzgünleriniň bozulmagy

 

1. Maglumatlaryň gizlinlik derejesini kesgitlemek we bellemek düzgünleriniň bozulmagy -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Şu maddanyň birinji böleginde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalary, eger olar Türkmenistanyň kanunçylygynyň bozulmagyny ýaşyrmak maksady bilen amala aşyrylan bolsa, -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

259-njy madda. Gizlinlik düzgünini üpjün etmek boýunça bellenilen talaplaryň bozulmagy

 

1. Ygtyýarly döwlet edarasyndan ygtyýar almazdan döwlet syrlary bilen iş salyşmaga goýberilmegi -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň ikisinden dördüsine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Gizlin maglumatlar we olaryň göterijileri bilen iş salşylanda gizlinlik düzgünini üpjün etmek boýunça bellenilen talaplaryň bozulmagy -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň ikisinden bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

3. Şu maddanyň ikinji böleginde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalarynyň amala aşyrylmagy, eger ol döwlet syry bolmadyk gizlin maglumatlaryň aýan edilmegine ýa-da gizlin maglumatlaryň we olaryň göterijileriniň ýitirilmegine getiren bolsa, -

alty aýdan iki ýyla çenli möhlete gizlin maglumatlar bilen işlemek barada ýörite hukugy çäklendirilip, binýatlyk mukdaryň bäşisinden onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

260-njy madda. Ýörite rugsat almazdan maglumatlary goramak serişdeleriniň taýýarlanylmagy

 

Ygtyýarly döwlet edarasyndan ýörite rugsat almazdan maglumatlary goramak serişdeleriniň taýýarlanylmagy -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň bäşisine, wezipeli adamlara onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

261-nji madda. Döwlet syrlary bilen iş salyşmaga goýberilen adam tarapyndanrkmenistanyň çäginden gitmek tertibiniň bozulmagy

 

Ygtyýarly döwlet edarasyndan bellenilen tertipde rugsat almazdan döwlet syrlary bilen iş salyşmaga goýberilen adamyň Türkmenistanyň çäginden daşary ýurt döwletlerine gitmegi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň bäşisine, wezipeli adamlara onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

262-nji madda. Köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň önümleriniň ýaýradylmagyna päsgel berilmegi

 

Köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň önümleriniň ýaýradylmagyna päsgel berilmegi ýa-da çap edilen döwürleýin neşiriň tiražynyň bölek satuwyna Türkmenistanyň kanunçylygynda göz öňünde tutulmadyk çäklendirmeleriň girizilmegi -  

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň bäşisine, wezipeli adamlara onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

263-nji madda. Žurnalistleriň hukuklarynyň bozulmagy

 

1. Žurnalist sowalyna Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen möhletde jogap berilmezligi -

binýatlyk mukdaryň ikisinden bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Žurnaliste maglumatlaryň berilmegine çäklendirmeleriň girizilmegi ýa-da oňa maglumar bermekden ýüz dönderilmegi, ýöne Türkmenistanyň kanunçylygynda goralýan maglumatlar muňa  girmeýär, -

binýatlyk mukdaryň bäşisinden onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

3. Žurnalistleriň kanuny işine päsgel berilmegi ýa-da olaryň maglumatlary ýaýratmaga ýa-da olary ýaýratmakdan ýüz döndermäge mejbur edilmegi -

binýatlyk mukdaryň bäşisinden onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

264-nji madda. Teleradiogepleşiklerden peýdalanmak düzgünleriniň bozulmagy

 

1. Teleradiogepleşikleriň kabul edilmegine emeli päsgelçiligiň döredilmegi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň bäşisine, wezipeli adamlara onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Teleradiogepleşikler edarasynyň rugsady bolmazdan teleradiogepleşiklerden peýdalanylmagy, şonuň ýaly-da eýesiniň rugsady bolmazdan gepleşikleriň nusgalarynyň alynmagy, köpeldilmegi we ýerlenilmegi ýa-da açyk görkezilmegi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň bäşisine, wezipeli adamlara – onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

265-nji madda. Köpçülikleýin habar beriş serişdelerine hemaýatkärlik kömeginiň berilmegi

 

Mahabatlandyrylmagy gadagan edilen önümleri öndürijiler we şeýle önümleri ýerlemek bilen meşgullanýan şahslar tarapyndan köpçülikleýin habar beriş serişdelerine hemaýatkärlik kömeginiň berilmegi -

binýatlyk mukdaryň onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

266-njy madda. Köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň erkinliginden we žurnalistiň hukuklaryndan hyýanatçylykly peýdalanylmagy

 

1. Köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň redaksiýalary ýa-da žurnalisti tarapyndan köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň erkinliginden we žurnalistiň hukuklaryndan hyýanatçylykly peýdalanylmagy, ýagny:

1) aýan edilmegi Türkmenistanyň kanunçylygynda gadagan edilen maglumatlaryň aýan edilmegi;

2) metbugat neşirinde çap edilýän materiallaryň taýýarlanylyşyna Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen tertipde gözegçiligiň amala aşyrylmazlygy;

3) Türkmenistanyň kanunçylygynda kesgitlenilenlerden başga halatlarda çeşmesi görkezilmedik maglumatlaryň ýaýradylmagy;  

4) köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň önümleriniň salgylanma maglumatlary görkezilmezden öndürilmegi we ýaýradylmagy ýa-da salgylanma maglumatlarynyň bilkastlaýyn nädogry görkezilmegi;

5) söz azatlygyndan hyýanatçylykly peýdalanylmagy, raýatyň ýa-da guramanyň abraýyny we metrebesini masgaralaýan, hakykata laýyk gelmeýän maglumatlaryň ýaýradylmagy, şonuň ýaly-da žurnalistler tarapyndan kazyýetiň işine täsir edilmegi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň bäşisine, wezipeli adamlara onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Adamlaryň aňyna täsir edýän ýa-da olaryň saglygyna ýaramaz täsirini ýetirýän tele-, wideo-, kinogepleşikleriň, resminamalar esasynda we çeper filmleriniň, şeýle hem ýörite köpçülikleýin habar beriş serişdelerine degişli gizlin goşundylary bolan maglumatlar beýanyny işlemegiň maglumatlarynyň kompýuter faýllarynyň we maksatnamalarynyň taýýarlanylmagy we ýaýradylmagy -

taýýarlanylan we gaýry närseleri muzdsuz alyp ýa-da alman, fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň bäşisine, wezipeli adamlara onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

3. Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen tertipde bellige alynmadyk ýa-da gaýtadan bellige alynmadyk köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň ýa-da ýatyrylan, şonuň ýaly-da işini bes eden ýa-da işlemegi gadagan edilen köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň önümleriniň taýýarlanylmagy ýa-da ýaýradylmagy -

taýýarlanylan we gaýry närseleri muzdsuz alyp ýa-da alman, fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň bäşisine, wezipeli adamlara onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

267-nji madda. Arhiw resminamalaryny we resminamalaryň kolleksiýalaryny saklamak, bellige almak ýa-da olardan peýdalanmak düzgünleriniň bozulmagy

 

1. Türkmenistanyň Milli arhiw gaznasynyň düzümine girýän resminamalaryň ogurlanmagy, zaýalanmagy, gizlenilmegi ýa-da bikanun ýok edilmegi, şeýle hem olaryň ogurlanmagy, zaýalanmagy, gizlenilmegi, bikanun ýok edilmegi üçin şert döredilmegi, şonuň ýaly-da Türkmenistanyň Milli arhiw gaznasynyň resminamalaryny saklamagyň hem-de olardan peýdalanmagyň Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen tertibiniň bozulmagy -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň ikisinden bäşisine, wezipeli adamlara – bäşisinden onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Arhiw resminamalaryny we resminamalaryň kolleksiýalaryny saklamak, hasaba almak ýa-da olardan peýdalanmak düzgünleriniň bozulmagy -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň ikisinden bäşisine, wezipeli adamlara bäşisinden onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

16-njy bap. ÝAŞAÝYŞ JAÝ HUKUKLARY, ÝAŞAÝYŞ JAÝ, JEMAGAT HOJALYGY WE ABADANLAŞDYRYŞ ÇYGRYNDA ADMINISTRATIW HUKUK BOZULMALARY

 

268-nji madda. Ýaşaýyş jaý şertleriniň gowulandyrylmagyna mätäç bolan raýatlaryň hasabyny alyp barmak tertibiniň bozulmagy

 

Ýaşaýyş jaýyny almaga hukugy bolan raýatlary hasaba goýmak, hasapdan çykarmak we raýatlara ýaşaýyş jaýlaryny bermek tertibiniň wezipeli adamlar tarapyndan bozulmagy -

binýatlyk mukdaryň bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

269-njy madda. Jaýa göçürmek möhletiniň berjaý edilmezligi

 

Ýaşaýyş jaýlaryna we olardaky öýlere ýaşamaga göçürmegiň Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen möhletleriniň wezipeli adamlar tarapyndan berjaý edilmezligi -

binýatlyk mukdaryň ikisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

270-nji madda. Ýaşaýyş jaýlaryndan peýdalanmak kadalarynyň bozulmagy

 

Ýaşaýyş jaýlaryndan peýdalanmak kadalarynyň bozulmagy, basgançak meýdançalarynyň, liftleriň, girelgeleriň, ýaşaýyş jaýlaryna ýanaşyk ýer bölekleriniň we beýleki umumy peýdalanylýan ýerleriň hapalanmagy, ýaşaýyş jaýlarynyň we olardaky öýleriň, şeýle hem suw, gaz we elektrik üpjünçiligi enjamlarynyň, ýyladyş-sowadyş, lagym we beýleki inženerçilik enjamlaryň niýetlenilen maksatlary üçin peýdalanylmazlygy, olary ulanmak we saklamak kadalarynyň berjaý edilmezligi, ýaşaýyş jaýlarynyň we olardaky öýleriň baş-başdak gaýtadan enjamlaşdyrylmagy ýa-da üýtgedilip gurulmagy, olaryň enjamlarynyň we abadanlaşdyryş obýektleriniň zaýalanmagy -

duýduryş berilmegine ýa-da fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň 0,5 bölegine, wezipeli adamlara birisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

271-nji madda. Suw geçiriş we lagym ulgamlaryna baş-başdak birikdirilmegi

 

1. Ýaşaýyş jaýlarynyň, ýaşaýyş we kömekçi jaýlaryň we ýer parçlarynyň suw geçiriji we lagym ulgamlaryna raýatlaryň degişli rugsat almazdan birikdirmegi, şeýle hem suw geçiriji hem-de lagym ulgamlarynyň kadaly işlemegine päsgel berýän hereketleriň edilmegi -

duýduryş berilmegine ýa-da binýatlyk mukdaryň birisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Şu maddanyň birinji böleginde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalary üçin administratiw temmisi ulanylandan soň olaryň bir ýylyň dowamynda gaýtadan ýa-da olaryň magistral turbogeçirijiler babatda edilmegi -

oturdylan enjamlary tölegli alyp ýa-da alman, binýatlyk mukdaryň üçüsine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

272-nji madda. Ýaşaýyş, hojalyk we durmuş maksatly jaýlary gurmak we olary ulanmaga kabul etmek kadalarynyň bozulmagy

 

1. Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen kadalaryň bozulyp, ýaşaýyş jaýynyň gurulmagy ýa-da onuň gapdalyndan jaý gurulmagy -

binýatlyk mukdaryň ikiisinden bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Hojalyk we durmuş maksatly jaýlaryň we desgalaryň degişli rugsat almazdan gurulmagy -

binýatlyk mukdaryň üçüsine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

3. Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen tertipde gurlan ýaşaýyş jaýlarynyň ygtyýarly döwlet häkimiýeti edaralary tarapyndan ulanmaga kabul edilmezligi ýa-da olaryň resmileşdirilmegine päsgelçilik döredilmegi -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň ikisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

273-nji madda. Tomusky bag öýjagazlaryny gurmak, şeýle hem köpçülikleýin bagçylygy guramak we ýöretmek kadalarynyň bozulmagy

 

1. Raýatlaryň tomusky bag öýjagazlarynyň degişli tertipde ylalaşylmadyk taslama bilen ýa-da şol gurluşyk başlanda hereket eden Türkmenistanyň kanunçylygynda göz öňünde tutulan kadalardan çykylyp gurulmagy -

binýatlyk mukdaryň birisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Bagçylyk şereketine agzalyga kabul etmek kadalarynyň bozulmagy, köpçülikleýin bag üçin bölünip berlen ýer bölekleriniň onuň çäklerini gurnamagyň we gurmagyň taslamasy bolmazdan ýa-da şol taslamanyň bozulmagyna ýol berip özleşdirilmegi, tomusky bag öýjagazlarynyň degişli tertipde ylalaşylmadyk taslama bilen ýa-da olary şol gurluşyk başlanda hereket eden Türkmenistanyň kanunçylygynda göz öňünde tutulan kadalardan çykyp gurmaga, şeýle öýjagazlary ulanmaga kabul etmäge rugsat berilmegi, köpçülikleýin bagyň çäginde degişli tertipde ylalaşylmadyk taslama bilen ýa-da ondan çykylyp umumylykda peýdalanylýan jaýlaryň we desgalaryň gurulmagy, bagçylyk birleşmesiniň obýektlerini gurmaga ýöriteleşdirilmedik gurluşyk guramalarynyň çekilmegi -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň ikisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

274-nji madda. Gurluşygyň we ýerleri gurnamagyň taslamalaryndan baş-başdak çykylmagy

 

Ygtyýarly döwlet edaralaryndan rugsat almazdan binalary, desgalary, ýaşaýyş jaýlaryny gurmagyň we ýerleri gurnamagyň Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen tertipde tassyklanylan taslamalaryndan çykylmagy -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň bäşisine, wezipeli adamlara sekizsine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

275-nji madda. Gurluşyk we abatlaýyş işleri geçirilende çäkleriň zaýalanmagy

 

Degişli rugsat almazdan howlularda, köçelerde we meýdançalarda gazuw işleriniň geçirilmegi, olaryň gurluşyk materiallary bilen başly-barat doldurylmagy, gazuw işleri geçirilen ýerleri, şeýle hem gurluşyk we abatlaýyş işleri tamamlanandan soň gurluşyk meýdançalaryny tertibe salmak üçin çäre görülmezligi -

wezipeli adamlara duýduryş berilmegine ýa-da binýatlyk mukdaryň ikisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

276-njy madda. Şäherleri we beýleki ilatly ýerleri abadanlaşdyrmak kadalarynyň bozulmagy

 

Şäherleriň we beýleki ilatly ýerleriň çäklerini abadanlaşdyrmak, şeýle hem olarda arassaçylygy hem-de tertibi üpjün etmek kadalarynyň bozulmagy -

binýatlyk mukdaryň üçüsine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

277-nji madda. Şäherlerde we beýleki ilatly ýerlerde gök agaçlaryň baş-başdak çapylmagy ýa-da olara şikes ýetirilmegi

 

Şäherlerde we beýleki ilatly ýerlerde gök agaçlara şikes ýetirilmegi, şonuň ýaly-da gurluşyk işleri geçirilýän pursadynda, gök agaçlary bolan aýratyn ýer böleklerinde dürli gurluşyk işleri geçirilende şol agaçlaryň şäheriň, etrabyň häkiminden rugsat almazdan çapylmagy ýa-da başga ýerlere göçürilmegi, şeýle hem raýatlar we wezipeli adamlar tarapyndan garamagyndaky gök agaçlary goramak üçin çäreleriň görülmezligi, şol agaçlara harsal garalmagy -

binýatlyk mukdaryň üçüsine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

17-nji bap. YKDYSADY IŞ ÇYGRYNDA ADMINISTRATIW

HUKUK BOZULMALARY

 

278-nji madda. Ygtyýarnama almazdan bank işiniň we daşary ýurt puluny satyn almak we satmak geleşikleriniň amala aşyrylmagy

 

1. Ygtyýarnama almazdan bank işiniň, şonuň ýaly-da daşary ýurt puluny satyn almak we satmak geleşikleriniň amala aşyrylmagy -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň bäşisine, ýuridik şahslara onusyndan ýigrimisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Şu maddanyň birinji böleginde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalary üçin administratiw temmisi ulanylandan soň olaryň bir ýylyň dowamynda gaýtadan edilmegi -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň onusyna, ýuridik şahslara ýigrimisinden otuzysyna çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da ýuridik şahslaryň üç aýa çenli möhlete administratiw taýdan işiniň togtadylmagyna eltýär.

 

279-njy madda. Daşary ýurt puluny satyn almak we (ýa-da) satmak geleşikleriniň bikanun amala aşyrylmagy

 

1. Daşary ýurt puluny satyn almak we (ýa-da) satmak geleşikleriniň bikanun amala aşyrylmagy -

administratiw hukuk bozulmanyň gös-göni obýekti bolan närseleri muzdsuz alyp, binýatlyk mukdaryň on bäşisinden ýigrimi bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Şu maddanyň birinji böleginde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalary üçin administratiw temmisi ulanylandan soň olaryň bir ýylyň dowamynda gaýtadan edilmegi -

administratiw hukuk bozulmanyň gös-göni obýekti bolan närseleri muzdsuz alyp, binýatlyk mukdaryň ýigrimi bäşisinden ellisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

(2015-nji ýylyň 21-nji noýabryndaky Türkmenistanyň Kanunynyň redaksiýasynda – Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2015 ý., № 4, 143-nji madda)

 

280-nji madda. Ýörite ygtyýar almazdan önümçilik, önüm çykarmak, ýerlemek, ýerlemezden ulanmak, şonuň ýaly-da işleri we hyzmatlary ýerine ýetirmek işiniň alnyp barylmagy

 

1. Ýörite ygtyýar (güwänama we beýleki resminamalar) alynmagyny talap edýän önümçilik, önüm çykarmak, ýerlemek, ýerlemezden ulanmak, şonuň ýaly-da işleri we hyzmatlary ýerine ýetirmek işiniň şeýle ygtyýar almazdan alnyp barylmagy -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň üçüsinden bäşisine, wezipeli adamlara bäşisinden onusyna, ýuridik şahslara onusyndan ýigrimisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Şu maddanyň birinji böleginde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalary üçin administratiw temmisi ulanylandan soň olaryň bir ýylyň dowamynda gaýtadan edilmegi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň bäşisinden onusyna, wezipeli adamlara onusyndan ýigrimisine, ýuridik şahslara ýigrimisinden ellisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

(2014-nji ýylyň 20-nji dekabryndaky Türkmenistanyň Kanunynyň redaksiýasynda – Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2014 ý., № 4, 162-nji madda)

 

281-nji madda. Türkmenistanyň işiň aýry-aýry görnüşlerini ygtyýarlylandyrmak hakynda kanunçylygynyň bozulmagy

 

1. Ygtyýarnamany bermekden esassyz ýüz dönderilmegi ýa-da ygtyýarnamalarynyň hukuklarynyň gaýry bozulmalary -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň dördüsine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Işiň ygtyýarlylandyrylmaga degişli görnüşiniň fiziki ýa-da ýuridik şahslar tarapyndan ygtyýarnamasyz amala aşyrylmagy ýa-da işiň ygtyýarnamada bellenilen şertleriniň bilkastlaýyn bozulmagy -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň birisinden ikisine, wezipeli adamlara ikisinden bäşisine, ýuridik şahslara bäşisinden onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

3. Şu maddanyň ikinji böleginde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalary üçin administratiw temmisi ulanylandan soň olaryň bir ýylyň dowamynda gaýtadan edilmegi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň ikisinden bäşisine, wezipeli adamlara bäşisinden onusyna, ýuridik şahslara onusyndan ýigrimisine çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da ýuridik şahslaryň üç aýa çenli möhlete administratiw taýdan işiniň togtadylmagyna eltýär.

 

282-nji madda. Gymmat bahaly metallary we gymmat bahaly daşlary ýa-da düzüminde şol metallar ýa-da daşlar bolan önümleri almak, harçlamak, hasaba almak, saklamak we ýerlemek kadalarynyň bozulmagy

 

1.Gymmat bahaly metallary we gymmat bahaly daşlary ýa-da düzüminde şol metallar ýa-da daşlar bolan önümleri işläp bejerýän, ulanýan we peýdalanýan fiziki ýa-da ýuridik şahslar tarapyndan olary almak, harçlamak, hasaba almak, saklamak, şeýle hem olaryň döwüklerini we galyndylaryny toplamak hem-de degişli döwlet edarasyna tabşyrmak kadalarynyň bozulmagy -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň birisine, wezipeli adamlara üçüsine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Düzüminde gymmat bahaly metallar bolan mäheklenmedik we tagmalanmadyk önümleriň ýerlenilmegi -

binýatlyk mukdaryň bäşisinden onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

3. Şu maddanyň ikinji böleginde göz öňünde tutulan hukuk bozulmasy üçin administratiw temmisi ulanylandan soň onuň bir ýylyň dowamynda gaýtadan edilmegi -

binýatlyk mukdaryň onusyndan ýigrimisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 (2014-nji ýylyň 20-nji dekabryndaky we 2015-nji ýylyň 21-nji noýabryndaky Türkmenistanyň Kanunlarynyň redaksiýasynda – Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2014 ý., № 4, 162-nji madda; 2015 ý., № 4, 143-nji madda)

 

283-nji madda. Bikanun telekeçilik işi

 

1. Bellige alynmazdan we ýörite rugsadynyň (ygtyýarnamanyň) hökmany bolmaly halatlarynda, şeýle rugsadyň (ygtyýarnamanyň) bolmazlygy ýa-da ygtyýarlylandyrmak şertleriniň bozulmagy bilen telekeçilik işiniň amala aşyrylmagy -

taýýarlanan önümleri, önümçilik gurallaryny we çig maly muzdsuz alyp ýa-da alman, fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň üçüsinden bäşisine, wezipeli adamlara bäşisinden onusyna, ýuridik şahslara onusyndan ýigrimisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.  

2. Şu maddanyň birinji böleginde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalarynyň edilmegi, eger ol uly möçberde zyýan ýetirilmegine ýa-da uly möçberde girdeji alynmagyna getiren bolsa -

taýýarlanan önümleri, önümçilik gurallaryny we çig maly muzdsuz alyp ýa-da alman, fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň onusyndan on bäşisine, wezipeli adamlara on bäşisinden otuzysyna çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da on bäş gije-gündize çenli möhlete administratiw taýdan tussag edilmegine, ýuridik şahslara taýýarlanan önümleri, önümçilik gurallaryny we çig maly muzdsuz alyp ýa-da alman binýatlyk mukdaryň ýigrimi bäşisinden ýetmiş bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

Bellik

1. Şu Kodeksiň maksarlary üçin «telekeçilik işi» diýlip, fiziki ýa-da ýuridik şahsyň peýda ýa-da girdeji almaga gönükdirilen, öz adyndan hem-de töwekgelçilik edip we emläk jogapkärçiligini öz üstüne alyp, öz başlangyjy bilen amala aşyrýan, özbaşdak işine düşünilýär.

2. Şu maddada «uly möçberli zyýan» ýa-da «uly möçberli girdeji» diýlip, Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen zähmete hak tölemegiň ortaça aýlyk möçberiniň ýüzüsinden artyk gelýän, ýöne bäş ýüzüsinden geçmeýän möçberdäki bir ýylyň dowamynda ýetirilen zyýan ýa-da alnan girdeji hasap edilýär.

(2013-nji ýylyň 9-njy noýabryndaky Türkmenistanyň Kanunynyň redaksiýasynda – Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2013 ý., № 4, 76-njy madda)

 

284-nji madda. Telekeçilik işine bikanun gatyşylmagy

 

Türkmenistanyň kanunçylygynda göz öňünde tutulanlardan başga esaslar boýunça telekeçilik işine gatyşylmagy, telekeçilik işiniň döwlet tarapyndan goralmagynyň we goldanylmagynyň üpjün edilmezligi, şonuň ýaly-da telekeçilik işi bilen meşgullanýan şahslaryň bazara çykmagyna ýa-da bazara goýberilmegine päsgel berýän ýa-da päsgel berip biljek hereketleriň açyk ýa-da ýaşyryn görnüşde amala  aşyrylmagy -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň ikisine, wezipeli adamlara dördüsine çenli möçberinde jerime salynmagyna eltýär.

Bellik

Şu Kodeksiň maksatlary üçin «telekeçilik işi bilen meşgullanýan şahslar» diýlip, telekeçilik işini alyp barmaga bolan hukuga Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen tertipde döwlet belligine alynmagy esasynda eýe bolan fiziki we ýuridik şahslara düşünilýär.

 

285-nji madda. Monopolistik hereketler we bäsdeşligi çäklendirmek

 

Monopoliýa taýdan ýokary we monopoliýa taýdan pes nyrhlaryň bellenmegi we saklanmagy, şonuň ýaly-da bazary paýlaşmaga, bazara barylmagyny çäklendirmäge, ondan ykdysady işiň beýleki subýektlerini aýyrmaga, ýeke-täk nyrhlary bellemäge ýa-da saklamaga gönükdirilen dilleşmek ýa-da ylalaşylan hereketler arkaly bäsdeşligiň çäklendirilmegi -

binýatlyk mukdaryň ýigrimisinden kyrkysyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

(2013-nji ýylyň 9-njy noýabryndaky Türkmenistanyň Kanunynyň redaksiýasynda – Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2013 ý., № 4, 76-njy madda)

 

286-njy madda. Hojalyk, telekeçilik işi barada maglumaty bermek kadalarynyň bozulmagy

 

1. Telekeçilik işi bilen meşgullanmagyň döwlet belligine alynmagy we salgyt hasabyna goýulmagy üçin zerur maglumatlaryň we resminamalaryň fiziki şahslar tarapyndan nädogry berilmegi -

binýatlyk mukdaryň birisinden ikisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Ýuridik şahsyň ýolbaşçysy tarapyndan hojalyk işi hakynda maglumatlaryň we gözegçilik resminamalarynyň öz wagtynda berilmezligi ýa-da salgyt hasabyna goýulmagy üçin zerur bolan maglumatlaryň nädogry berilmegi -

wezipeli adama binýatlyk mukdaryň ikisinden üçüsine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

287-nji madda. Türkmenistanyň buhgalterçilik hasaba alnyşy we salgytlar hakynda kanunçylygynyň hem-de pulhana amallaryny alyp barmak tertibiniň bozulmagy

 

1. Buhgalterçilik hasaba alnyşyň we salgyt salynýan binýatlary hasaba almagyň bellenilen tertibiniň bozulmagy we Türkmenistanyň salgyt kanunçylygynyň beýleki bozulmalary (şu Kodeksiň 292-nji maddasynda göz öňünde tutulanlar muňa girmeýär), eger bu salgytlaryň ýa-da býujete we beýleki hökmany tölegleriň möhletiniň bozulmagyna ýa-da doly tölenilmezligine getiren bolsa, -

binýatlyk mukdaryň birisinden ikisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Şu maddanyň birinji böleginde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalary üçin administratiw temmisi ulanylandan soň olaryň bir ýylyň dowamynda gaýtadan edilmegi -

binýatlyk mukdaryň ikisinden dördüsine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

3. Pulhana amallaryny alyp barmak tertibiniň bozulmagy -

binýatlyk mukdaryň birisinden ikisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

4. Şu maddanyň üçünji böleginde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalary üçin administratiw temmisi ulanylandan soň olaryň bir ýylyň dowamynda gaýtadan edilmegi -

binýatlyk mukdaryň ikisinden dördüsine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

(2015-nji ýylyň 18-nji awgustyndaky Türkmenistanyň Kanunynyň redaksiýasynda – Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2015 ý., № 3, 104-nji madda)

 

288-nji madda. Salgytlary we beýleki hökmany tölegleri hasaplap çykarmak hem-de tölemek boýunça borçlaryň ýerine ýetirilmezligi

 

Ministrlikler, pudaklaýyn dolandyryş edaralary, eýeçiliginiň görnüşine garamazdan kärhanalar, edaralar, guramalar we beýleki salgyt töleýjiler tarapyndan salgytlary we beýleki hökmany tölegleri hasaplap çykarmak hem-de öz wagtynda tölemek boýunça borçlaryň ýerine ýetirilmezligi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň ikisine, wezipeli adamlara dördüsine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

289-njy madda. Türkmenistanyň statistika hakynda kanunçylygynyň bozulmagy

 

1. Döwlet statistika edaralarynyň işine, şol sanda statistik usulyýetiň döredilmegine bikanun gatyşylmagy, döwlet statistik hasabatlaryny, pudak edaralarynyň statistikasy tarapyndan emele getirilýän we administratiw binýatlardan alynýan degişli maglumatlary, şeýle hem statistik gözegçiligi geçirmek ýa-da degişli döwlet statistik sanawlaryny alyp barmak üçin zerur maglumatlary bermek möhletleriniň bozulmagy, şonuň ýaly-da hasabatlylygyň nädogry ýa-da ýoýulan maglumatlarynyň döwlet statistika edaralaryna berilmegi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň ikisine, wezipeli adamlara birisinden üçüsine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Şu maddanyň birinji böleginde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalary üçin administratiw temmisi ulanylandan soň olaryň bir ýylyň dowamynda gaýtadan edilmegi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň birisinden üçüsine, wezipeli adamlara ikisinden bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

290-njy madda. Ilkinji statistik maglumatlaryň ýaşyrynlygynyň berjaý edilmezligi

 

1. Ilkinji statistik maglumatlaryň ýaşyrynlygynyň berjaý edilmezligi, ýagny fiziki ýa-da ýuridiki şahslaryň razylygy bolmazdan olar barada maglumatlaryň bu maglumatlardan peýdalanmaga hukugy bolmadyk döwlet edaralaryna, kärhanalara, guramalara ýa-da fiziki şahslara berilmegi -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň birisinden üçüsine çenli möçberinde jerime salynmagyna eltýär.

2. Şu maddanyň birinji böleginde göz öňünde tutulan ilkinji statistik maglumatlaryň metbugatda çap etmek ýoly bilen aýan edilmegi -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň dördüsinden sekizisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

291-nji madda. Salgytlary we beýleki hökmany tölegleri tölemek möhletiniň bozulmagy

 

1. Ýuridik şahslar tarapyndan salgytlary we beýleki hökmany tölegleri üç senenama aýynyň dowamynda tölemek möhletiniň bozulmagy -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň üçüsinden bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Şu maddanyň birinji böleginde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalary üçin administratiw temmisi ulanylandan soň olaryň üç senenama aýynyň dowamynda gaýtadan edilmegi -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň dördüsinden bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

292-nji madda. Buhgalterçilik hasaba alnyşyny ýöretmek, maliýe hasabatlylygyny bermek we özara algy-bergileriň hasaplaşygyny geçirmek tertibiniň bozulmagy hem-de anyklanylmadyk maglumatyň maliýe edaralaryna berilmegi

 

1. Buhgalterçilik hasaba alnyşyny ýöretmegiň, maliýe hasabatlylygyny bermegiň we özara algy-bergileriň hasaplaşygyny geçirmegiň Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen tertibiniň bozulmagy, şonuň ýaly-da anyklanylmadyk maglumatlaryň maliýe edaralaryna berilmegi -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň birisinden üçüsine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Şu maddanyň birinji böleginde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalary üçin administratiw temmisi ulanylandan soň olaryň bir ýylyň dowamynda gaýtadan edilmegi -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň üçüsinden bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

293-nji madda. Döwlet emlägini aýrybaşgalamak tertibiniň bozulmagy

 

Döwlet kärhanalarynyň, guramalarynyň we edaralarynyň döwlet emlägini aýrybaşgalamagyň bellenilen tertibiniň berjaý edilmezligi -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň ikisinden dördüsine çenli möçberinde jerime salynmagyna eltýär.

 

294-nji madda. Daşary ýurtlardan serişdeleriň gaýtarylyp getirilmezligi we Türkmenistanyň bank hakynda kanunçylygynyň bozulmagy

 

1. Türkmenistanyň kanunçylygyna laýyklykda dahylsyzlar bilen daşary söwda geleşikleri boýunça dahyllylara geçirilmeli milli we daşary ýurt pullarynyň bellenilen möhletinde dahyllylaryň Türkmenistanyň ygtyýarly karz edaralaryndaky hasaplaryna geçirilmezligi ýa-da gaýtarylmazlygy -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň bäşisinden onusyna çenli möçberinde jerime salynmagyna eltýär.

2. Karz edaralary tarapyndan tabşyrylmagy Türkmenistanyň kanunçylygynda göz öňünde tutulan hökmany maglumatlaryň berilmezligi, tabşyrmak möhletiniň yzygiderli (bir ýylyň dowamynda iki we şondan köp) bozulmagy ýa-da ýoýulan maglumatlaryň berilmegi -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň bäşisinden onusyna, ýuridik şahslara onusyndan ýigrimisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

3. Karz edaralary tarapyndan garaşsyz auditor barlagynyň geçirilmegi we olaryň netijeleriniň çap edilmegi bilen bagly işleriň Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen möhletlerde ýerine ýetirilmezligi -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň bäşisine çenli möçberinde jerime salynmagyna eltýär.

 

295-nji madda. Durmuş we hukuk goragyna mätäç adamlaryň hukuklarynyň, azatlyklarynyň we kanuny bähbitleriniň bozulmagy

 

1. Durmuş we hukuk goragyna mätäç adamlaryň (aýallar, kämillik ýaşyna ýetmedikler, maýyplygy bolan adamlar we başgalar) durmuş üpjünçiligi babatda kemsidilmegi, şonuň ýaly-da olaryň Türkmenistanyň ilaty durmuş taýdan goramak hakynda kanunçylygy bilen kepillendirilen hukuklarynyň, azatlyklarynyň we kanuny bähbitleriniň bozulmagy -

fiziki şahslara duýduryş berilmegine ýa-da binýatlyk mukdaryň birisine, wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň ikisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Adamyň ýeterlik kanuny esas bolmazdan maýyplygy bolan adam diýlip ykrar edilmegi, oňa maýyplyk derejesiniň we toparynyň bellenmegi, şonuň ýaly-da şu maddanyň birinji böleginde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalary üçin administratiw temmisi ulanylandan soň olaryň bir ýylyň dowamynda gaýtadan edilmegi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň üçüsine, wezipeli adamlara – binýatlyk mukdaryň bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

3. Şu maddanyň birinji böleginde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalary, eger olar adama ýigrenç duýgusy ýa-da başga duşmançylykly niýetler bilen edilen bolsa, -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň üçüsine, wezipeli adamlara – bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

296-njy madda. Durmuş hyzmaty edilýän raýatyň janyna we saglygyna howp salan netijelere getiren hereketleriň edilmegi

 

Durmuş hyzmaty ulgamynda işleýän adamlar, eger olaryň hereketi (hereketsizligi) durmuş hyzmaty edilýän raýatyň janyna we saglygyna howp salan netijelere ýa-da olaryň hukuklarynyň gaýry bozulmalaryna getiren bolsa, -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň birisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

297-nji madda. Türkmenistanyň döwlet pensiýa ätiýaçlandyrmasy hakynda kanunçylygynyň bozulmagy

 

1. Döwlet pensiýa ätiýaçlandyrmasynyň subýektleri tarapyndan döwlet pensiýa ätiýaçlandyrmasy babatdaky borçlaryň ýerine ýetirilmezligi, eger bu döwlet pensiýa ätiýaçlandyrmasynyň meseleleri boýunça hukuklaryň we kanuny bähbitleriň bozulmagyna getiren bolsa, -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň birisinden ikisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Ätiýaçlandyrýana ýa-da pensiýa ätiýaçlandyrmasynyň beýleki subýektlerine maliýe jerimeleriniň bikanun ulanylmagy -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň ikisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

3. Şu maddanyň birinji we ikinji böleklerinde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalary üçin administratiw temmisi ulanylandan soň olaryň bir ýylyň dowamynda gaýtadan edilmegi -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň ikisinden bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

298-nji madda. Ätiýaçlandyrýanlary hasaba almak, pensiýa gatançlaryny hasaplamak we tölemek tertibiniň bozulmagy, pensiýa gatançlaryny hasaplamagyň we tölemegiň beýannamasyny we hasabatlary bermek möhletiniň berjaý edilmezligi

 

1. Pensiýa gatançlaryny töleýjileri – ätiýaçlandyrylýanlary hasaba almagyň we hasapdan  aýyrmagyň, olaryň döwlet sanawyny ýöretmegiň, şonuň ýaly-da pensiýa gatançlaryny hasaplamagyň we tölemegiň Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen tertibiniň bozulmagy, pensiýa gatançlaryny hasaplamagyň we tölemegiň beýannamalaryny we hasabatlary bermek möhletiniň berjaý edilmezligi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň ikisine, wezipeli adamlara dördüsine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Ätiýaçlandyrýanlar tarapyndan bellenilen tertipde tutulyp alnan pensiýa gatançlarynyň üç senenama aýyň dowamynda birnäçe gezek tölenilmezligi  ýa-da doly däl möçberde tölenilmegi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň ikisine, wezipeli adamlara üçüsine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

3. Türkmenistanyň döwlet pensiýa ätiýaçlandyrmasy hakynda kanunçylygynyň ýerine ýetirilişine gözegçiligi amala aşyrýan ygtyýarly döwlet edaralaryna zerur resminamalaryň we başga maglumatlaryň bellenilen möhletlerde berilmezligi, şeýle hem şol maglumatlaryň ýoýlan görnüşde berilmegi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň birisinden üçüsine, wezipeli adamlara üçüsinden bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

299-njy madda. Pensiýa gatançlarynyň öz wagtynda hasaba alynmazlygy, maýa goýum girdijileriniň hasaplanylyp ýazylmazlygy

 

1. Ätiýaçlandyrylan adamlaryň atly pensiýa hasaplaryna pensiýa gatançlarynyň öz wagtynda (üç senenama aýynyň dowamynda iki we şondan köp gezek) geçirilmezligi, pensiýa maýasy barada maglumatlary ýöretmek tertibiniň bozulmagy, pensiýa maýasynyň indeksirlenilmezligi -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň birisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Pensiýa toplamalarynyň maýa goýum girdejisiniň hasaplanyp ýazylmazlygy ýa-da onuň möçberleriniň peseldilmegi -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň ikisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

300-nji madda. Salgyt beýannamasyny we hasabatlary bermek möhletleriniň bozulmagy

 

Нasapda duran ýeri boýunça döwlet salgyt gullugy edaralaryna salgyt beýannamasyny we hasabatlary bermegiň Türkmenistanyň salgyt kanunçylygynda bellenilen möhletleriniň bozulmagy -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň ikisine, wezipeli adamlara üçüsine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

301-nji madda. Salgyt gözegçiligini amala aşyrmak üçin zerur maglumatlaryň  berilmezligi

 

Salgyt gözegçiligini amala aşyrmak üçin zerur resminamalaryň we başga maglumatlaryň Türkmenistanyň salgyt kanunçylygynda bellenilen möhletlerde salgyt gullugy edaralaryna berilmezligi, şonuň ýaly-da şeýle maglumatlaryň doly däl we ýoýlan görnüşde berilmegi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň birisinden üçüsine, wezipeli adamlara üçüsinden bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

302-nji madda. Jenaýatçylykly ýol bilen alnan girdejileriň kanunlaşdyrylmagyna we terrorçylygyň maliýeleşdirilmegine garşy hereket etmek hakynda Türkmenistanyň kanunçylygynyň bozulmagy

 

Jenaýatçylykly ýol bilen alnan girdejileriň kanunlaşdyrylmagyna we terrorçylygyň maliýeleşdirilmegine garşy hereket etmek hakynda Türkmenistanyň kanunçylygynda göz öňünde tutulan kadalaryň maglumat berýän taraplar ýa-da degişli ygtyýarlandyryjy edaralar tarapyndan bozulmagy -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň ikisine, wezipeli adamlara – dördüsine, ýuridik şahslara – onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da ýuridik şahslaryň alty aýa çenli möhlete administratiw taýdan işiniň togtadylmagyna eltýär.

 

303-nji madda. Türkmenistanyň Döwlet býujeti hakynda kanunçylygynyň bozulmagy

 

Türkmenistanyň Döwlet býujetini düzmek we ony tabşyrmak möhletleriniň, şonuň ýaly-da Türkmenistanyň Döwlet býujetiniň ýerine ýetirilişinde çykdajylar boýunça hasabatlylygyň Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen tertibiniň bozulmagy -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň birisinden dördüsine çenli möçberinde jerime salynmagyna eltýär.

 

304-nji madda. Türkmenistanyň zähmet kanunçylygynyň bozulmagy

 

1. Zähmet şertnamasyny baglaşmakdan esassyz ýüz dönderilmegi, zähmet şertnamasynyň bikanun bes edilmegi (ýatyrylmagy), mejbury ýa-da hökmany zähmetiň, aýal-gyzlaryň ýa-da on sekiz ýaşyna ýetmedik adamlaryň zähmetiniň ulanylmagynyň gadaganlyklarynyň, esasy iş bilen utgaşdyrma boýunça işiň çäklendirmeleriniň, işgärleriň we iş orunlarynyň hünär synagyny geçirmek düzgünleriniň berjaý edilmändigi, maýyplygy bolan adamlaryň kemsidilmegi, işgäre düşýän iş hakynyň tölenilmezligi (doly däl görnüşde tölenilmegi) ýa-da bellenilen tertipde iş hakynyň ýa-da zähmet depderçesiniň berilmeginiň gijikdirilmegi, şonuň ýaly-da işgärleriň zähmet şertnamasynda bellenilen beýleki kepillikleriniň, hukuklarynyň ýa-da kanuny bähbitleriniň iş berijiler tarapyndan bozulmagy -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň ikisinden bäşisine, wezipeli adamlara – bäşisinden onusyna, ýuridik şahslara onusyndan ýigrimisine çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da ýuridik şahslaryň üç aýa çenli möhlete administratiw taýdan işiniň togtadylmagyna eltýär.

2. Aýalyň göwreliligi bahana edilip, ony işe kabul etmekden esassyz boýun gaçyrylmagy, şonuň ýaly-da şol bahanalar bilen aýalyň işden esassyz çykarylmagy,

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň bäşisinden onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

305-nji madda. Türkmenistanyň zähmeti goramak hakynda kanunçylygynyň bozulmagy

 

1. Iş beriji tarapyndan zähmeti goramagyň döwlet kadalaşdyrmalarynyň talaplarynyň, zähmeti goramak babatda işgärleriň hukuklaryny goramagyň döwlet kepillikleriniň, zähmeti goramagy üpjün etmek boýunça borçlarynyň berjaý edilmezligi, işgärleriň zähmetde şikes almagy netijesinde zähmete ukyplylygyny ýitirmeginiň öweziniň bellenilen kadalara laýyklykda dolunmagy, deslapky we döwürleýin lukmançylyk gözegçiligi, mugt hususy gorag we arassaçylyk serişdeleri, azyk we beýleki önümleri bilen üpjün edilmezligi, işgärleriň iş orunlarynda sagdyn we howpsuz zähmeti goramak şertleriniň üpjün edilmeginiň gaýry bozulmalary ýa-da köpçülikleýin şertnamada (ylalaşykda) göz öňünde tutulan çäreleriň ýerine ýetirilmezligi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň bäşisine, wezipeli adamlara - onusyna, ýuridik şahslara – on bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Iş berijiler tarapyndan zähmeti goramak gullugynyň işgärlerine olara mahsus bolmadyk wezipeleriň ýüklenilmegi -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

3. Tehniki howpsuzlyk kadalaryny ýa-da zähmeti goramagyň başga kadalaryny berjaý etmek boýunça borçlar ýüklenen adam tarapyndan bu kadalaryň bozulmagy, eger munuň adamyň saglygyna ýeňil ýa-da ortaça agyrlykda zyýan ýetirilmegine getiren bolsa ýa-da özi adamlar bilen betbagtçylykly ýagdaýlara getirip biljek bolsa,

binýatlyk mukdaryň bäşisinden on bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da on bäş gije-gündize çenli möhlete administratiw taýdan tussag edilmegine, ýuridik şahslara binýatlyk mukdaryň on bäşisinden ýigrimi bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

4. Dag-magdan, gurluşyk ýa-da başga işler geçirilýän mahalynda howpsuzlyk düzgünleriniň bozulmagy, eger munuň özi seresapsyzlyk zerarly adamlaryň saglygyna ortaça agyrlykda zyýan ýetirilmegine elten bolsa,

binýatlyk mukdaryň onusyndan ýigrimisine çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da on bäş gije-gündize çenli möhlete administratiw taýdan tussag edilmegine, ýuridik şahslara binýatlyk mukdaryň ýigrimisinden kyrkysyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

(2013-nji ýylyň 9-njy noýabryndaky we 2014-nji ýylyň 3-nji maýyndaky Türkmenistanyň Kanunlarynyň redaksiýasynda – Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2013 ý., № 4, 76-njy madda, 2014 ý., № 2, 79-njy madda)

 

306-njy madda. Köpçülikleýin şertnama (ylalaşyk) baglaşmak we ony ýerine ýetirmek tertibiniň bozulmagy

 

Köpçülikleýin şertnamany (ylalaşygy) baglaşmak, üýtgetmek ýa-da üstüni ýetirmek boýunça köpçülikleýin gepleşiklere gatnaşmakdan esassyz boýun gaçyrylmagy ýa-da ylalaşylan köpçülikleýin şertnama (ylalaşyga) gol çekmekden hukuga garşy ýüz öwrülmegi, köpçülikleýin şertnama (ylalaşyk) boýunça borçnamalaryň bozulmagy we ýerine ýetirilmezligi, köpçülikleýin gepleşikleri alyp barmak we köpçülikleýin şertnamanyň (ylalaşygyň) berjaý edilişine gözegçilik etmek üçin maglumatyň berilmezligi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň ikisinden bäşisine, wezipeli adamlara – bäşisinden onusyna, ýuridik şahslara onusyndan ýigrimisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

307-nji madda. Türkmenistanyň ilaty iş bilen üpjün etmek hakynda kanunçylygynyň bozulmagy

 

1. Iş bilen üpjün ediş gullugy ýa-da iş berijiler tarapyndan iş bilen üpjünçilik hakynda statistik maglumatlaryň ýaşyrylmagy we ýoýulyp görkezilmegi ýa-da ilaty iş bilen üpjün etmek hakynda Türkmenistanyň kanunçylygynyň gaýry bozulmalary, eger bu raýatlaryň zähmet çekmäge ýa-da durmuş taýdan goraglylyga bolan hukuklarynyň bozulmagyna getiren bolsa ýa-da ilaty iş bilen üpjün etmek işiniň kadaly alnyp barylmagyna päsgelçilik döreden bolsa, -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň birisinden ikisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Şu maddanyň birinji böleginde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalary üçin administratiw temmisi ulanylandan soň olaryň bir ýylyň dowamynda gaýtadan edilmegi, şonuň ýaly-da iş bilen üpjün ediş ygtyýarly edaranyň ýollamasy boýunça raýatlaryň iş berijiler tarapyndan esassyz sebäpler boýunça işe kabul edilmezligi -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň ikisinden dördüsine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

308-nji madda. Betnebislik bilen eden jenaýaty üçin iş kesilenlik aýyby aýrylmadyk adamyň maddy jogapkärçilik bilen baglanyşykly işe (gulluga) kabul edilmegi

 

Betnebislik bilen eden jenaýaty üçin iş kesilenlik aýyby aýrylmadyk adamyň döwlet kärhanalaryna, edaralaryna ýa-da guramalaryna maddy jogapkärçilik bilen baglanyşykly işe (gulluga) kabul edilmegi -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň dördüsinden onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

309-njy madda. Standartlaşdyrmak we önümleriň hili, ölçeg serişdelerini ulanmaga çykarmak hem-de saklamak we olardan peýdalanmak kadalarynyň bozulmagy

 

1. Standartlaşdyrmak we önümleriň hili, ölçeg serişdelerini ulanmaga çykarmak hem-de saklamak we olardan peýdalanmak kadalarynyň bozulmagy:

1) hili, düzümi we gaplanylyşy boýunça standartlaryň, tehniki şertleriň we nusgalaryň (etalonlaryň) talaplaryna laýyk gelmeýän önümleriň çykarylmagy (şol sanda abatlamakdan çykarylmagy) ýa-da iberilmegi (ýerlenilmegi);

2) standartlaryň talaplaryna laýyk gelmeýän konstruktorçylyk, tehnologik we taslama resminamasynyň buýruja ýa-da önümçilige berilmegi;

3) önüm daşalanda, saklananda we sarp edilende (peýdalanylanda) standartlaryň hem-de tehniki şertleriň berjaý edilmezligi, eger bu önümiň hiliniň peselmegine, zaýalanmagyna ýa-da kadadan artyk ýitgisine getirse;

4) döwlet sanawyna girizilmedik, döwlet synaglaryndan ýa-da metrologiýa hünär synagyndan geçmedik, şeýle hem barlanmadyk ýa-da barlagyň netijeleri boýunça gurat däl we nädogry ölçeg serişdeleriniň we standart nusgalarynyň dolanyşyga goýberilmegi we peýdalanylmagy;

5) ölçeg serişdelerini peýdalanmak kadalarynyň bozulmagy;

6) harytlaryň dürli görnüşleri gaplananda we satylanda gaplara salnan harytlaryň mukdarynyň kadalaşdyryjy resminamalaryň talaplaryna laýyk gelmezligi;

7) söwda amallary geçirilende, maddy gymmatlyklar we energetik serişdeler hasaba alnanda önümleriň, işleriň we hyzmatlaryň hiline täsir edýän esasy tehnologik tapgyrlaryň Türkmenistanyň kadalaşdyryjy resminamalarynda bellenilen tertipde ölçeg serişdeleri bilen üpjün edilmezligi -

fiziki şahslara duýduryş berilmegine ýa-da binýatlyk mukdaryň ikisine çenli, wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň bäşisine çenli möçberinde jerime salynmagyna eltýär.

2. Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen tertipde ygtyýarnama almazdan ölçegleriň bitewiligini üpjün etmek, şeýle hem senagat howpsuzlygy, howply desgalary taslamak we gurmak hem-de howply ýükleri daşamak babatdaky işleriň amala aşyrylmagy -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň ikisine, wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

3. Şu maddanyň birinji we ikinji böleklerinde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalary üçin administratiw temmisi ulanylandan soň olaryň bir ýylyň dowamynda gaýtadan edilmegi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň ikisinden bäşisine, wezipeli adamlara – bäşisinden onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

310-njy madda. Ätiýaçlandyryş goragyny üpjün etmek tertibiniň bozulmagy

 

1. Ätiýaçlandyryşyň hökmany görnüşleri boýunça ätiýaçlandyryş goragynyň üpjün edilmezligi -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň ikisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Şu maddanyň birinji böleginde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalary üçin administratiw temmisi ulanylandan soň olaryň bir ýylyň dowamynda gaýtadan edilmegi -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

311-nji madda. Türkmenistanyň ätiýaçlandyryş işi hakynda kanunçylygynyň bozulmagy

 

1. Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen tertipde ygtyýarnama almazdan ätiýaçlandyrmak babatdaky işiň amala aşyrylmagy -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň ikisine, ýuridik şahslara bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Ätiýaçlandyrmak babatdaky işi görnetin ygtyýarlylandyrylmadyk gurama bilen ätiýaçlandyryş şertnamasynyň baglaşylmagy ýa-da ätiýaçlandyryş işi hakynda Türkmenistanyň kanunçylygynyň beýleki talaplarynyň berjaý edilmezligi, eger bu fiziki we ýuridik şahslaryň hukuklarynyň we kanuny bähbitleriniň bozulmagyna getiren bolsa, -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň birisine, wezipeli adamlara – ikisine, ýuridik şahslara bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

3. Şu maddanyň birinji we ikinji böleklerinde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalary üçin administratiw temmisi ulanylandan soň olaryň bir ýylyň dowamynda gaýtadan edilmegi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň birisinden ikisine, wezipeli adamlara ikisinden bäşisine, ýuridik şahslara bäşisinden onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

312-nji madda. Söwda we hyzmat etmek kadalarynyň bozulmagy

 

1. Söwdanyň we hyzmat etmegiň Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen kadalarynyň bozulmagy -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň ikisinden dördüsine, wezipeli adamlara altysyndan on ikisine, ýuridik şahslara onusyndan ýigrimisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Harytlaryň, önümleriň, çig malyň, materiallaryň, söwda, jemgyýetçilik iýmiti we ilata hyzmat etmek bilen meşgullanýan döwlet kärhanalarynyň ammarlaryndan, bazalaryndan, kömekçi jaýlaryndan ýa-da olaryň saklanylýan gaýry ýerlerinden ýerlenilmegi ýa-da olar öndürijiden saklanylýan, ýerlenilýän ýerine getirilýärkä ýerlenilmegi ýa-da harytlaryň, önümleriň, çig malyň, materiallaryň olaryň işgärleri tarapyndan sarp edijilerden gizlenilip saklanylmagy -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň bäşisine, wezipeli adamlara onusyna, ýuridik şahslara onusyndan otuzysyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

Bellik

Eger ýerlenilen ýa-da gizlenilip saklanylan harytlaryň, önümleriň, çig malyň, materiallaryň möçberi azyk önümleri boýunça Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen zähmete hak tölemegiň ortaça aýlyk möçberiniň ýigrimisinden geçmeýän, beýleki harytlar, önümler, çig mal, materiallar boýunça bolsa görkezilen zähmete hak tölemegiň ortaça aýlyk möçberiniň ellisinden geçmeýän halatynda şu maddanyň ikinji bölegi ulanylýar.

(2013-nji ýylyň 9-njy noýabryndaky Türkmenistanyň Kanunynyň redaksiýasynda – Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2013 ý., № 4, 76-njy madda)

 

313-nji madda. Sarp edijileriň aldanylmagy

 

1. Harytlaryň ýerlenilmegini, işleriň ýerine ýetirilmegini we hyzmatlaryň edilmegini amala aşyrýan şahslar tarapyndan kem ölçenilmegi, kem çekilmegi, artyk hasaplanylmagy, harydyň (işiň, hyzmatyň) sarp ediş alamatlaryna, hiline degişlilikde ýalňyşdyrylmagy ýa-da sarp edijileriň başga görnüşde aldanylmagy -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň ikisinden dördüsine, wezipeli adamlara dördüsinden on ikisine, ýuridik şahslara onusyndan ýigrimisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Söwdanyň subýektleri tarapyndan durmuş taýdan ähmiýetli harytlara ýol berilýän aňryçäk bölek nyrhlaryň möçberiniň ýokarlandyrylmagy -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň dördüsine, wezipeli adamlara dördüsinden sekizisine, ýuridik şahslara sekizisinden ýigrimisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

3. Şu maddanyň ikinji böleginde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalary üçin administratiw temmisi ulanylandan soň olaryň bir ýylyň dowamynda gaýtadan edilmegi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň dördüsinden sekizisine, wezipeli adamlara – sekizisinden on altysyna, ýuridik şahslara ýigrimisinden kyrkysyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

Bellik

Şu madda sarp edijileriň aldanylmagynyň möçberi Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen zähmete hak tölemegiň ortaça aýlyk möçberiniň on ikisine çenli bolan halatynda ulanylýar.

 

314-nji madda. Nagt pul amallaryny geçirmek tertibiniň bozulmagy

 

1. Eýeçiliginiň görnüşine garamazdan söwda, jemgyýetçilik iýmiti we beýleki hyzmat ediş kärhanalarynyň işgärleri, şeýle hem telekeçilik işi bilen meşgullanýanlar tarapyndan elektron gözegçilik-pulhana abzallaryny ulanmazdan nagt pul amallarynyň geçirilmegi ýa-da müşderä töleg resminamasyny bermekden ýüz dönderilmegi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň ikisine, wezipeli adamlara – bäşisine, ýuridik şahslara bäşisinden onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Şu maddanyň birinji böleginde görkezilen işgärler we şahslar tarapyndan Türkmenistanyň kanunçylygynyň bozulmagy bilen Türkmenistanyň çäginde daşary ýurt pulunyň töleg serişdesi hökmünde peýdalanylmagy -

duýduryş berilmegine ýa-da fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň üçüsinden bäşisine, wezipeli adamlara – bäşisinden onusyna, ýuridik şahslara – onusyndan ýigrimisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

3. Şu maddanyň ikinji böleginde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalary üçin administratiw temmisi ulanylandan soň olaryň bir ýylyň dowamynda gaýtadan edilmegi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň bäşisinden onusyna, wezipeli adamlara – onusyndan ýigrimisine, ýuridik şahslara – ýigrimisinden ellisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

(2016-njy ýylyň 12-nji ýanwaryndaky Türkmenistanyň Kanunynyň redaksiýasynda – Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2016 ý., № 1, 6-njy madda)

 

315-nji madda. Alkogolly we temmäki önümleriniň söwdasynyň kadalarynyň bozulmagy

 

1. Eýeçiliginiň görnüşine garamazdan söwda we jemgyýetçilik iýmiti kärhanalarynyň işgärleri ýa-da telekeçilik işi bilen meşgullanýanlar tarapyndan alkogolly içgiler, piwo, çakyr materiallarynyň we temmäki önümleriniň söwdasynyň kadalarynyň bozulmagy -

alkogolly içgileri, piwo, çakyr materiallaryny we temmäki önümlerini muzdsuz alyp ýa-da alman, fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň altysyna, wezipeli adamlara ýigrimisine, ýuridik şahslara ýigrimisinden kyrkysyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Alkogolly içgileriň, piwo, çakyr materiallarynyň we temmäki önümleriniň kämillik ýaşyna ýetmedik adamlara satylmagy -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň dördüsinden on ikisine, wezipeli adamlara – onusyndan ýigrimisine, ýuridik şahslara ýigrimisinden kyrkysyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

3. Alkogolly içgileriň, temmäki önümleriniň sarp ediş gabyny Türkmenistanyň kanunçylygy arkaly bellenen belgiler bilen belgilemezden ýa-da degişli maglumatlary ýerleşdirmezden, şol sanda aksiz belgileri bolmazdan olaryň ýerlenilmegi, şeýle hem ýerlemek maksady bilen bu harytlaryň saklanylmagy, daşalmagy ýa-da satyn alynmagy -

alkogolly içgileri we temmäki önümlerini muzdsuz alyp ýa-da alman, fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň bäşisine, wezipeli adamlara -bäşisinden ýigrimisine, ýuridik şahslara - onusyndan kyrkysyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

4. Sarp ediş gaby aksiz belgiler bilen dogry belgilenmedik alkogolly içgileriň we temmäki önümleriniň ýerlenilmegi, şeýle hem ýerlemek maksady bilen bu harytlaryň saklanylmagy, daşalmagy ýa-da satyn alynmagy -

alkogolly içgileri we temmäki önümlerini muzdsuz alyp ýa-da alman, fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň bäşisinden onusyna, wezipeli adamlara - ýedisinden on bäşisine, ýuridik şahslara - on bäşisinden ýigrimisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

(2015-nji ýylyň 2-nji fewralyndaky Türkmenistanyň Kanunynyň redaksiýasynda – Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2015 ý., № 1, 10-njy madda)

 

3151-nji madda. Alkogolly içgileriň we temmäki önümleriniň sarp ediş gabyny belgilemegiň we maglumatlary ýerleşdirmegiň tertibiniň bozulmagy

 

1. Türkmenistanyň kanunçylygyna laýyklykda alkogolly içgileriň, temmäki önümleriniň sarp ediş gabyny belgilemezden we oňa degişli maglumatlary ýerleşdirmezden öndürilmegi, üpjün edilmegi, şol sanda aksiz belgilerini ýerleşdirmegiň tertibiniň bozulmagy -

alkogolly içgileri we temmäki önümlerini muzdsuz alyp ýa-da alman, wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň onusyndan ýigrimisine, ýuridik şahslara - ýigrimisinden ellisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Aksiz belgileri bilen belgilenmäge degişli bolan belgilenmedik alkogolly içgileri we temmäki önümlerini ýerlemek maksady bilen getirilmegi, satyn alynmagy, saklanylmagy ýa-da daşalmagy -

alkogolly içgileri we temmäki önümlerini muzdsuz alyp ýa-da alman fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň bäşisinden onusyna, wezipeli adamlara - onusyndan ýigrimi bäşisine, ýuridik şahslara - ýigrimisinden ellisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

(Kodekse 3151 maddasy 2015-nji ýylyň 2-nji fewralyndaky Türkmenistanyň Kanuny esasynda goşulan – Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2015 ý., № 1, 10-njy madda)

 

3152-nji madda. Alkogolly içgileriň we temmäki önümleriniň sarp ediş gabyna ýerleşdirmek üçin aksiz belgilerini peýdalanmagyň tertibiniň bozulmagy

 

1. Alkogolly içgileriň we temmäki önümleriniň sarp ediş gabyna ýerleşdirmek üçin galp aksiz belgileriniň öndürilmegi ýa-da ýerlenilmegi -

administratiw hukuk bozulmanyň gös-göni obýekti bolan närseleri muzdsuz alyp, fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň onusyna, wezipeli adamlara - onusyndan ýigrimi bäşisine, ýuridik şahslara - ýigrimisinden ellisine çenli möçberinde jerime salynmagyna eltýär.

2. Alkogolly içgileriň we temmäki önümleriniň sarp ediş gabyna ýerleşdirmek üçin görnetin galp aksiz belgileriniň ulanylmagy -

alkogolly içgileri we temmäki önümlerini muzdsuz alyp ýa-da alman, fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň bäşisine, wezipeli adamlara -bäşisinden ýigrimisine, ýuridik şahslara - onusyndan kyrkysyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

3. Görnetin galp aksiz belgili alkogolly içgileriň we temmäki önümleriniň ýerlemek maksady bilen getirilmegi, saklanylmagy we daşalmagy -

administratiw hukuk bozulmanyň gös-göni obýekti bolan närseleri muzdsuz alyp, fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň onusyna, wezipeli adamlara - onusyndan ýigrimi bäşisine, ýuridik şahslara - ýigrimisinden ellisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

(Kodekse 3152 maddasy 2015-nji ýylyň 2-nji fewralyndaky Türkmenistanyň Kanuny esasynda goşulan – Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2015 ý., № 1, 10-njy madda)

 

316-njy madda. Adatdan daşary ýagdaý düzgüni girizilen çäklerde alkogolly we düzüminde spirt bolan önümleriň söwdasyny etmegi çäklendirmek ýa-da gadagan etmek talaplarynyň bozulmagy

 

Adatdan daşary ýagdaý düzgüni girizilen çäklerde alkogolly we düzüminde spirt bolan önümleriň söwdasyny etmegi çäklendirmek ýa-da gadagan etmek barada talaplaryň söwda we jemgyýetçilik iýmiti kärhanalarynyň işgärleri tarapyndan bozulmagy -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň bäşisine, wezipeli adamlara bäşisinden onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da on bäş gije-gündize çenli möhlete administratiw taýdan tussag edilmegine, ýuridik şahslara binýatlyk mukdaryň on bäşisinden ýigrimi bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

317-nji madda. Türkmenistanyň ýaragyň dolanyşygy hakynda kanunçylygynyň bozulmagy

 

1. Ýaragyň, onuň düzüm bölekleriniň we komponentleriniň, şeýle hem onuň üçin ok-därileriň dolanyşygyny etmek hakynda Türkmenistanyň kanunçylygynyň bozulmagy -

binýatlyk mukdaryň ikisinden bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Şu maddanyň birinji böleginde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalary üçin administratiw temmisi ulanylandan soň olaryň bir ýylyň dowamynda gaýtadan edilmegi -

binýatlyk mukdaryň bäşisinden onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

318-nji madda. Adatdan daşary ýagdaý düzgüni girizilen çäklerde ýarag, güýçli täsir edýän himiki, zäherli maddalaryň söwdasyny etmegi çäklendirmek ýa-da gadagan etmek talaplarynyň bozulmagy

 

Adatdan daşary ýagdaý düzgüni girizilen çäklerde ýarag, güýçli täsir edýän himiki we zäherli maddalaryň söwdasyny etmegi çäklendirmek ýa-da gadagan etmek talaplarynyň bozulmagy -

binýatlyk mukdaryň sekizisine çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da on bäş gije-gündize çenli möhlete administratiw taýdan tussag edilmegine eltýär.

 

319-njy madda. Sarp edijilere kadalaşdyryjy resminamalary bolmadyk ýa-da olardan çykylyp taýýarlanylan önümleriň ýerlenilmegi, işleriň ýerine ýetirilmegi ýa-da hyzmatlaryň edilmegi

 

1. Hili we howpsuzlygy, üpjünçiligi, gaplanylyşy we belgilenilişi boýunça kadalaşdyryjy resminamalaryň we nusgalaryň (etalonlaryň) talaplaryna laýyk gelmeýän önümleriň söwda obýektlerine iberilmegi -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň sekizisinden ýigrimisine, ýuridik şahslara ýigrimisinden kyrkysyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Önümleriň hili we howpsuzlygy, üpjünçiligi, gaplanylyşy we belgilenilişi boýunça kadalaşdyryjy resminamalaryň talaplaryndan çykylyp öndürilen harytlaryň satuwa göýberilmegi ýa-da ýerlenilmegi, şeýle hem kadalaşdyryjy resminamalaryň talaplaryna laýyk gelmeýän pes hilli işleriň ýerine ýetirilmegi ýa-da hyzmatlaryň edilmegi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň altysyna, wezipeli adamlara onusyndan ýigrimi sekizisine, ýuridik şahslara ýigrimi sekizisinden kyrkysyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

3. Şu maddanyň birinji we ikinji böleklerinde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalary üçin administratiw temmisi ulanylandan soň olaryň bir ýylyň dowamynda gaýtadan edilmegi ýa-da görkezilen hukuk bozulmalary bes etmek hakynda edilýän resmi talaba garamazdan olaryň dowam etdirilmegi ýa-da şeýle hukuk bozulmalaryň adamyň janyna, saglygyna, daşky gurşawa we emläge zyýan ýetirmegi ýa-da şeýle zyýanyň ýetirilmegine howp döretmegi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň onusyndan ýigrimi bäşisine, wezipeli adamlara ýigrimi bäşisinden ellisine, ýuridik şahslara ellisinden bir ýüzüsine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

(2014-nji ýylyň 20-nji dekabryndaky Türkmenistanyň Kanunynyň redaksiýasynda – Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2014 ý., № 4, 162-nji madda)

 

320-nji madda. Bazarlarda söwda etmek kadalarynyň bozulmagy

 

1. Bazarlarda söwda etmek kadalarynyň bozulmagy, şol sanda harytlary ýerlemek, işleri ýerine ýetirmek we hyzmatlary etmek tertibiniň berjaý edilmezligi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň birisinden üçüsine, wezipeli adamlara bäşisinden sekizisine, ýuridik şahslara sekizisinden ýigrimisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Bazarlarda ýerleşdirmegiň çyzgysy bilen göz öňünde tutulmadyk söwda orunlarynyň gurnalmagy we berilmegi ýa-da ýerleşdirmegiň şeýle çyzgysynyň ýoklugy, şeýle hem söwda orunlaryny bermek barada şertnama baglaşmazdan, şonuň ýaly-da söwda kadalary bilen bellenilen möhletden uzak möhlete söwda ornunyň berilmegi -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň ikisinden bäşisine, ýuridik şahslara onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

3. Bazarlarda söwda orunlaryny bermegiň bellenilen tertibiniň bozulyp, söwda ornuny bermekden ýüz dönderilmegi ýa-da onuň berilmeginden bikanun ýüz dönderilmegi -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň üçüsine, ýuridik şahslara onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

4. Satyjylaryň ýa-da söwda orunlaryny bermek barada şertnamalaryň hasabyny ýöretmekden boýun gaçyrylmagy, şonuň ýaly-da satyjylaryň ýa-da söwda orunlaryny bermek barada şertnamalaryň hasabyna ýazgylaryň nädogry girizilmegi ýa-da wagtynda girizilmezligi -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň ikisinden üçüsine, ýuridik şahslara bäşisinden ýedisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

321-nji madda. Töleg kartlaryny kabul etmek tertibiniň bozulmagy

 

Eýeçiliginiň görnüşine garamazdan söwda, jemgyýetçilik iýmiti we gaýry hyzmatlary edýän kärhanalaryň işgärleri, şeýle hem telekeçilik işi bilen meşgullanýan fiziki şahslar tarapyndan bank töleg kartlaryny kabul etmekden ýüz dönderilmegi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň ikisine, wezipeli adamlara – bäşisine, ýuridik şahslara bäşisinden onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

322-nji madda. Bellenilmedik ýerlerde elden alma söwdasynyň edilmegi ýa-da hyzmatlaryň hödürlenilmegi

 

1. Köçelerde, meýdanlarda, howlularda, jaýlarynyň girelgelerinde we Türkmenistanyň kanunçylygyna laýyklykda bellenilmedik beýleki ýerlerde elden alma söwdasynyň edilmegi ýa-da hyzmatlaryň hödürlenmegi -

duýduryş berilmegine ýa-da administratiw hukuk bozulmanyň gös-göni obýekti bolan närseleri muzdsuz alyp ýa-da alman, binýatlyk mukdaryň 0,3 böleginden 0,5 bölegine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Şu maddanyň birinji böleginde göz öňünde tutulan hereketleriň senagat harytlary bilen edilmegi -

duýduryş berilmegine ýa-da administratiw hukuk bozulmanyň gös-göni obýekti bolan närseleri muzdsuz alyp ýa-da alman, binýatlyk mukdaryň ikisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

(2015-nji ýylyň 2-nji fewralyndaky Türkmenistanyň Kanunynyň redaksiýasynda – Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2015 ý., № 1, 10-njy madda)

 

323-nji madda. Önümleriň, çig malyň, materiallaryň bikanun alnyp gidilmegi ýa-da mallaryň çykarylmagy we sürülmegi

 

1. Türkmenistanyň çäginden daşary önümleriň, çig malyň we materiallaryň bikanun alnyp gidilmegi, şonuň ýaly-da mallaryň çykarylmagy ýa-da sürlüp alnyp gidilmegi -

bikanun  alnyp gidilýän harytlary, gaýry gymmatlyklary ýa-da sürülýän mallary tölegli alyp ýa-da alman, binýatlyk mukdaryň onusyndan ýigrimisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Şu maddanyň birinji böleginde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalary üçin administratiw temmisi ulanylandan soň olaryň bir ýylyň dowamynda gaýtadan ýa-da adamlaryň topary tarapyndan edilmegi -

bikanun  alnyp gidilýän harytlary, gaýry gymmatlyklary ýa-da sürülýän mallary tölegli alyp ýa-da alman, binýatlyk mukdaryň on bäşisinden otuzsyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

324-nji madda. Dükanlardan mala ýa-da guşa bermek üçin çörek hem-de beýleki azyk önümleriniň satylmagy ýa-da satyn alynmagy

 

Dükanlardan mala ýa-da guşa bermek üçin çöregiň, unuň, ýarmanyň hem-de beýleki azyk önümleriniň satylmagy ýa-da satyn alynmagy, şonuň ýaly-da dükanlardan satyn alnan bu önümleriň mala ýa-da guşa berilmegi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdarynyň birisine, wezipeli adamlara birisinden ikisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

325-nji madda. Benziniň ýa-da beýleki ýangyç-çalgy materiallarynyň bikanun goýberilmegi ýa-da edinilmegi

 

Döwlet ýa-da jemgyýetçilik kärhanalaryna, edaralaryna we guramalaryna degişli bolan benziniň ýa-da beýleki ýangyç-çalgy materiallarynyň bikanun goýberilmegi ýa-da edinilmegi -

binýatlyk mukdarynyň birisinden üçüsine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

326-njy madda. Haryt nyşanynyň bikanun peýdalanylmagy

 

1. Kesekiniň haryt nyşanynyň, hyzmat ediş nyşanynyň, bellige alnan adynyň, şeýle hem harydyň ilkibaşda gelip çykan ýeriniň adynyň bikanun peýdalanylmagy ýa-da bu hukuklara eýe bolan şahsyň talap etmegi boýunça olary peýdalanmagyň bes edilmezligi, şonuň ýaly-da ýetirilen zyýanyň öwezini dolmakdan ýüz dönderilmegi -

harytlary we gaýry närseleri muzdsuz alyp ýa-da alman, fiziki şahslara binýatlyk mukdarynyň üçüsinden bäşisine, wezipeli adamlara bäşisinden onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Şu maddanyň birinji böleginde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalary üçin administratiw temmisi ulanylandan soň olaryň bir ýylyň dowamynda gaýtadan edilmegi -

harytlary we gaýry närseleri muzdsuz alyp ýa-da alman, fiziki şahslara binýatlyk mukdarynyň bäşisi, wezipeli adamlara onusy möçberinde jerime salynmagyna eltýär.

 

327-nji madda. Söwda geleşiklerini geçirmek tertibiniň bozulmagy

 

Söwda geleşikleriniň Türkmenistanyň Döwlet haryt-çig mal biržasynda hökmany hasaba alynmagynyň we Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen beýleki tertibiniň olara gatnaşyjylar tarapyndan bozulyp geçirilmegi -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdarynyň bäşisinden onusyna, ýuridik şahslara otuzysyndan ellisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

328-nji madda. Neşe serişdeleriniň, psihotrop maddalaryň, prekursorlaryň we temmäki önümleriniň wagyz edilmegi we bikanun mahabatlandyrylmagy

 

1. Neşe serişdeleriniň, psihotrop maddalaryň, prekursorlaryň we temmäki önümleriniň wagyz edilmegi, şonuň ýaly-da olaryň bikanun mahabatlandyrylmagy -

fiziki şahslara binýatlyk mukdarynyň ikisinden bäşisine, wezipeli adamlara bäşisinden onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Türkmenistanda gözegçilige degişli bolan neşe serişdeleriniň, psihotrop maddalaryň we prekursorlaryň lukmançylyk we melhemçilik işgärleri üçin niýetlenilen ýöriteleşdirilmedik çap önümlerinde mahabatlandyrylmagy, şonuň ýaly-da mahabatlandyrmak maksatlary bilen düzüminde neşe serişdeleri we psihotrop maddalary bolan dermanlaryň nusgalarynyň ýaýradylmagy -

fiziki şahslara binýatlyk mukdarynyň bäşisi, wezipeli adamlara onusy möçberinde jerime salynmagyna eltýär.

 

329-njy madda. Sarp edijileriň hukuklarynyň bozulmagy

 

1. Týarlaýjy (ýerine ýetiriji, satyjy) tarapyndan harydyň kemçiliklerini aradan aýyrmak, hyzmatlary we işleri ýerine ýetirmek möhletleriniň bozulmagy -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň dördüsine, wezipeli adamlara sekizisine, ýuridik şahslara onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Sarp edijileriň ýerlenilýän harytlar (işler, hyzmatlar), olaryň hili, görnüşi, olary taýýarlaýjy, ýerine ýetiriji we satyjy barada zerur hem-de anyk maglumatlary almaga bolan hukuklarynyň bozulmagy, şonuň  ýaly-da alyjynyň satyn alan harydynyň hilini, üpjünçiligini, agramyny we nyrhyny barlamaga bolan hukuklarynyň çäklendirilmegi, söwda işgärleriniň olary howpsuz we dogry ulanmak kadalaryny düşündirmekden boýun gaçyrmagy -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň ikisine, wezipeli adamlara dördüsine, ýuridik şahslara – onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

3. Hili talaba laýyk gelmeýän, ýetmezçilikli harydyň (işiň, hyzmatyň) ýerlenilmegi bilen ýetirilen zyýanyň öwezini dolmakdan, kemçilikleri düzetmekden boýun gaçyrylmagy, şonuň ýaly-da olary çalyşmak we yzyna gaýtarmak tertibiniň bozulmagy -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň üçüsine, wezipeli adamlara sekizisine, ýuridik şahslara on ikisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

4. Harytlary satyjylar, hyzmatlary ýerine ýetirijiler tarapyndan harytlaryň (hyzmatlaryň) kepilliklerini üpjün etmek düzgünleriniň bozulmagy -

binýatlyk mukdaryň on ikisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

5. Satylan çylşyrymly-tehniki topardaky harydyň degişli tehniki pasportynyň ýa-da onuň ornuny tutýan resminamasynyň berilmezligi, olaryň nädogry resmileşdirilmegi ýa-da doly resmileşdirilmezligi, harydy taýýarlaýjynyň (işleri we hyzmatlary ýerine ýetirijiniň) kepillendirilen borçlaryna düzedişleriň girizilmegi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň üçüsine, wezipeli adamlara – bäşisine, ýuridik şahslara on ikisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

6. Sarp edijileriň Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen beýleki hukuklarynyň bozulmagy -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň ikisine, wezipeli adamlara bäşisine, ýuridik şahslara onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.  

7. Sertifikasiýalaşdyryş edaralary, synag barlaghanalary (merkezleri) tarapyndan harytlary (hyzmatlary) sertifikasiýalaşdyrmak düzgünleriniň bozulmagy -

binýatlyk mukdaryň onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

18-nji bap. TARYHY WE MEDENI ÝADYGÄRLIKLERI GORAP SAKLAMAK, MEDENIÝET WE NEŞIRÝAT IŞI BILEN MEŞGULLANMAK ÇYGRYNDA ADMINISTRATIW HUKUK BOZULMALARY

 

330-njy madda. Taryhy we medeni ýadygärlikleri gorap saklamak hem-de peýdalanmak kadalarynyň bozulmagy

 

Taryhy we medeni ýadygärlikleri gorap saklamak hem-de peýdalanmak kadalarynyň bozulmagy, eger bu olaryň tebigy ýagdaýynyň üýtgemegine ýa-da olara zyýanly täsiriň ýetirilmegine getiren bolsa, -

fiziki şahslara duýduryş berilmegine ýa-da fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň birisinden bäşisine, wezipeli adamlara – ikisinden sekizisine, ýuridik şahslara bäşisinden onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da ýuridik şahslaryň üç aýa çenli möhlete administratiw taýdan işiniň togtadylmagyna eltýär.

 

331-nji madda. Türkmenistanyň gozgalýan medeni gymmatlyklaryny goramak, Türkmenistana getirmek ýa-da ondan alyp gitmek hakynda kanunçylygynyň bozulmagy

 

1. Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen kadalar bozulyp, gozgalýan medeni gymmatlyklaryň Türkmenistana getirilmegi ýa-da ondan alnyp gidilmegi -

medeni gymmatlyklary muzdsuz alyp ýa-da alman, fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň bäşisine, wezipeli adamlara – onusyna, ýuridik şahslara – onusyndan on bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Gozgalýan medeni gymmatlyklara eýeçilik hukugynyň bikanun berilmegi-

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň ikisine, wezipeli adamlara – bäşisine, ýuridik şahslara onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

3. Wagtlaýyn alnyp gidilen gozgalýan medeni gymmatlyklary gaýtaryp getirmek barada şertnamada bellenilen möhletde gozgalýan medeni gymmatlyklaryň gaýtarylyp getirilmezligi-

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň ikisine, wezipeli adamlara – bäşisine, ýuridik şahslara onusyndan on bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

4. Bilermen iş toparlarynyň agzalary tarapyndan görnetin ýalan bilermen netijenamasynyň berilmegi -

binýatlyk mukdaryň ikisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

332-nji madda. Audio, wideo- we kino önümlerini, sazly, sesli we beýleki eserleri taýýarlamak, medeniýet we sungat çygryndaky iş bilen meşgullanmak kadalarynyň bozulmagy

 

1. Audio, wideo- we kino önümlerini, sazly, sesli we beýleki eserleri taýýarlamagyň Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen tertibiniň bozulmagy -

audio, wideo- we kino önümlerini, sazly, sesli we beýleki eserleri, olary köpeltmegiň we ýaýratmagyň serişdelerini muzdsuz alyp ýa-da alman ýa-da olary taýýarlamagyň serişdelerini tölegli alyp ýa-da alman, fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň dördüsine, wezipeli adamlara dördüsinden sekizsine, ýuridik şahslara bäşisinden onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Medeniýet we sungat çygryndaky, şeýle hem audio, wideo- we kino önümlerini köpçülikleýin görkezmek we ýaýratmak bilen baglanyşykly işi amala aşyrmagyň Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen tertibiniň bozulmagy -

audio, wideo- we kino önümlerini muzdsuz alyp ýa-da alman, fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň dördüsine, wezipeli adamlara dördüsinden sekizsine, ýuridik şahslara onusyndan on bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

3. Şu maddanyň birinji–ikinji böleklerinde göz öňünde tutulan işler amala aşyrylanda hyzmatlary we işleri ýerine ýetirmegiň hiline bildirilýän talaplaryň berjaý edilmezligi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň ikisine, wezipeli adamlara dördüsine, ýuridik şahslara onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

4. Şu maddanyň birinjiüçünji böleklerinde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalary üçin administratiw temmisi ulanylandan soň olaryň bir ýylyň dowamynda gaýtadan edilmegi, şonuň ýaly-da adamlaryň topary ýa-da kämillik ýaşyna ýetmedik adamlary çekmek bilen amala aşyrylmagy -

hukuk bozulmanyň edilmeginiň guraly ýa-da gös-göni obýekti bolan emlägi muzdsuz alyp ýa-da alman, fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň bäşisine, wezipeli adamlara – onusyna, ýuridik şahslara onusyndan ýigrimisine çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da ýuridik şahslaryň üç aýa çenli möhlete administratiw taýdan işiniň togtadylmagyna eltýär.

 

333-nji madda. Çaphana we neşirýat işleri bilen meşgul bolmak, çap ediji we köpeldiji enjamlary edinmek, ýerlemek, peýdalanmak, hasaba almak we saklamak tertibiniň bozulmagy

 

1. Fiziki we ýuridik şahslar tarapyndan çaphana we neşirýat işleri bilen meşgul bolmagyň, şonuň ýaly-da çap ediji we köpeldiji enjamlaryny edinmegiň, ýerlemegiň, peýdalanmagyň, hasaba almagyň we saklamagyň Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen tertibiniň bozulmagy -

taýýar önümleri, önümçilik enjamlaryny we çig mallary tölegli alyp ýa-da alman, fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň birisinden ikisine, wezipeli adamlara – ikisinden dördüsine, ýuridik şahslara bäşisinden onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Adatdan daşary ýagdaý düzgüni girizilen çäklerde köpeldiji enjamy peýdalanmagy çäklendirmek ýa-da gadagan etmek barada talaplaryň bozulmagy -

köpeldiji tehnikany muzdsuz alyp ýa-da alman, fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň ikisinden dördüsine, wezipeli adamlara – dördüsinden sekizisine çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da on bäş gije-gündize çenli möhlete administratiw taýdan tussag edilmegine, ýuridik şahslara binýatlyk mukdaryň onusyndan on bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da üç aýa çenli möhlete administratiw taýdan işiniň togtadylmagyna eltýär.

 

19-njy bap. ŞAHSYÝETIŇ SAGLYGYNA, NAMYSYNA, MERTEBESINE HEM-DE KONSTITUSION HUKUKLARYNA WE AZATLYKLARYNA KAST EDÝÄN ADMINISTRTIW HUKUK BOZULMALARY

 

334-nji madda. Urmak

 

Adamy urmak ýa-da başga hili zorlukly hereketler edip, onuň synasyna fiziki taýdan agyry ýetirmek, eger bu syna bilkastlaýyn şikes ýa-da saglyga başga zyýan ýetirilmegine, saglyga gysga wagtlaýyn zyýan ýetirilmegine ýa-da umumy işe ýarawlylyk wagtynyň birneme ýitirilmegine getirmedik bolsa -

binýatlyk mukdaryň bäşisinden onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da on bäş gije-gündize çenli möhlete administratiw taýdan tussag edilmegine eltýär.

 

335-nji madda. Saglyga seresapsyzlyk bilen ortaça agyr şikes ýetirmek

 

Saglyga seresapsyzlyk bilen ortaça agyr şikesiň ýetirilmegi -

binýatlyk mukdaryň onusyndan otuzysyna çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da on bäş gije-gündize çenli möhlete administratiw taýdan tussag edilmegine eltýär.

 

336-njy madda. Kämillik ýaşyna ýetmedikleriň janyny we saglygyny goramak boýunça borçlaryň göwnejaý ýerine ýetirilmezligi

 

Gulluk boýunça borçlar ýüklenen çagalar ýa-da ýetginjekler edarasynyň işgäri tarapyndan kämillik ýaşyna ýetmedikleriň janyny we saglygyny goramak boýunça professional borçlaryň olara äsgermezlik edilmegi ýa-da päk ýürek bilen garalmazlygy netijesinde ýerine ýetirilmezligi ýa-da göwnejaý ýerine ýetirilmezligi, eger bu kämillik ýaşyna ýetmedikleriň saglygyna ortaça agyrlykda şikes ýetirilmegine getiren bolsa -

ýörite hukugy iki ýyla çenli möhlete çäklendirip ýa-da çäklendirmän, binýatlyk mukdaryň bäşisinden onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da on bäş gije-gündize çenli möhlete administratiw taýdan tussag edilmegine eltýär.

 

337-nji madda. Töhmet

 

Töhmet atylmagy, ýagny başga adamyň namysyny we mertebesini kemsidýän ýa-da abraýyny gaçyrýan görnetin ýalan maglumatlaryň ýaýradylmagy, eger bu zyýan ýetirilmegine getirmedik bolsa -

binýatlyk mukdaryň bäşisinden onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da on bäş gije-gündize çenli möhlete administratiw taýdan tussag edilmegine eltýär.  

 

338-nji madda. Masgaralamak

 

1. Adamy maslaralamak, ýagny başga adamyň namysyny we mertebesini uslypsyz görnüşde bilkastlaýyn kemsitmek arkaly onuň ynjydylmagy, eger bu zyýan ýetirilmegine getirmedik bolsa -

binýatlyk mukdaryň bäşisinden onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.  

2. Şu maddanyň birinji böleginde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalary, eger olar zyýan ýetirilmegine getiren ýa-da köpçülikleýin çykyşda, köpçülige çykarylan eserde ýa-da köpçülikleýin habar beriş serişdelerinde amala aşyrylan bolsa -

binýatlyk mukdaryň onusyndan ýigrimisine çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da on bäş gije-gündize çenli möhlete administratiw taýdan tussag edilmegine eltýär.  

 

339-njy madda. Şahsy durmuşyň eldegrilmesizliginiň bozulmagy

 

Başga adamyň şahsy ýa-da maşgala syryny düzýän şahsy durmuşy barada maglumatlaryň onuň razylygy bolmazdan bikanun ýygnalmagy, saklanylmagy ýa-da ýaýradylmagy -

binýatlyk mukdaryň bäşisinden onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da on bäş gije-gündize çenli möhlete administratiw taýdan tussag edilmegine eltýär.  

 

340-njy madda. Hat alyşmagyň, telefon gepleşikleriniň, poçta, telegraf ýa-da başga habarlaryň syrynyň bozulmagy

 

Raýatlaryň hat alyşmagynyň, telefon gepleşikleriniň, poçta, telegraf, şeýle hem Internet üsti bilen berilýän beýleki habarlaryň syrynyň bilkastlaýyn bozulmagy -

binýatlyk mukdaryň bäşisinden onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da on bäş gije-gündize çenli möhlete administratiw taýdan tussag edilmegine eltýär.  

 

341-nji madda. Ýaşaýyş jaýynyň eldegrilmesizliginiň bozulmagy

 

Ýaşaýyş jaýyna bikanun girilmegi ýa-da onda ýaşaýan adamyň erkiniň garşysyna edilen, ýaşaýyş jaýynyň eldegrilmesizliginiň başga hili bozulmagy -

binýatlyk mukdaryň bäşisinden onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da on bäş gije-gündize çenli möhlete administratiw taýdan tussag edilmegine eltýär.  

 

342-nji madda. Awtorlyk ýa-da gatyşyk hukuklaryň, patent eýeleriniň hukuklarynyň bozulmagy

 

Awtorlyk ýa-da gatyşyk hukuklaryň, şonuň ýaly-da awtorlygyň eýelenmegi, patent bilen goralýan oýlap tapyşlaryň, senagat nusgalarynyň, seleksiýanyň gazananlarynyň bikanun peýdalanylmagy, eger bu uly möçberde ýitgi çekilmegine getiren bolsa -

binýatlyk mukdaryň onusyndan ýigrimisine çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da on bäş gije-gündize çenli möhlete administratiw taýdan tussag edilmegine eltýär.

 

343-nji madda. Perzentlige almak syrynyň aýan edilmegi

 

Çaganyň perzentlige alynmagy barada habarly bolan adamlar tarapyndan çagany perzentlige alanlaryň erkiniň garşysyna çaganyň perzentlige alynmagynyň syrynyň aýan edilmegi ýa-da ýaýradylmagy -

binýatlyk mukdaryň bäşisinden onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da on bäş gije-gündize çenli möhlete administratiw taýdan tussag edilmegine eltýär.

 

344-nji madda. Türkmenistanyň raýat ýagdaýy namalaryň ýazgylary hakynda kanunçylygynyň bozulmagy

 

Nika baglaşmaga päsgel berýän ýagdaýlaryň gizlenilmegi ýa-da raýat ýagdaýynyň namalarynyň ýazgysynyň döwlet edaralaryna ýalan maglumatlaryň berilmegi -

binýatlyk mukdaryň bäşisinden ýigrimisine çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da on bäş gije-gündize çenli möhlete administratiw taýdan tussag edilmegine eltýär.

 

3441-nji madda. Adam söwdasyna garşy hereket etmek hakyndaky Türkmenistanyň kanunçylygynyň bozulmagy

 

Adam söwdasynyň pidalarynyň ýa-da ýakyn garyndaşlarynyň janyna ýa-da saglygyna howp salyp biljek maglumatlaryň, ýagny adam söwdasynyň pidalary, olar babatda edilen jenaýatlar, amala aşyrylýan howpsuzlyk çäreleri barada maglumatlaryň bikanun ýaýradylmagy, ýaşyryn maglumatlaryň aýan edilmegi hem-de adam söwdasynyň pidalaryna kömek berilmezligi –

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň ikisinden bäşisine, wezipeli adamlara – bäşisinden onusyna, ýuridik şahslara – onusyndan ýigrimisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

Bellik

Adam söwdasynyň pidasy onuň adam söwdasynyň pidasy bolmagy bilen şertlendirilen kanuna garşy hereketleri edendigi üçin, ol administratiw jogapkärçiliginden boşadylýar.

 

(2016-njy ýylyň 23-nji noýabryndaky Türkmenistanyň Kanunynyň redaksiýasynda – Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2016 ý., № 4, -nji madda)

 

20-nji bap. JEMGYÝETÇILIK TERTIBINE KAST EDÝÄN ADMINISTRATIW HUKUK BOZULMALARY

 

345-nji madda. Ownuk bozgakçylyk

 

Ownuk bozgakçylyk, ýagny jemgyýetçilik ýerlerinde hapa, paýyş sözleriň aýdylmagy, raýatlara göwnedegijilikli azar berilmegi we jemgyýetçilik tertibini hem-de raýatlaryň rahatlygyny bozýan beýleki hereketleriň edilmegi -

binýatlyk mukdaryň 0,2 böleginden birisine çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da on bäş gije-gündize çenli möhlete administratiw taýdan tussag edilmegine eltýär.

(2014-nji ýylyň 20-nji dekabryndaky Türkmenistanyň Kanunynyň redaksiýasynda – Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2014 ý., № 4, 162-nji madda)

 

346-njy madda. Derbi-dagynlyga we raýatlary zorluk bilen göçürmäge, şeýle hem jemgyýetçilik tertibine hem-de adamlaryň howpsuzlygyna wehim salýan, ekstremizmi we terrorçylygy wagyz edýän ýa-da ilat arasynda dowul döretmäge, myş-myşlaryň we ýalan toslamalaryň ýaýradylmagyna gönükdirilen çagyryşlar bolan materiallaryň taýýarlanmagy, saklanmagy, ýaýradylmagy, şonuň ýaly-da jemgyýetçilik ýerlerinde adamlaryň bir wagtda köpçülikleýin bolmak ýa-da hereket etmek tertibiniň bozulmagy

 

1. Derbi-dagynlyga we raýatlary zorluk bilen göçürmäge, şeýle hem jemgyýetçilik tertibine ýa-da adamlaryň howpsuzlygyna wehim salýan, ekstremizmiň we terrorçylygyň ýüze çykmagyny wagyz edýän ýa-da ilat arasynda dowul döretmäge gönükdirilen çagyryşlar bolan materiallaryň dilden, golýazma, çap edilen, audio-wideoýazgylar görnüşlerinde ýaýratmak maksady bilen taýýarlanylmagy ýa-da saklanylmagy, şeýle hem ýaýradylmagy -

görkezilen materiallary we beýleki närseleri muzdsuz alyp, şeýle hem olary taýýarlamagyň we ýaýratmagyň serişdelerini muzdsuz alyp ýa-da alman, binýatlyk mukdaryň ikisinden ýedisine çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da on gije-gündize çenli möhlete administratiw taýdan tussag edilmegine eltýär.

2. Şu maddanyň birinji böleginde görkezilen maksatlar üçin myş-myşlaryň we ýalan toslamalaryň ýaýradylmagy -

binýatlyk mukdaryň ýedisine çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da on gije-gündize çenli möhlete administratiw taýdan tussag edilmegine eltýär.

3. Şu maddanyň birinji we ikinji böleklerinde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalary üçin administratiw temmisi ulanylandan soň olaryň bir ýylyň dowamynda gaýtadan ýa-da adamlaryň topary tarapyndan edilmegi, şonuň ýaly-da bu hukuk bozulmalaryna kämillik ýaşyna ýetmedik adamlaryň çekilmegi -

görkezilen materiallary we beýleki närseleri muzdsuz alyp, şeýle hem olary taýýarlamagyň we ýaýratmagyň serişdelerini muzdsuz alyp ýa-da alman, binýatlyk mukdaryň ýedisinden on bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da on bäş gije-gündize çenli möhlete administratiw taýdan tussag edilmegine eltýär.

4. Jemgyýetçilik ýerlerinde köpçülikleýin çäreleri geçirmek tertibi berjaý edilmezden ol ýerlerde adamlaryň bir wagtda köpçülikleýin bolmagynyň ýa-da hereket etmeginiň özakymlaýyn guralmagy, olara gatnaşylmagy ýa-da şeýle çäreleriň guralmagy we geçirilmegi barada açyk çagyryşlaryň edilmegi, eger bu jemgyýetçilik ýerlerinde tertipsizligiň döredilmegine (şol sanda sesi güýçli çykýan gurallaryň peýdalanylmagy bilen), aragatnaşyk we beýleki durmuş ähmiýetli desgalaryň kadaly işlemegi, olara barylmagy, pyýadalaryň ýa-da ulag serişdeleriniň kadaly hereket etmegi üçin päsgelçilikleriň döredilmegine ýa-da jemgyýetçilik tertibiniň beýleki bozulmalaryna getiren bolsa, -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň birisinden ikisine, wezipeli adamlara – ikisinden dördüsine, ýuridik şahslara onusyndan on bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

5. Şu maddanyň dördünji böleginde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalary üçin administratiw temmisi ulanylandan soň olaryň bir ýylyň dowamynda gaýtadan edilmegi, şonuň ýaly-da olaryň adamyň saglygyna ýa-da maddy taýdan zyýan ýetirilmegine getirmegi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň ikisinden dördüsine, wezipeli adamlara – dördüsinden sekizisine çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da on bäş gije-gündize çenli möhlete administratiw taýdan tussag edilmegine, ýuridik şahslara binýatlyk mukdaryň ýigrimisinden otuzysyna çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da bir aýa çenli möhlete administratiw taýdan işiniň togtadylmagyna eltýär.

 

347-nji madda. Adatdan daşary ýagdaý düzgüni girizilen çäklerde jemgyýetçilik tertibiniň bozulmagy

 

Adatdan daşary ýagdaý düzgüni girizilen çäklerde jemgyýetçilik tertibini we raýatlaryň rahatlygyny bozýan ýa-da hukuk tertibini bozmaga öjükdirýän hereketleriň edilmegi, şonuň ýaly-da öjükdiriji myş-myşlaryň ýaýradylmagy -

binýatlyk mukdaryň dördüsinden sekizisine çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da otuz gije-gündize çenli möhlete administratiw taýdan tussag edilmegine eltýär.

 

348-nji madda. Terrorçylyga garşy ýa-da beýleki ýörite operasiýanyň hukuk düzgüniniň bozulmagy

 

1. Içeri işler edaralarynyň, beýleki hukuk goraýjy we harby edaralaryň işgärleriniň ýa-da harby gullukçylarynyň ygtyýarlyklaryna laýyklykda terrorçylyga garşy ýa-da beýleki ýörite operasiýanyň hukuk düzgüni girizilen ýerlerde ýa-da obýektlerde bellenilen çäreleriň we wagtlaýyn çäklendirmeleriň berjaý edilmegi barada edýän kanuny talabyna tabyn bolunmazlygy -

binýatlyk mukdaryň birisinden ikisine çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da on gije-gündize çenli möhlete administratiw taýdan tussag edilmegine eltýär.

2. Çäklerinde terrorçylyga garşy ýa-da beýleki ýörite operasiýanyň hukuk düzgüni girizilen ýerlere ýa-da obýektlere rugsatsyz barylmagy ýa-da barmaga synanyşylmagy, şonuň ýaly-da terrorçylyga garşy ýa-da beýleki ýörite operasiýanyň geçirilmegine päsgel berilmegi -

binýatlyk mukdaryň ikisinden bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da on bäş gije-gündize çenli möhlete administratiw taýdan tussag edilmegine eltýär.

3. Tele-, radio gepleşikleri, Internet habarlaryny we aragatnaşygyny amala aşyrýan ýa-da çap edilýän neşirleri goýberýän ýa-da ýaýradýan köpçülikleýin habar beriş serişdeleri tarapyndan terrorçylyga garşy ýa-da beýleki ýörite operasiýany beýan etmegiň Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen şertleriniň bozulmagy -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň bäşisinden onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna, ýuridik şahslara onusyndan ýigrimisine çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da üç aýa çenli möhlete administratiw taýdan işiniň togtadylmagyna eltýär.

 

3481-nji madda. Terrorçylygy aklamak

 

Terrorçylygyň we gaýry terrorçylykly işiň açyk aklanylmagy, şonuň ýaly-da milletçilik taglymynyň wagyz edilmegi -

binýatlyk mukdaryň ikisinden bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da ýedi gije-gündize çenli möhlete administratiw taýdan tussag edilmegine eltýär.

Kodekse 3481 maddasy 2015-nji ýylyň 18-nji awgustyndaky Türkmenistanyň Kanuny esasynda goşulan -Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2015 ý., № 3, 104-nji madda.

 

349-njy madda. Partlaýjy, radioaktiw we beýleki ekologiýa taýdan howply maddalar bilen iş alyp barmak düzgünleriniň bozulmagy

 

Partlaýjy, pirotehniki, radioaktiw, bakteriologik, himiýa we beýleki ekologiýa taýdan howply maddalary we galyndylary öndürmek, saklamak, gömmek, ýok etmek, peýdalanmak, ulagda daşamak ýa-da  olar bilen beýleki işleri alyp barmak düzgünleriniň bozulmagy -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň üçüsinden sekizisine, wezipeli adamlara – bäşisinden onusyna, ýuridik şahslara – onusyndan ýigrimisine çenli möçberde jerime salynmaga ýa-da ýuridik şahslaryň üç aýa çenli möhlete administratiw taýdan işiniň togtadylmagyna eltýär.

(2016-njy ýylyň 26-njy martyndaky Türkmenistanyň Kanunynyň redaksiýasynda – Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2016 ý., № ___, ___-nji madda )

 

350-nji madda. Ok atýan ýaragdan atmagyň bellenilen tertibiniň bozulmagy

 

Ok atýan ýaragdan atmagyň bellenilen tertibiniň bozulmagy, ýagny raýat we beýleki ýaragdan ilatly ýerlerde, şonuň ýaly-da ok atmak üçin ýörite bölünip berilmedik ýerlerde ýa-da ok atmak üçin ýörite bölünip berlen ýerlerde bellenilen tertibiň berjaý edilmezden ok atylmagy -

ýaragy we onuň üçin ok-därileri tölegli alyp ýa-da alman, binýatlyk mukdaryň 0,3 böleginden birisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

351-nji madda. Asudalygyň bozulmagy

 

1. Gije (sagat 23-den ertir 7-ä çenli) asudalygyň bozulmagy, ýagny dürli dabaralar we baýramçylyklar geçirilende, şeýle hem öýlerde, jaýlaryň girelgelerinde we ýaşaýyş jaýlarynyň howlularynda, köçelerde, dynç alyş ýerlerinde hem-de beýleki jemgyýetçilik ýerlerinde gaty sesli aýdym aýdylmagy, saz gurallarynyň çalynmagy, sesli duýduryjylaryň berilmegi, telewizoryň, radionyň, magnitofonlaryň we goh-galmagal döredýän, sesi güýçli çykýan beýleki gurallaryň peýdalanylmagy, ýaşaýyş jaýlarynda we olaryň daşynda gaýragoýulmasyz zerurlygy bolmazdan goh-galmagally işleriň geçirilmegi, şeýle hem adamlaryň kadaly dynç almagyny hem-de rahatlygyny bozýan şuňa meňzeş gaýry hereketleriň edilmegi -

binýatlyk mukdaryň bäşisinden onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Şu maddanyň birinji böleginde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalarynyň on dört ýaşdan on alty ýaşa çenli bolan kämillik ýaşyna ýetmedikler tarapyndan edilmegi -

ata-enelere ýa-da olaryň ornuny tutýan adamlara binýatlyk mukdaryň üçüsinden sekizisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

352-nji madda. Öýde taýýarlanylýan güýçli spirtli içgileriň edinilmegi

 

Samogonyň, üzüm we tudana aragynyň, braganyň hem-de öýde taýýarlanylýan beýleki güýçli spirtli içgileriň edinilmegi -

binýatlyk mukdaryň 0,5 bölerinden ikisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

353-nji madda. Öýde taýýarlanylýan güýçli spirtli içgileriň satmak maksady bolmazdan taýýarlanylmagy ýa-da saklanylmagy

 

Satmak maksady bolmazdan samogonyň, üzüm we tudana aragynyň, braganyň ýa-da öýde ýasalýan beýleki güýçli spirtli içgileriň, şonuň ýaly-da olary ýasamak üçin ulanylýan gurallaryň taýýarlanylmagy ýa-da saklanylmagy -

binýatlyk mukdaryň ikisinden dördüsine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

354-nji madda. Önümçilikde spirtli içgileriň içilmegi

 

1. Önümçilikde (iş orunlarynda, kärhanalaryň, edaralaryň, guramalaryň otaglarynda we çäginde) spirtli içgileriň içilmegi ýa-da işde serhoş ýagdaýda bolunmagy -

binýatlyk mukdaryň 0,5 bölegine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Ussalaryň, bölüm, çalşyk, önümhana başlyklarynyň we beýleki ýolbaşçylaryň özlerine tabyn bolan işgärler bilen önümçilikde spirtli içgileri içmäge gatnaşmagy ýa-da serhoş ýagdaýdaky işgärleri işden çetleşdirmek üçin olaryň çäre görmezligi, ýa-da özlerine tabyn işgärleriň işde spirtli içgileri içýän ýa-da işde serhoş ýagdaýda bolýan halatlaryny ýaşyrmagy -

binýatlyk mukdaryň birisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

355-nji madda. Jemgyýetçilik ýerlerinde spirtli içgileriň içilmegi ýa-da jemgyýetçilik ýerlerinde serhoş ýagdaýda peýda bolunmagy

 

1. Köçelerde, stadionlarda, seýilgählerde, seýil baglarynda, jemgyýetçilik ulagynyň ähli görnüşlerinde we beýleki jemgyýetçilik ýerlerinde (bellenilen tertipde spirtli içgileri guýup satmaga rugsat berlen söwda hem-de jemgyýetçilik iýmiti kärhanalary muňa girmeýär) spirtli içgileriň içilmegi ýa-da jemgyýetçilik ýerlerinde adam mertebesini we jemgyýetçilik ahlagyny masgaralaýan görnüşde serhoş ýagdaýda peýda bolunmagy -

duýduryş berilmegine ýa-da binýatlyk mukdaryň 0,5 böleginden birisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Şu maddanyň birinji böleginde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalary üçin administratiw temmisi ulanylandan soň olaryň bir ýylyň dowamynda gaýtadan edilmegi -

binýatlyk mukdaryň birisinden ikisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

3. Jemgyýetçilik ýerlerinde spirtli içgileriň içilendigi ýa-da jemgyýetçilik ýerlerinde serhoş ýagdaýda peýda bolunandygy üçin bir ýylyň dowamynda iki gezek administratiw temmisi berlen adam tarapyndan şu maddanyň birinji böleginde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalarynyň gaýtadan edilmegi -

binýatlyk mukdaryň ikisinden dördüsine çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da on bäş gije-gündize çenli möhlete administratiw taýdan tussag edilmegine eltýär.

4. On alty ýaşa ýetmedik ýetginjekleriň jemgyýetçilik ýerlerinde serhoş ýagdaýda peýda bolmagy, şeýle hem olaryň şeýle ýerlerde spirtli içgileri içmegi -

ata-enelerine ýa-da olaryň ornuny tutýan adamlara binýatlyk mukdaryň 0,5 böleginden birisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

3551-nji madda. Mesgenleriň guralmagy ýa-da saklanylmagy

 

Spirtli içgileri içmek üçin mesgenleriň guralmagy ýa-da saklanmagy, şonuň ýaly-da şu maksatlar üçin jaýlaryň yzygiderli berlip gelinmegi,

binýatlyk mukdaryň onusyndan on bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da on bäş gije-gündize çenli möhlete administratiw taýdan tussag edilmegine eltýär.

Kodekse 3551 maddasy 2013-nji ýylyň 9-njy noýabryndaky Türkmenistanyň Kanuny esasynda goşulan – Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2013 ý., № 4, 76-njy madda.

 

3552-nji madda. Jemgyýetçilik ýerlerinde sergezdançylyk

                            ýa-da gedaýçylyk bilen meşgullanylmagy

1. Jemgyýetçilik ýerlerinde sergezdançylyk ýa-da gedaýçylyk bilen meşgullanylmagy –

duýduryş berilmegine ýa-da ýigrimi dört sagatdan otuz alty sagada çenli möhlete jemgyýetçilik işleriniň berilmegine eltýär.

2. Şu maddanyň birinji böleginde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalary üçin administratiw temmisi ulanylandan soň olaryň bir ýylyň dowamynda gaýtadan edilmegi

on bäş gije-gündize çenli möhlete administratiw taýdan tussag edilmegine eltýär.

(2016-njy ýylyň 15-nji oktýabryndaky Türkmenistanyň Kanunynyň redaksiýasynda – Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2016 ý., № , -njy madda)

 

356-njy madda. Kämillik ýaşyna ýetmedik adamyň jemgyýete garşy hereketler etmäge çekilmegi

 

1. On sekiz ýaşyna ýeten adam tarapyndan kämillik ýaşyna ýetmedik adamyň spirtli içgileri yzygiderli içmäge, seri dumanladyjy maddalary bikanun ulanmaga, sergezdançylyk ýa-da gedaýçylyk bilen meşgullanmaga çekilmegi,

binýatlyk mukdaryň onusyndan on bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da on bäş gije-gündize çenli möhlete administratiw taýdan tussag edilmegine eltýär.

2. Kämillik ýaşyna ýetmedik adamyň serhoş ýagdaýa ýetirilmegi -  

binýatlyk mukdaryň onusyndan on bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

(2013-nji ýylyň 9-njy noýabryndaky Türkmenistanyň Kanunynyň redaksiýasynda – Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2013 ý., № 4, 76-njy madda)

 

357-nji madda. Humarly oýunlary oýnamak kadalarynyň bozulmagy

 

1. Pul, zat we gaýry gymmatlyklary goýlup oýnalýan humarly oýunlara (kart, «oýmak» oýnamak we beýlekiler) gatnaşylmagy, şonuň ýaly-da sport ýaryşlarynda ýa-da beýleki ýaryşlarda hususy adamlaryň goýulýan puly kabul etmegi -

duýduryş berilmegine ýa-da oýun esbaplaryny, şeýle hem oýunda goýlan puly, emlägi we gaýry gymmatlyklary muzdsuz alyp ýa-da alman, binýatlyk mukdaryň birisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen kadalaryň bozulyp, humarly oýunlaryň guralmagy -

oýun esbaplaryny, şeýle hem oýunda goýlan puly, emlägi we gaýry gymmatlyklary muzdsuz alyp ýa-da alman, binýatlyk mukdaryň ikisinden ýedisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

358-nji madda. Ata-eneleriň ýa-da olaryň ornuny tutýan adamlaryň çagalaryny terbiýelemek we okatmak barada borçlaryny ýerine ýetirmezligi

 

1. Ata-eneleriň ýa-da olaryň ornuny tutýan adamlaryň kämillik ýaşyna ýetmedik çagalaryny terbiýelemek we okatmak barada borçlaryny zandyýamanlyk bilen ýerine ýetirmezligi, şeýle hem şu Kodeksiň 351-nji maddasynyň ikinji böleginde, 355-nji maddasynyň dördünji böleginde, 368-nji maddasynyň üçünji böleginde we şu maddanyň ikinji we üçünji böleginde göz öňünde tutulanlardan başga hukuk bozulmalarynyň kämillik ýaşyna ýetmedik adamlar tarapyndan edilmegi, şonuň ýaly-da olar tarapyndan esassyz sebäplere görä kämillik ýaşyna ýetmedikleriň işleri barada toparyň çakylygy boýunça ol toparyň mejlisine barmakdan ýüz dönderilmegi -

ata-enelere ýa-da olaryň ornuny tutýan adamlara duýduryş berilmegine ýa-da binýatlyk mukdaryň 0,5 bölegine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. On alty ýaşa ýetmedik ýetginjekler tarapyndan lukman bellemezden neşe serişdeleriniň ulanylmagy -

ata-enelerine ýa-da olaryň ornuny tutýan adamlara duýduryş berilmegine ýa-da binýatlyk mukdaryň 0,2 böleginden 0,5 bölegine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

3. On dört ýaşdan on alty ýaş aralygyndaky ýetginjekler tarapyndan ownuk bozgakçylyk ýa-da bozgakçylyk edilmegi -

ata-enelerine ýa-da olaryň ornuny tutýan adamlara duýduryş berilmegine ýa-da binýatlyk mukdaryň 0,2 böleginden birisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

(2014-nji ýylyň 20-nji dekabryndaky Türkmenistanyň Kanunynyň redaksiýasynda – Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2014 ý., № 4, 162-nji madda)

 

359-njy madda. Ata-enelere ýa-da olaryň ornuny tutan adamlara kömek bermekden bilkastlaýyn boýun gaçyrylmagy

 

Kömege ýa-da seredilmegine mätäç bolan ata-enelere ýa-da olaryň ornuny tutan adamlara kämillik ýaşyna ýeten zähmete ukyply çagalar ýa-da perzentlige alnanlar tarapyndan kömek bermekden ýa-da olara seretmekden bilkastlaýyn boýun gaçyrylmagy -

binýatlyk mukdaryň ikisinden bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

360-njy madda. Jelepçilik bilen meşgullanylmagy

 

Jelepçilik bilen meşgullanylmagy -

binýatlyk mukdaryň onusyndan ýigrimisine çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da otuz alty sagatdan altmyş sagada çenli möhlete jemgyýetçilik işleriniň berilmegine eltýär.

(2014-nji ýylyň 20-nji dekabryndaky Türkmenistanyň Kanunynyň redaksiýasynda – Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2014 ý., № 4, 162-nji madda)

 

361-nji madda. Jelepçilik bilen meşgullanýan şahs bilen jyns gatnaşygynyň edilmegi  

 

Jelepçilik bilen meşgullanýan şahs bilen peşgeş töläp, jyns gatnaşygynyň edilmegi -

binýatlyk mukdaryň bäşisinden onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da ýigrimi dört sagatdan otuz alty sagada çenli möhlete jemgyýetçilik işleriniň berilmegine eltýär.

(2014-nji ýylyň 20-nji dekabryndaky Türkmenistanyň Kanunynyň redaksiýasynda – Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2014 ý., № 4, 162-nji madda)

 

21-nji bap. DOLANDYRYŞ TERTIBINE KAST EDÝÄN ADMINISTRATIW HUKUK BOZULMALARY

 

362-nji madda. Türkmenistanyň döwlet sylaglary babatda bikanun hereketleriň edilmegi

 

Türkmenistanyň ordeni, medaly, hormatly adynyň döşe dakylýan we beýleki nyşanlary babatda bikanun hereketleriň edilmegi, ýagny hukugy bolmadyk adam tarapyndan olaryň dakynylmagy, bikanun saklanylmagy, şeýle hem daşky görnüşi boýunça olara meňzeşligi bolan döşe dakylýan we beýleki nyşanlaryň döredilmegi we taýýarlanylmagy, olar bilen raýat-hukuk geleşiginiň (sowgat etmek we beýlekiler) baglaşylmagy -

duýduryş berilmegine ýa-da binýatlyk mukdaryň ikisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

3621-nji madda. Türkmenistanyň döwlet nyşanlaryny ulanmagyň tertibiniň bozulmagy

 

Türkmenistanyň döwlet nyşanlaryny – Türkmenistanyň Döwlet baýdagyny, Türkmenistanyň Döwlet tugrasyny ýa-da Türkmenistanyň Döwlet senasyny ulanmagyň tertibiniň bozulmagy

binýatlyk mukdaryň ikisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

Kodekse 3621 maddasy 2016-njy ýylyň 26-njy martyndaky Türkmenistanyň Kanuny esasynda goşulan -Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2016 ý., № ___, ___-nji madda.

 

363-nji madda. Türkmenistanyň döwlet tugrasy şekillendirilen blanklary, möhürleri we beýleki göterijileri taýýarlamak, peýdalanmak, saklamak we ýok etmek tertibiniň bozulmagy

 

Türkmenistanyň döwlet tugrasy şekillendirilen blanklary, möhürleri we beýleki göterijileri taýýarlamagyň, peýdalanmagyň, saklamagyň we ýok etmegiň Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen tertibiniň bozulmagy -

binýatlyk mukdaryň birisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

364-nji madda. Döwlet we gaýry edaralaryň we olaryň wezipeli adamlarynyň kanuny işine päsgel berilmegi

 

1. Döwlet edaralarynyň, ýerli öz-özüni dolandyryş edaralarynyň, jemgyýetçilik birleşikleriniň ýa-da gaýry guramalaryň kanuny işine päsgel berilmegi -

binýatlyk mukdaryň bäşisinden onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Şu maddanyň birinji böleginde göz öňünde tutulan hereketleriň zorluk ulanmak ýa-da ony ulanmak haýbatyny atmak bilen edilmegi -

binýatlyk mukdaryň onusyndan ýigrimisine çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da on bäş gije-gündize çenli möhlete administratiw taýdan tussag edilmegine eltýär.

3. Gulluk borçlaryny ýerine ýetirýän döwlet wezipeli adamlarynyň ýa-da döwlet gullukçylarynyň mertebesiniň kemsidilmegi, ýagny olaryň hormatynyň görnetin peseldilmegi ýa-da abraýynyň gaçyrylmagy ýa-da şahsyýetine şek ýetirýän beýleki hereketleriň bilkastlaýyn amala aşyrylmagy -

binýatlyk mukdaryň birisinden ikisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

4. Şu maddanyň birinji böleginde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalary üçin administratiw temmisi ulanylandan soň olaryň bir ýylyň dowamynda gaýtadan edilmegi -

binýatlyk mukdaryň ikisinden bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

5. Döwlet wezipesini eýeleýän adamyň öz wezipe borçlaryny ýerine ýetirýän döwründe ekstremizm bilen bagly we jenaýat bolup durýan etmişleri edenligi barada görnetin ýalan günäkärlenilmegi -

binýatlyk mukdaryň bäşisinden onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

(2015-nji ýylyň 18-nji awgustyndaky Türkmenistanyň Kanunynyň redaksiýasynda – Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2015 ý., № 3, 104-nji madda )

 

365-nji madda. Döwlet gözegçiligi ýa-da barlag-derňew hereketleri geçirilende kanuny işe päsgel berilmegi ýa-da olaryň işine bikanun gatyşylmagy

 

1. Gözegçilik ýa-da barlag-derňew hereketlerini amala aşyrýan ygtyýarly döwlet edaralarynyň wezipeli adamlaryna ygtyýarlyklaryndan gelip çykýan gulluk borçlaryny ýerine ýetirmegine päsgelçilik döredilmegi, ýagny işi hakynda zerur resminamalary, materiallary we maglumatlary bermekden, Türkmenistanyň kanunçylygynda göz öňünde tutulan derňew, barlag, tükelleýiş we beýleki hereketleri geçirmäge goýbermekden ýüz döndirilmegi ýa-da olaryň amala aşyrylmagyna başga görnüşde päsgelçilik döredilmegi ýa-da nädogry maglumatlaryň berilmegi, şeýle hem olaryň işine bikanun gatyşylmagy -

duýduryş berilmegine ýa-da fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň 0,5 böleginden üçüsine, wezipeli adamlara ikisinden bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Döwlet gözegçilik ýa-da barlag-derňew işlerini amala aşyrýan edaralaryň we olaryň degişli wezipeli adamlarynyň gulluk borçlaryny ýerine ýetirmekleri bilen baglanyşykda olaryň kanuny talaplarynyň, görkezmeleriniň, netijeleriniň we kararlarynyň bellenilen möhletde ýerine ýetirilmezligi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň ikisinden bäşisine, wezipeli adamlara bäşisinden onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

3. Şu maddanyň birinji böleginde göz öňünde tutulan hereketleriň garşylyk görkezmek bilen utgaşdyrylmagy, şonuň ýaly-da hukuk bozulmalaryny ýaşyrmak ýa-da beýleki bikanun maksatlar bilen edilmegi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň üçüsinden bäşisine, wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň bäşisinden onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

366-njy madda. Bilim işini alyp barmagyň we guramagyň talaplarynyň bozulmagy

 

1. Bilim çygrynda Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen bilim işini alyp barmak talaplarynyň, şol sanda tölegli bilim hyzmatlaryny etmek düzgünleriniň bozulmagy -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň ikisinden bäşisine, wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň bäşisinden onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Okuw meýilnamalaryna we dersleriň okuw maksatnamalaryna laýyklykda bilim maksatnamasynyň doly möçberde durmuşa geçirilmezligi ýa-da bilim ýa-da hünär derejesi barada döwlet nusgasyndaky resminamany bermekden bikanun ýüz dönderilmegi -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň ikisinden bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

3. Bilim çygrynda Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen bilim edaralaryna kabul etmek tertibiniň bozulmagy -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň bäşisinden onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

367-nji madda. Harby we hukuk goraýjy edaralaryň tapawutlandyryş belgileri we nyşanlary bolan geýim lybaslarynyň degişli hukugy bolmadyk adam tarapyndan geýilmegi

 

Harby we hukuk goraýjy edaralaryň tapawutlandyryş belgileri we nyşanlary bolan geýim lybaslarynyň degişli hukugy bolmadyk adam tarapyndan geýilmegi -

binýatlyk mukdaryň 0,2 böleginden 0,5 bölegine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

368-nji madda. Ýörite gulluklaryň görnetin ýalandan çagyrylmagy

 

1. Içeri işler edaralarynyň ýangyndan goranmak, polisiýa, tiz kömek we beýleki ýörite gulluklaryň görnetin ýalandan çagyrylmagy -

binýatlyk mukdaryň birisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Şu maddanyň birinji böleginde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalary üçin administratiw temmisi ulanylandan soň olaryň bir ýylyň dowamynda gaýtadan ýa-da heläkçilikleriň, ýangynlaryň, tebigy betbagtçylyklaryň netijeleriniň ýok edilýän döwründe edilmegi -

binýatlyk mukdaryň ikisinden dördüsine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

3. Şu maddanyň birinji we ikinji böleklerinde göz öňünde tutulan hereketleriň on dört ýaşdan on alty ýaş aralygyndaky ýetginjekler tarapyndan edilmegi -

ata-enelerine ýa-da olaryň ornuny tutýan adamlara binýatlyk mukdaryň ikisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

369-njy madda. Ilaty pasportlaşdyrmak we pasport düzgüni kadalarynyň bozulmagy

 

1. Türkmenistanyň raýatynyň pasportyny resmileşdirmek we bermek kadalarynyň, şonuň ýaly-da ýazga goýmagyň we ýazgydan çykarmagyň Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen tertibiniň bozulmagy -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň birisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Şahsyýeti ýa-da raýatlygy tassyklaýan Türkmenistanyň raýatynyň pasportyny ýa-da beýleki resminamalary almak üçin görnetin ýalan maglumatlaryň berilmegi -

binýatlyk mukdaryň birisinden ikisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

3. Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen ýaşa ýeten we pasport almaga hukugy bolan Türkmenistanyň raýatynyň pasportsyz ýa-da güýji hakyky bolmadyk pasport bilen, şonuň ýaly-da ýazgysyz ýa-da bellige aldyrmazdan ýaşamagy -

duýduryş berilmegine ýa-da binýatlyk mukdaryň 0,5 bölegine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

4. Şu maddanyň birinjiüçünji böleklerinde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalary üçin administratiw temmisi ulanylandan soň olaryň bir ýylyň dowamynda gaýtadan edilmegi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň birisine, wezipeli adamlara – ikisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

370-nji madda. Pasportyň bilkastlaýyn zaýalanylmagy ýa-da onuň harsallyk bilen ýitirilmegi

 

Türkmenistanyň raýatynyň pasportynyň bilkastlaýyn zaýalanylmagy, şeýle hem pasportyň harsal saklanyp, onuň ýitmegine getirmegi -

duýduryş berilmegine ýa-da binýatlyk mukdaryň birisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

371-nji madda. Pasportsyz, şonuň ýaly-da pasportyna ýazgy edilmedik ýa-da hasaba alynmadyk adamlaryň ýaşamagyna bikanun rugsat berilmegi

 

1. Garamagynda ýa-da eýeçiliginde ýaşaýyş jaýlary ýa-da öýleri bolan ýuridik hem-de fiziki şahslar tarapyndan pasportsyz, şonuň ýaly-da pasportyna ýazgy edilmedik ýa-da hasaba alynmadyk adamlaryň ýaşamagyna rugsat berilmegi-

binýatlyk mukdaryň ikisinden bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Şu maddanyň birinji böleginde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalary üçin administratiw temmisi ulanylandan soň olaryň bir ýylyň dowamynda gaýtadan edilmegi-

binýatlyk mukdaryň bäşisinden sekizisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

(2016-njy ýylyň 26-njy martyndaky Türkmenistanyň Kanunynyň redaksiýasynda – Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2016 ý., № ___, ___-nji madda )

 

372-nji madda. Pasportyň bikanun alynmagy ýa-da onuň bilen bikanun geleşikleriň amala aşyrylmagy

 

1. Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen esaslar bolmazdan Türkmenistanyň raýatynyň pasportynyň raýatlaryň elinden alynmagy ýa-da onuň bilen bikanun raýat-hukuk geleşikleriniň (girewine goýmak we beýlekiler) amala aşyrylmagy -

duýduryş berilmegine ýa-da binýatlyk mukdaryň 0,5 bölegine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Şu maddanyň birinji böleginde göz öňünde tutulan hereketleriň jogapkär ýa-da wezipeli adamlar tarapyndan edilmegi -

duýduryş berilmegine ýa-da binýatlyk mukdaryň birisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

373-nji madda. Ýangyn howpsuzlygy kadalarynyň bozulmagy ýa-da berjaý edilmezligi

 

1. Kärhanalarda, edaralarda, guramalarda, daýhan birleşiklerinde we jemgyýetçilik birleşiklerinde, jemgyýetçilik ýerlerinde, ammar jaýlarynda, umumy ýaşaýyş jaýlarynda, ýaşaýyş öýlerinde ýangyn howpsuzlygy kadalarynyň bozulmagy ýa-da berjaý edilmezligi, şol sanda binalara, desgalara we gurluşlara barylýan geçelgeleriň, ýollaryň, girelgeleriň beklenilmegi -

duýduryş berilmegine ýa-da fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň üçüsine, wezipeli adamlara – bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Obýektler taslanylanda we gurlanda, şeýle hem durky täzelenende we tehniki taýdan gaýtadan enjamlaşdyrylanda taslama ýa-da taslaýyş kadalary arkaly göz öňünde tutulan ýangyna garşy göreş talaplarynyň ýerine ýetirilmezligi, ýangyna garşy göreş abzallaryny, enjamlaryny, ýangynlary ýüze çykarmagyň we söndürmegiň awtomatiki serişdelerini peýdalanmak hem-de saklamak kadalarynyň bozulmagy, gurluşygy tamamlanan obýektleriň gutarylmadyk ýangyna garşy göreş çäreleri bilen ulanmaga girizilmegi -

duýduryş berilmegine ýa-da fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň dördüsine, wezipeli adamlara ýedisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

3. Belli bir düzgünli häsiýetdäki ýangyn howpsuzlygy kadalarynyň (ýangyn howply ýerlerde çilim çekilmegi we ot ýakylmagy, hünärmentçilik usulynda taýýarlanan elektrik we gaz enjamlarynyň ulanylmagy, elektrik we gaz enjamlarynyň ulanyş düzgünleriniň bozulmagy, halas ediş çykalgalarynyň düýpli ýa-da berk beklenilmegi, içki ýangyna garşy suw üpjünçiliginiň harsal ýagdaýda saklanylmagy, ilkinji ýangyn söndüriji serişdeleri bilen doly üpjün edilmezligi, degişli rugsatlar bolmazdan ot bilen baglanyşykly işleriň geçirilmegi we başgalar) bozulmagy -

duýduryş berilmegine ýa-da binýatlyk mukdaryň üçüsine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

4. Şu maddanyň birinjiüçünji böleklerinde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalary üçin administratiw temmisi ulanylandan soň olaryň bir ýylyň dowamynda gaýtadan edilmegi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň bäşisine, wezipeli adamlara onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

5. Ýangyn howpsuzlyk kadalarynyň bozulmagy, eger bu emlägiň zaýalanmagyna ýa-da ýok edilmegine, şonuň ýaly-da adamyň saglygyna şikes ýetirilmegine getiren bolsa, -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň bäşisine, wezipeli adamlara onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

374-nji madda. Hökmany döwlet goragyna degişli desgalaryň goragynyň üpjün edilmezligi

 

1. Hökmany döwlet goragyna degişlidigi Türkmenistanyň kanunçylygynda göz öňünde tutulan desgalaryň, şol sanda edara binalarynyň we beýlekileriň goragynyň kärhanalaryň, edaralaryň, guramalaryň ýolbaşçylary tarapyndan üpjün edilmezligi -

duýduryş berilmegine ýa-da binýatlyk mukdaryň üçüsine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Şu maddanyň birinji böleginde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalary üçin administratiw temmisi ulanylandan soň olaryň bir ýylyň dowamynda gaýtadan edilmegi -

binýatlyk mukdaryň bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

375-nji madda. Raýat ýaragyny we onuň üçin ok-däreleri edinmek, saklamak we götermek tertibiniň bozulmagy

 

1. Raýat ýaragyny we onuň üçin ok-därileri edinmek, saklamak we götermek tertibiniň bozulmagy, ýagny ygtyýarly döwlet edarasynyň rugsatnamasy bolmazdan olaryň satyn alynmagy, saklanylmagy we göterilmegi ýa-da raýat ýaragyny bellige aldyrmak (gaýtadan bellige aldyrmak) möhletleriniň ýa-da ýaşaýyş ýeri üýtgän halatynda ony hasaba goýdurmak kadalarynyň berjaý edilmezligi, şonuň ýaly-da raýat ýaragynyň we onuň üçin ok-därileriň bikanun daşalmagy, kolleksionirlenmegi, görkezilmegi, başga adama berilmegi, satylmagy ýa-da başga görnüşde aýrybaşgalanmagy -

duýduryş berilmegine ýa-da raýat ýaragyny we onuň üçin ok-därileri tölegli alyp ýa-da alman, binýatlyk mukdaryň 0,5 böleginden birisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Şu maddanyň birinji böleginde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalary üçin administratiw temmisi ulanylandan soň olaryň bir ýylyň dowamynda gaýtadan edilmegi -

raýat ýaragyny we onuň üçin ok-därileri tölegli alyp ýa-da alman, binýatlyk mukdaryň birisinden ikisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

376-njy madda. Raýat ýaragy we onuň üçin ok-därileri saklamak ýa-da daşamak kadalarynyň bozulmagy

 

1. Ygtyýarly döwlet edarasynyň rugsatnamasy bolan fiziki şahslar tarapyndan raýat ýaragyny we onuň üçin ok-därileri saklamak ýa-da daşamak kadalarynyň bozulmagy -

duýduryş berilmegine ýa-da binýatlyk mukdaryň 0,5 böleginden birisine çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da raýat ýaragynyň we onuň üçin ok-därileriň tölegli alynmagyna eltýär.

2. Şu maddanyň birinji böleginde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalary üçin administratiw temmisi ulanylandan soň olaryň bir ýylyň dowamynda gaýtadan edilmegi -

raýat ýaragyny we onuň üçin ok-därileri tölegli alyp, binýatlyk mukdaryň birisinden ikisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

3. Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen tertipde raýat we gulluk ýaraglaryny götermek, saklamak we peýdalanmak rugsat berlen döwlet edaralarynyň olary hem-de olaryň ok-därilerini abat saklamaga jogapkär wezipeli adamlary we beýleki ýuridik şahslaryň işgärleri tarapyndan şolary saklamak ýa-da daşamak kadalarynyň bozulmagy, şeýle hem olar tarapyndan ýaraglaryň we olar üçin ok-därileriň niýetlenen ugrundan başga maksatlar üçin peýdalanylmagy -

binýatlyk mukdaryň birisinden ikisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

4. Şu maddanyň üçünji böleginde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalary üçin administratiw temmisi ulanylandan soň olaryň bir ýylyň dowamynda gaýtadan edilmegi -

binýatlyk mukdaryň ikisinden bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

377-nji madda. Raýat ýaragyny we onuň üçin ok-därileri ýerlemekden boýun gaçyrylmagy

 

Raýat ýaragyny edinmegiň Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen esaslarynyň ýitirilmegi bilen baglanyşykda ygtyýarly döwlet edarasynyň ýatyrylan rugsatnamasy boýunça raýat ýaragyny we onuň üçin ok-därileri ýerlemekden ýa-da başga görnüşde aýrybaşgalamakdan boýun gaçyrylmagy -

raýat ýaragyny we onuň üçin ok-därileri tölegli alyp, binýatlyk mukdaryň 0,5 böleginden birisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

378-nji madda. Gulluk we jemgyýetçilik borjuny ýerine ýetirýän içeri işler edaralarynyň işgäriniň, harby gullukçynyň ýa-da beýleki adamlaryň kanuny görkezmesine ýa-da talabyna bilkastlaýyn boýun bolunmazlygy

 

1. Gulluk borjuny ýerine ýetirýän içeri işler edaralarynyň işgäriniň, şonuň ýaly-da jemgyýetçilik tertibini goramak hem-de jenaýatçylyga garşy göreşmek boýunça gulluk we jemgyýetçilik borçlaryny ýerine ýetirýän harby gullukçynyň we beýleki adamlaryň kanuny görkezmesine ýa-da talabyna bilkastlaýyn boýun bolunmazlygy, şeýle hem olaryň kanuny hereketine bilkastlaýyn päsgel berilmegi -

binýatlyk mukdaryň 0,5 böleginden birisine çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da on iki sagatdan ýigrimi dört sagada çenli möhlete jemgyýetçilik işleriniň berilmegine eltýär.

2. Şu maddanyň birinji böleginde göz öňünde tutulan hereketleriň adatdan daşary ýagdaý düzgüni girizilen çäklerde amala aşyrylmagy -

binýatlyk mukdaryň bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da on bäş gije-gündize çenli möhlete administratiw taýdan tussag edilmegine eltýär.

(2014-nji ýylyň 20-nji dekabryndaky Türkmenistanyň Kanunynyň redaksiýasynda – Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2014 ý., № 4, 162-nji madda)

 

379-njy madda. Administratiw gözegçilik kadalarynyň bozulmagy

 

1. Türkmenistanyň kanunçylygyna laýyklykda bellenilen administratiw gözegçilik kadalarynyň bozulmagy -

binýatlyk mukdaryň birisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Şu maddanyň birinji böleginde göz öňünde tutulan hereketleriň adatdan daşary ýagdaý düzgüni girizilen çäklerde amala aşyrylmagy -

binýatlyk mukdaryň bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da on bäş gije-gündize çenli möhlete administratiw taýdan tussag edilmegine eltýär.

 

380-nji madda. Adatdan daşary ýagdaý düzgüni girizilen çäklerde gelmek, gitmek we ýaşamak barada aýratyn kadalaryň bozulmagy

 

Adatdan daşary ýagdaý düzgüni girizilen çäklerde gelmek we gitmek barada aýratyn kadalaryň bozulmagy, şonuň ýaly-da belli bir ýeri ýa-da ýaşaýan jaýyny (öýüni) taşlap gitmek gadagan edilen adamlar tarapyndan bu hereketleriň edilmegi, şeýle hem komendant sagady döwründe ýörite berlen rugsat haty ýa-da şahsyýetini tassyklaýan beýleki resminamasy bolmazdan raýatlaryň köçelerde, beýleki jemgyýetçilik ýerlerinde ýa-da ýaşaýan jaýyndan daşarda bolmagy -

binýatlyk mukdaryň sekizisine çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da on bäş gije-gündize çenli möhlete administratiw taýdan tussag edilmegine eltýär.

 

381-nji madda. Türkmenistanyň raýatynyň Türkmenistandan gitmek we Türkmenistana gelmek üçin pasportynyň, Türkmenistanda ýaşamaga ygtyýarnamanyň, raýatlygy bolmadyk adamyň şahsyýetnamasynyň, bosgun şahsyýetnamasynyň, raýatlygy bolmadyk adamyň ýol resminamasynyň, bosgunyň ýol resminamasynyň bilkastlaýyn zaýalanmagy ýa-da olaryň harsallyk bilen ýitirilmegi

 

Türkmenistanyň raýatynyň Türkmenistandan gitmek we Türkmenistana gelmek üçin pasportynyň, Türkmenistanda ýaşamaga ygtyýarnamanyň, raýatlygy bolmadyk adamyň şahsyýetnamasynyň, bosgun şahsyýetnamasynyň, raýatlygy bolmadyk adamyň ýol resminamasynyň, bosgunyň ýol resminamasynyň bilkastlaýyn zaýalanmagy ýa-da olaryň harsallyk bilen ýitirilmegi -

duýduryş berilmegine ýa-da binýatlyk mukdaryň dördüsine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

382-nji madda. Türkmenistanyň migrasiýa hakynda kanunçylygynyň bozulmagy

 

Daşary ýurt raýatlary, raýatlygy bolmadyk adamlar tarapyndan Türkmenistanyň migrasiýa hakynda kanunçylygynyň bozulmagy, ýagny milli howpsuzlygy üpjün etmegiň ýa-da jemgyýetçilik hukuk tertibini goramagyň bähbitlerine ters gelýän hereketleriň edilmegi, şeýle hem eger ol ilatyň saglygyny we ahlaklylygyny, raýatlaryň we beýleki adamlaryň hukuklaryny hem-de kanuny bähbitlerini goramak üçin zerur bolan halatlarynda ýa-da Türkmenistanyň kanunçylygyny gödek ýa-da birnäçe gezek bozan bolsa, -

bäş ýyla çenli möhlete Türkmenistana gelmegi wagtlaýyn çäklendirmek bilen administratiw tertipde Türkmenistanyň çäginden çykarylmagyna eltýär.

Bellik

Şu Kodeksiň 78-nji, 82-86-njy, 337-338-nji, 346-349-njy, 351, 353-356-njy we 360-361-nji maddalarynda görkezilen etmişleriň (hereketiň ýa-da hereketsizligiň) edilmegi şu maddada göz öňünde tutulan administratiw hukuk bozulmalaryna getiren halatlarynda, şu maddanyň sanksiýasynda göz öňünde tutulan administratiw temmisi onuň goşmaça görnüşi hökmünde ulanylyp bilner.

(2014-nji ýylyň 20-nji dekabryndaky Türkmenistanyň Kanunynyň redaksiýasynda – Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2014 ý., № 4, 162-nji madda)

 

383-nji madda. Türkmenistana gelmek, onda bolmak we ondan gitmek, şeýle hem Türkmenistanyň çäginden üstaşyr geçmek tertibiniň bozulmagy

 

1. Daşary ýurt raýatlary, raýatlygy bolmadyk adamlar tarapyndan Türkmenistanda bolmak tertibiniň bozulmagy, ýagny:

1) Türkmenistanda ýaşamaga hukuk berýän resminamasy ýa-da wizasy bolmazdan (wizanyň, ýaşamak üçin ygtyýarnamanyň hereket ed möhleti tamamlanandan soň, wizanyň, ýaşamak üçin ygtyýarnamanyň möhletini uzaltmakdan ýüz döndirilenden soň, olaryň ýurduň çäginde bolmak möhleti gysgaldylandan soň we berlen wiza, ýaşamak üçin ygtyýarnama ýatyrylandan soň) ýaşamagy, şeýle hem hakyky däl resminamalar boýunça ýaşamagy;

2) wizanyň ýa-da ýaşamaga ygtyýarnamanyň möhletiniň  tamamlanmagyndan öň ony uzaltmak barada bellenilen tertipde ýüz tutmazlygy;

3) bikanun zähmet işiniň amala aşyrylmagy;

4) hereket etmegiň, ýaşalýan ýa-da bolunýan ýerini saýlap almagyň bellenilen tertibiniň berjaý edilmezligi;

5) Türkmenistanda bolmaga hukuk berýän esaslar bilen kesgitlenen möhletiniň tamamlanmagy boýunça ýurtdan çykmakdan boýun gaçyrylmagy;

6) hasaba almagyň, hasaba almagyň hereket ediş möhletini uzaltmagyň bellenilen tertibiniň bozulmagy;

7) işleýän, ýaşaýan (bolýan) ýeriniň salgysy, familiyasy, ady, maşgala ýagdaýy, maşgala düzüminin üýtgändigi, şahsyýetini tassyklaýan resminamalary çalşyrandygy,  şeýle hem raýatlygy bolmadyk adamlaryň başga döwletiň raýatlygyna kabul edilendigi barada habar berilmezligi;

8) Türkmenistanda bolýan döwründe amala aşyrýan işleriniň Türkmenistana gelmegiň maksadyna gabat gelmezligi -

binýatlyk mukdaryň sekizisinden on altysyna çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da bäş ýyla çenli möhlete Türkmenistana gelmegi wagtlaýyn çäklendirmek bilen administratiw tertipde Türkmenistanyň çäginden çykarylmagyna eltýär.

2. Daşary ýurt raýatlary, raýatlygy bolmadyk adamlar tarapyndan Türkmenistana gelmek, ondan gitmek we üstaşyr geçmek tertibiniň berjaý edilmezligi -

binýatlyk mukdaryň sekizisinden on altysyna çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da bäş ýyla çenli möhlete Türkmenistana gelmegi wagtlaýyn çäklendirmek bilen administratiw tertipde Türkmenistanyň çäginden çykarylmagyna eltýär.

3. Şu maddanyň birinji we ikinji böleklerinde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalary üçin administratiw temmisi ulanylandan soň olaryň bir ýylyň dowamynda gaýtadan edilmegi -

binýatlyk mukdaryň on altysyndan otuz ikisine çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da bäş ýyla çenli möhlete Türkmenistana gelmegi wagtlaýyn çäklendirmek bilen administratiw tertipde Türkmenistanyň çäginden çykarylmagyna eltýär.

 

384-nji madda. Daşary ýurt raýatlarynyň we raýatlygy bolmadyk adamlaryň Türkmenistana gelmek, onda bolmak we ondan gitmek, şeýle hem Türkmenistanyň çäginden üstaşyr geçmek tertibiniň Türkmenistanda kabul edýän kärhanalar, edaralar we guramalar, şeýle hem ýuridik şahs döretmezden telekeçilik işini amala aşyrýan adamlar tarapyndan bozulmagy

 

1. Daşary ýurt raýatlaryny we raýatlygy bolmadyk adamlary Türkmenistanda kabul edýän ýa-da olara hyzmat etmegi üpjün edýän kärhanalar, edaralar we guramalar, şeýle hem ýuridik şahs döretmezden telekeçilik işini amala aşyrýan adamlar tarapyndan Türkmenistanyň migrasiýa hakynda kanunçylygynyň bozulmagy, şonuň ýaly-da şolar tarapyndan daşary ýurt raýatlarynyň we raýatlygy bolmadyk adamlaryň Türkmenistana gelmek, onda bolmak we ondan gitmek, şeýle hem Türkmenistanyň çäginden üstaşyr geçmek tertibiniň berjaý edilmegi bilen baglanyşykly borçlaryň ýerine ýetirilmezligi, ýagny:

1) wizasy, ýaşamaga ygtyýarnamasy, işlemäge rugsatnamasy we beýleki resminamalary resmileşdirmegiň hem-de olary uzaltmagyň, hasaba almagyň, hasaba almagyň hereket ediş möhletini uzaltmagyň, olara hereket etmäge, ýaşan (bolýan), işleýän ýerini üýtgetmäge hukuk berýän resminamalary resmileşdirmegiň bellenilen tertibiniň berjaý edilmezligi;

2) olaryň işleýän ýa-da ýaşaýan (bolýan) ýeriniň salgysynyň üýtgändigi barada habar bermezligi ýa-da öz wagtynda habar bermezligi;

3) Türkmenistanda bolmaga hukuk berýän resminamalarda kesgitlenen möhletiniň tamamlanmagy bilen hasapdan çykarylmagynyň bellenilen tertibini bozmagy;

4) Türkmenistanyň çäginden gitmegi bilen baglanyşykly resminamalary resmileşdirmek boýunça çäreleriň görülmezligi -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň sekizisinden on altysyna, ýuridik şahslara – on altysyndan otuz ikisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Şu maddanyň birinji böleginde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalary üçin administratiw temmisi ulanylandan soň olaryň bir ýylyň dowamynda gaýtadan edilmegi -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň on altysyndan otuz ikisine, ýuridik şahslara – otuz ikisinden altmyş dördüsine çenli  möçberde jerime salynmagyna eltýär.

3. Türkmenistanyň Döwlet migrasiýa gullugynyň edaralaryň talap etmegi boýunça daşary ýurt raýatlary we raýatlygy bolmadyk adamlar babatynda resminamalaryň we maglumatlaryň berilmezligi ýa-da wagtynda berilmezligi -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň sekizisinden on altysyna, ýuridik şahslara – on altysyndan otuz ikisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

(2015-nji ýylyň 18-nji awgustyndaky Türkmenistanyň Kanunynyň redaksiýasynda – Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2015 ý., № 3, 104-nji madda )

 

385-nji madda. Daşary ýurt raýatlarynyň we raýatlygy bolmadyk adamlaryň Türkmenistana gelmek, onda bolmak we ondan gitmek tertibiniň hususy işler boýunça olary Türkmenistanda kabul edýän fiziki şahslar tarapyndan bozulmagy

 

1. Daşary ýurt raýatlaryny we raýatlygy bolmadyk adamlary hususy işler boýunça Türkmenistanda kabul edýän fiziki şahslar tarapyndan Türkmenistanyň migrasiýa hakynda kanunçylygynyň bozulmagy, şonuň ýaly-da daşary ýurt raýatlarynyň we raýatlygy bolmadyk adamlaryň Türkmenistana gelmek, onda bolmak we ondan gitmek tertibiniň berjaý edilmegi bilen baglanyşykly borçlaryň ýerine ýetirilmezligi, ýagny:

1) wagtynda hasaba alynmagy, wizanyň möhletiniň we hasaba almagyň hereket ediş möhletiniň uzaldylmagy, işlemäge rugsatnamalaryň resmileşdirilmegi, şeýle hem Türkmenistanda bolmaga hukuk berýän esaslar bilen kesgitlenen möhletiniň tamamlanmagy bilen olaryň Türkmenistandan gitmeginiň üpjün edilmegi boýunça çäreleriňrülmezligi;

2) ýaşaýyş jaýynyň, ulag serişdeleriniň berilmeginiň ýa-da olara beýleki hyzmatlaryň edilmeginiň bellenilen düzgünleriniň bozulmagy;

3) ýaşaýan (bolýan) ýeriniň salgysynyň üýtgändigi barada habar berilmezligi ýa-da wagtynda habar berilmezligi -

binýatlyk mukdaryň dördüsinden sekizisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Şu maddanyň birinji böleginde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalary üçin administratiw temmisi ulanylandan soň olaryň bir ýylyň dowamynda gaýtadan edilmegi -

binýatlyk mukdaryň sekizisinden on altysyna çenli möçberinde jerime salynmagyna eltýär.

(2014-nji ýylyň 20-nji dekabryndaky Türkmenistanyň Kanunynyň redaksiýasynda – Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2014 ý., № 4, 162-nji madda)

 

386-njy madda. Daşary ýurt gämisiniň kapitany tarapyndan gämi ekipažynyň adamlarynyň kenara düşmegi üçin berilýän rugsatlaryň gaýtarylyp berilmezligi

 

Türkmenistanyň portunda duranda gämi ekipažynyň adamlarynyň kenara düşmegine we portuň hem-de port şäheriniň çäginde bolmagyna hukuk berýän rugsatlaryň daşary ýurt gämisiniň kapitany tarapyndan gözegçilik-geçiriş nokadyna gaýtarylyp berilmezligi -

binýatlyk mukdaryň birisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

387-nji madda. Türkmenistanyň Döwlet serhedinden geçirmek düzgünleriniň gatnadyjylar tarapyndan bozulmagy

 

1. Türkmenistanyň çägine gelmegiň bellenilen tertibiniň bozulyp, Türkmenistana gelmäge hukuk berýän degişli rugsatnamasy bolmazdan daşary ýurt raýatlarynyň, raýatlygy bolmadyk adamlaryň Türkmenistanyň çägine getirilmegi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň sekizisinden on altysyna, wezipeli adamlara – on altysyndan otuz ikisine, ýuridik şahslara otuz ikisinden altmyş dördüsine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Halkara gatnawyny amala aşyrýan ulag ýa-da beýleki kärhana tarapyndan adamlaryň ulag serişdelerine bikanun girmeginiň ýa-da olar tarapyndan ulag serişdeleriniň bikanun Türkmenistana gelmek ýa-da ondan gitmek üçin peýdalanylmagynyň öňüni almak boýunça borçlaryna girýän çäreleriň görülmezligi, eger bu bir ýa-da birnäçe düzgün bozujylaryň Türkmenistanyň Döwlet serhedinden bikanun geçirilmegine ýa-da oňa synanyşyk edilmegine getiren bolsa, -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň on altysyndan otuz ikisine, ýuridik şahslara – otuz ikisinden altmyş dördüsine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

3. Halkara gatnawyny amala aşyrýan fiziki şahslar tarapyndan adamlaryň ulag serişdelerine bikanun girmeginiň ýa-da olar tarapyndan ulag serişdeleriniň bikanun Türkmenistana gelmek ýa-da ondan gitmek üçin peýdalanylmagynyň öňüni almak boýunça borçlaryna girýän çäreleriň görülmezligi, eger bu bir ýa-da birnäçe düzgün bozujylaryň Türkmenistanyň Döwlet serhedinden bikanun geçirilmegine ýa-da oňa synanyşyk edilmegine getiren bolsa, -

binýatlyk mukdaryň otuz ikisinden altmyş dördüsine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

388-nji madda. Serhet sebitine girmek ýa-da onda ýaşamak kadalarynyň bozulmagy

 

Serhet sebitine girmek, şeýle hem onda ýaşamak ýa-da ýazga durmak kadalarynyň bozulmagy -

duýduryş berilmegine ýa-da binýatlyk mukdaryň 0,2 böleginden 0,5 bölegine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

389-njy madda. Serhet gözegçiligi zolagynda, serhet sebitinde we Türkmenistanyň Döwlet serhediniň üstünden geçiriş ýerlerinde serhet düzgünini üpjün etmek üçin bellenilen Türkmenistanyň Döwlet serhedini kesip geçmek tertibiniň hem-de kadalarynyň bozulmagy

 

1. Serhet gözegçiligi zolagynda, serhet sebitinde we Türkmenistanyň Döwlet serhediniň üstünden geçiriş ýerlerinde serhet düzgünini üpjün etmek üçin bellenilen Türkmenistanyň Döwlet serhedini kesip geçmek tertibiniň hem-de kadalarynyň bozulmagy -

binýatlyk mukdaryň birisi möçberinde jerime salynmagyna eltýär.

2. Şu maddanyň birinji böleginde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalary üçin administratiw temmisi ulanylandan soň olaryň bir ýylyň dowamynda gaýtadan edilmegi -

binýatlyk mukdaryň üçüsinden bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

390-njy madda. Harytlaryň ýa-da ulag serişdeleriniň Türkmenistanyň gümrük serhedinden bikanun geçirilmegi

 

1. Harytlaryň ýa-da ulag serişdeleriniň Türkmenistanyň Döwlet serhedinden geçiriş ýerlerinden ýa-da başga bellenilen geliş ýerlerinden ýa-da gümrük gözegçiliginden sowa ýa-da gümrük edaralarynyň işleýän wagtyndan başga wagtda Türkmenistanyň gümrük çägine getirilmegi, şonuň ýaly-da görkezilen hukuk bozulmalaryny etmek arkaly ýa-da gümrük edarasynyň rugsady bolmazdan harytlaryň ýa-da ulag serişdeleriniň Türkmenistanyň gümrük çäginden gidýän halatynda olaryň Türkmenistanyň gümrük serhedinden hakykatdan geçirilmegine gös-göni gönükdirilen hereketleriň amala aşyrylmagy -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň bäşisine, wezipeli adamlara – onusyna, ýuridik şahslara onusyndan ýigrimisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Türkmenistanyň gümrük serhedinden geçirilende gizlin ýerleriň ýa-da harytlaryň ýüze çykarylmagyny kynlaşdyrýan başga usullaryň peýdalanylmagy ýa-da bir harytlara olaryň başga görnüşiniň berilmegi arkaly harytlaryň gümrük gözegçiliginden gizlenilmegi -

harytlary muzdsuz alyp ýa-da alman, fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň bäşisine, wezipeli adamlara – on bäşisine, ýuridik şahslara – onusyndan ýigrimisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

3. Harytlar ýa-da ulag serişdeleri Türkmenistanyň gümrük çägine gelende ýa-da Türkmenistanyň gümrük çäginden gidende ýa-da içerki gümrük üstaşyryna rugsat alynmagy ýa-da onuň tamamlanmagy üçin, şeýle hem harytlar wagtlaýyn saklanylýan ammara ýerleşdirilende hakyky däl resminamalaryň berilmegi bilen ýük orunlarynyň sany, olaryň belgilenişi, harytlaryň atlary, agramy ýa-da göwrümi hakynda nädogry maglumatlaryň gümrük edarasyna habar berilmegi, şeýle hem bu maksatlar üçin galp kybaplaýyş serişdesiniň ýa-da başga harytlara ýa-da ulag serişdelerine degişli bolan hakyky kybaplaýyş serişdesiniň peýdalanylmagy -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň bäşisine, wezipeli adamlara – onusyna, ýuridik şahslara – ýigrimisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

Bellik

Şu Kodeksiň 390–391-nji, 394-nji we 405-nji maddalarynyň ulanyl maksatlary üçin «hakyky däl resminamalar» diýlip, galp resminamalara, bikanun ýol bilen alnan resminamalara, nädogry maglumatlary saklaýan resminamalara, başga harytlara ýa-da ulag serişdelerine degişli bolan resminamalara we ýuridik güýji bolmadyk gaýry resminamalara düşünilýär.

 

391-nji madda. Harytlaryň ýa-da ulag serişdeleriniň deklarirlenilmezligi ýa-da nädogry deklarirlenilmegi

 

1. Deklarirlenilmäge degişli harytlaryň ýa-da ulag serişdeleriniň bellenilen görnüşde (dilden, ýazmaça ýa-da elektron) deklarirlenilmezligi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň birisine, wezipeli adamlara – bäşisine, ýuridik şahslarabäşisinden onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Harytlar ýa-da ulag serişdeleri deklarirlenilýän halatynda deklarant ýa-da gümrük dellaly (wekili) tarapyndan harytlar ýa-da ulag serişdeleri hakynda nädogry maglumatlaryň mälim edilmegi, eger şeýle maglumatlar gümrük paçlaryny, salgytlary tölemekden boşadylmagy ýa-da olaryň möçberiniň peseldilmegi üçin esas bolan bolsa, -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň üçüsine, wezipeli adamlara – sekizisine, ýuridik şahslara – on bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

3. Harytlar ýa-da ulag serişdeleri deklarirlenilýän halatynda deklarant ýa-da gümrük dellaly (wekili) tarapyndan harytlar ýa-da ulag serişdeleri hakynda nädogry maglumatlaryň mälim edilmegi, şeýle hem hakyky däl resminamalaryň berilmegi, eger bu Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen gadaganlyklar ýa-da çäklendirmeler ulanylmazlygy üçin esas bolup biljek bolsa, -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň bäşisine, wezipeli adamlara – onusyna çenli, ýuridik şahslara – ýigrimisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

392-nji madda. Türkmenistanyň gümrük serhedinden harytlaryň geçirilmegine gadaganlyklar we çäklendirmeler berjaý edilmezligi

 

Türkmenistanyň gümrük serhedinden harytlaryň geçirilmegine Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen gadaganlyklar we çäklendirmeler berjaý edilmezligi, ýöne şu Kodeksiň 391-nji maddasynyň üçünji böleginde göz öňünde tutulan halatlar muňa girmeýär -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň bäşisine, wezipeli adamlara – sekizisine, ýuridik şahslara – on bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

393-nji madda. Heläkçiligiň ýa-da öňüni alyp bolmajak güýjüň täsiri wagtynda çäreler görülmezligi

 

1. Heläkçiligiň, öňüni alyp bolmajak güýjüň täsiri ýa-da harytlaryň eltilmegine, bellenilen ýerlerde durmagyna ýa-da gonmagyna päsgelçilik döredýän başga ýagdaýlar netijesinde harytlaryň Türkmenistanyň gümrük serhedini hakyky kesip geçýän ýerinden gelýän ýerine çenli getirilmegi togtaýan, şeýle hem deňiz (derýa), howa gämisi Türkmenistanyň gümrük çäginde mejbury durýan ýa-da gonýan ýagdaýlarynda daşaýjy tarapyndan harytlaryň we ulag serişdeleriniň abatlygyny üpjün etmek üçin çäreleriň görülmezligi, şeýle hem bu ýagdaýlar, harytlaryň ýerleşýän ýeri hakynda ýakyndaky gümrük edarasyna haýal etmän habar berilmezligi, ýa-da gümrük edarasynyň talaby boýunça harytlary ýakyndaky gümrük edarasynyň ýerleşýän ýerine ýa-da gümrük edarasy tarapyndan görkezilen başga ýere geçirilmezligi ýa-da olaryň daşalmagynyň üpjün edilmezligi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň ýedisine, wezipeli adamlara – onusyna, ýuridik şahslara binýatlyk mukdaryň ýigrimisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Şu maddanyň birinji böleginde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalarynyň, heläkçiligiň, öňüni alyp bolmajak güýjüň täsiri ýa-da başga ýagdaýlar bolan halatynda içerki gümrük üstaşyryna ýa-da gümrük üstaşyry gümrük düzgünine laýyklykda harytlaryň daşalmagy babatda amala aşyrylmagy -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň üçüsine, wezipeli adamlara – bäşisine, ýuridik şahslara – onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

394-nji madda. Gümrük taýdan resmileşdirilende hakyky däl resminamalaryň berilmegi

 

Harytlar ýa-da ulag serişdelerimrük taýdan resmileşdirilende gümrük edarasyna berilmegi üçin resminamalaryň deklarant ýa-da başga şahs tarapyndan gümrük dellalyna (wekiline) ýa-da başga şahsa berilmegi, eger bu gümrük dellaly (wekili) ýa-da başga şahs tarapyndan ol harytlar ýa-da ulag serişdeleri hakynda hakyky däl resminamalaryň ýa-da nädogry maglumatlaryň gümrük edarasyna habar berilmegine getiren bolsa, -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň bäşisine, wezipeli adamlara – onusyna, ýuridik şahslara on bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

395-nji madda. Gümrük gözegçiligi astynda durýan gämä ýa-da başga ýüzüji serişdelerine gapdallanylmagy, şeýle hem gümrük gözegçiligi zolagynyň düzgüniniň bozulmagy

 

1. Gümrük gözegçiligi astynda durýan gämä ýa-da başga ýüzüji serişdelere gapdallanylmagy, ýöne şeýle gapdallamaga ýol berilýän halatlary muňa girmeýär, -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň bäşisine, wezipeli adamlara – ýedisine, ýuridik şahslara – ýigrimisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Eger gümrük edarasynyň rugsady hökmany bolsa, şeýle rugsat bolmazdan harytlaryň ýa-da ulag serişdeleriniň ýa-da şahslaryň, şol sanda döwlet edaralarynyň wezipeli adamlarynyň (gümrük edaralarynyň wezipeli adamlary muňa girmeýär), gümrük gözegçiligi zolagynyň serhedinden ýa-da onuň çäklerinde geçirilmegi ýa-da önümçilik ýa-da başga täjirçilik işiniň amala aşyrylmagy -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň birisine, wezipeli adamlara – üçüsine, ýuridik şahslara – bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

396-njy madda. Harytlaryň ýa-da olaryň resminamalarynyň eltilmezligi, gümrük edarasynyň rugsady bolmazdan berilmegi (geçirilmegi) ýa-da ýitirilmegi

 

1. Içerki gümrük üstaşyryna laýyklykda daşalýan ýa-da gümrük üstaşyry gümrük düzgünine ýerleşdirilen harytlaryň eltilmeli ýerine eltilmezligi, şeýle hem wagtlaýyn saklanylýan, gümrük üstaşyry gümrük düzgünine ýerleşdirilen ýa-da gümrük ammarynda ýa-da erkin ammarda saklanylýan harytlaryň hukuk ýagdaýy bolan harytlaryň gümrük edarasynyň rugsady bolmazdan berilmegi (geçirilmegi) ýa-da  ýitirilmegi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň sekizisine, wezipeli adamlara –ýigrimisine, ýuridik şahslara – kyrkysyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Içerki gümrük üstaşyryna laýyklykda daşalýan ýa-da gümrük üstaşyry gümrük düzgünine ýerleşdirilen harytlara degişli bolan resminamalaryň niýetlenilen ýerine eltilmezligi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň üçüsine, wezipeli adamlara – bäşisine, ýuridik şahslara – onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

397-nji madda. Içerki gümrük üstaşyrynyň ýa-da gümrük üstaşyry gümrük düzgüniniň tertibiniň berjaý edilmezligi

 

Daşaýjy tarapyndan içerki gümrük üstaşyrynyň ýa-da gümrük üstaşyry gümrük düzgüniniň gümrük edarasy tarapyndan bellenilen möhletiniň ýa-da harytlary daşamagyň gümrük edarasy tarapyndan kesgitlenilen ugrunyň berjaý edilmezligi, şeýle hem harytlaryň eltilmeli ýer hökmünde gümrük edarasynyň kesgitläninden başga gümrük gözegçiligi zolagyna eltilmegi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň üçüsine, wezipeli adamlara – bäşisine, ýuridik şahslara – onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

398-nji madda. Kybaplaýyş serişdelerini ulanmak tertibiniň bozulmagy

 

Türkmenistanyň gümrük edaralary tarapyndan ulanylýan kybaplaýyş serişdeleriniň gümrük edaralarynyň rugsady bolmazdan ýok edilmegi, zaýalanmagy, aýrylmagy, üýtgedilmegi, çalşyrylmagy ýa-da ýitirilmegi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň bäşisine, wezipeli adamlara – onusyna, ýuridik şahslara – on bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

399-njy madda. Gümrük deklarasiýasynyň ýa-da resminamalaryň we maglumatlaryň berliş möhletleriniň berjaý edilmezligi

 

1. Döwürleýin wagtlaýyn deklarirlenilende doly gümrük deklarasiýasyny bermegiň bellenilen möhletleriniň berjaý edilmezligi -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň onusyna, ýuridik şahslara - ýigrimisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Deklarirlemegiň harytlar hakykatda alnyp gidilenden soň amala aşyrylýan halatlarynda gümrük deklarasiýasyny bermegiň bellenilen möhletleriniň bozulmagy -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň bäşisine, ýuridik şahslara – onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

3. Gümrük deklarasiýasynda mälim edilen maglumatlary tassyklaýan resminamalaryň, eger şeýle resminamalar gümrük deklarasiýasy bilen bir wagtda berilmedik bolsa, ýa-da doly däl gümrük deklarasiýasy berlen halatlarda ýetmeýän maglumatlaryň ýa-da gümrük deklarasiýasynda we başga gümrük resminamalarynda mälim edilen maglumatlaryň dogrudygyny barlamak maksady bilen gümrük gözegçiligi geçirilende gümrük edarasy tarapyndan soralan resminamalaryň bellenilen möhletde berilmezligi -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň ýedisine, ýuridik şahslaraon bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

400-nji madda. Gümrük edarasynyň rugsady bolmazdan ýük we beýleki operasiýalaryň geçirilmegi

 

1. Gümrük edarasynyň rugsady hökmany bolan halatlarda gümrük gözegçiligi astyndaky harytlaryň şeýle rugsat bolmazdan düşürilmegi, ýüklenilmegi, düşürip ýüklenilmegi we gaýry ýük operasiýalarynyň geçirilmegi, daşamak üçin kabul edilmegi, şeýle harytlardan nusgalaryň we nusgalyklaryň alynmagy ýa-da görkezilen harytlaryň ýerleşip biljek jaýlarynyň ýa-da başga ýerleriň açylmagy -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň birisine, wezipeli adamlara – bäşisine, ýuridik şahslara – onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Türkmenistanyň kanunçylygyna laýyklykda Türkmenistana getirilmegi gadagan edilen harytlaryň düşürilmegi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň ikisine, wezipeli adamlara – bäşisine, ýuridik şahslara – onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

3. Gümrük gözegçiligi astyndaky harytlaryň düşürip ýüklenilmegi hakynda gümrük edarasyna habar berilmezligi, eger şeýle habary bermek hökmany bolsa, -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň üçüsine, wezipeli adamlara – ýedisine, ýuridik şahslara – onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

401-nji madda. Harytlary saklamaga ýerleşdirmek, olary saklamak ýa-da olar bilen operasiýalary geçirmek tertibiniň bozulmagy

 

Harytlary gümrük ammaryna, wagtlaýyn saklanylýan ammara, erkin ammara ýa-da alyjynyň ammaryna ýerleşdirmegiň bellenilen talaplarynyň we şertleriniň ýa-da olaryň saklanylyş şertleriniň bozulmagy, şeýle hem gümrük edarasynyň rugsady hökmany bolmaly halatlarda şeýle rugsat bolmazdan olar bilen ýa-da wagtlaýyn saklanylýan harytlaryň hukuk ýagdaýy bolan harytlar bilen şeýle harytlaryň ýagdaýynyň üýtgemegine ýa-da olaryň gaplanyşynyň bozulmagyna ýa-da goýlan kybaplaýyş serişdeleriniň üýtgemegine eltýän operasiýalaryň geçirilmegi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň bäşisine, wezipeli adamlara – onusyna, ýuridik şahslara – on bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

402-nji madda. Gümrük edarasyna hasabatlylygyň berilmezligi

 

Türkmenistanyň gümrük kanunçylygynda göz öňünde tutulan halatlarda, bellenilen möhletde gümrük edarasyna hasabatlylygyň berilmezligi, şeýle hem nädogry maglumatlary saklaýan hasabatlylygyň berilmegi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň ikisine, wezipeli adamlara – bäşisine, ýuridik şahslara – onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

403-nji madda. Harytlaryň wagtlaýyn saklanylyş möhletleriniň bozulmagy

 

Harytlaryň wagtlaýyn saklanylyş möhletleriniň bozulmagy -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň bäşisine, wezipeli adamlara – onusyna, ýuridik şahslara – on bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

404-nji madda. Harytlaryň we ulag serişdeleriniň alnyp gidilmezligi ýa-da yzyna getirilmezligi

 

Fiziki şahslar tarapyndan wagtlaýyn getirilen harytlaryň we ulag serişdeleriniň bellenilen möhletlerde Türkmenistanyň gümrük çäginden alnyp gidilmezligi, şonuň ýaly-da wagtlaýyn alnyp gidilen Türkmenistanyň kanunçylygyna laýyklykda hökmany yzyna getirmäge degişli harytlaryň wagtynda Türkmenistanyň gümrük çägine yzyna getirilmezligi -

binýatlyk mukdaryň bäşisinden onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

405-nji madda. Gümrük düzgüniniň şertleriniň we talaplarynyň berjaý edilmezligi

 

1. Gümrük paçlaryny, salgytlary tölemekden doly ýa-da kem-käsleýin boşatmagy ýa-da tölenen pul möçberlerini yzyna gaýtaryp bermegi ýa-da Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen ykdysady häsiýetli gadaganlyklary ýa-da çäklendirmeleri ulanmazlygy göz öňünde tutýan gümrük düzgünine harytlary ýa-da ulag serişdelerini ýerleşdirmek şertleriniň harytlar ýa-da ulag serişdeleri hakynda nädogry maglumatlaryň, şeýle hem hakyky däl resminamalaryň olar deklarirlenilende berilmegi arkaly berjaý edilmezligi, eger şeýle maglumatlar we resminamalar harytlary ýa-da ulag serişdelerini görke-zilen gümrük düzgünine ýerleşdirmek üçin esas bolup biljek bolsa, -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň bäşisine, wezipeli adamlara – onusyna, ýuridik şahslara – ýigrimisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Ýerleşdirilen gümrük düzgünini bozmak bilen harytlaryň ýa-da ulag serişdeleriniň peýdalanylmagy ýa-da olara ygtyýarlyk edilmegi, şol sanda harytlar ýa-da ulag serişdeleri babatda eýelik etmek, peýdalanmak ýa-da olara ygtyýarlyk etmek hukugyny başga şahsa geçirmek arkaly, eger muňa gümrük düzgünine laýyklykda ýol berilýän bolsa, gümrük düzgünini ulanmak hukugynyň gümrük edarasynyň rugsady bolmazdan ýa-da gümrük edarasyna ýazmaça habar bermezden geçirilmegi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň bäşisine, wezipeli adamlara – onusyna, ýuridik şahslara – ýigrimisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

3. Tamamlanmagy babatda talap bellenen gümrük düzgüniniň bellenilen möhletlerde tamamlanmazlygy -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň üçüsine, wezipeli adamlara – bäşisine, ýuridik şahslara – onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

406-njy madda. Şertli goýberilen harytlaryň bikanun peýdalanylmagy ýa-da olara bikanun ygtyýarlyk edilmegi ýa-da gozgamasyz edilen harytlaryň bikanun peýdalanylmagy

 

1. Türkmenistanyň kanunçylygynda gümrük paçlaryny, salgytlary tölemek boýunça ýeňillikler berlen şertli goýberilen harytlaryň ýa-da bellenilen çäklendirmeleriň berjaý edilişini tassyklaýan maglumatlar we resminamalar berilmezden goýberilen harytlaryň bellenilen gadaganlyklar ýa-da çäklendirmeler bozulyp, peýdalanylmagy, peýdalanylmaga ýa-da eýelik edilmegine geçirilmegi ýa-da olara başga usullar bilen ygtyýarlyk edilmegi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň sekizisine, wezipeli adamlara – on bäşisine, ýuridik şahslara – ýigrimisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Gümrük gözegçiligi geçirilende gozgamasyz edilen harytlaryň gümrük edarasynyň rugsady bolmazdan peýdalanylmagy -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň onusyna, wezipeli adamlara – on bäşisine, ýuridik şahslara – ýigrimisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

407-nji madda. Gümrük töleglerini tölemek möhletleriniň bozulmagy

 

Harytlaryň ýa-da ulag serişdeleriniň Türkmenistanyň gümrük serhedinden geçirilmegi bilen bagly tölenilmäge degişli gümrük töleglerini tölemek möhletleriniň bozulmagy -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň bäşisine, wezipeli adamlara – onusyna, ýuridik şahslara ýigrimisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

408-nji madda. Möhre (plomba) bilkastlaýyn zeper ýetirilmegi ýa-da onuň goparylmagy

 

Ygtyýarly edilen wezipeli adam tarapyndan goýlan möhre (plomba) bilkastlaýyn zeper ýetirilmegi ýa-da onuň goparylmagy (şu Kodeksiň 241-nji maddasynyň ikinji böleginde, 242-nji maddasynyň birinji böleginde we 398-nji maddasynda göz öňünde tutulan halatlar muňa girmeýär) -

binýatlyk mukdaryň 0,5 bölegine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

409-njy madda. Harby wekilligiň çagyryşyna gelmezligi

 

Harby wekilligiň çagyryşy boýunça raýatlaryň çagyryş nokadyna ýazylmak üçin esassyz sebäplere görä gelmezligi -

duýduryş berilmegine eltýär.

 

410-njy madda. Çagyryş nokadyna ýazylmaga degişli ýetginjekleriň sanawlarynyň harby wekilliklere ýazylyp berilmezligi

 

1. Geňeşleriň, ýaşaýyş jaýlaryny ulanmak işini amala aşyrýan kärhanalaryň, edaralaryň, guramalaryň we bilim edaralarynyň ýolbaşçylarynyň ýa-da harby hasap işine jogapkär bolan beýleki wezipeli adamlarynyň hem-de öý eýeleriniň çagyryş nokadyna ýazylmaga degişli ýetginjekleriň sanawlaryny harby wekilliklere bellenilen möhletde ýazyp bermezligi -

duýduryş berilmegine ýa-da binýatlyk mukdaryň 0,2 böleginden 0,3 bölegine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Şu maddanyň birinji böleginde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalary üçin administratiw temmisi ulanylandan soň olaryň bir ýylyň dowamynda gaýtadan edilmegi -

binýatlyk mukdaryň 0,3 böleginden birisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

411-nji madda. Harby hasapda durmaýan çagyryşa degişli raýatlaryň we harby borçlularyň hem-de harby gulluga çagyrylýanlaryň işe kabul edilmegi

 

1. Ýaşaýan ýeri boýunça harby hasapda durmaýan çagyryşa degişli raýatlary we harby borçlulary hem-de harby gulluga çagyrylýanlary kärhanalaryň, edaralaryň, guramalaryň we bilim edaralarynyň ýolbaşçylarynyň ýa-da beýleki wezipeli adamlarynyň işe (okuwa) kabul etmegi -

binýatlyk mukdaryň 0,2 böleginden 0,3 bölegine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Şu maddanyň birinji böleginde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalary üçin administratiw temmisi ulanylandan soň olaryň bir ýylyň dowamynda gaýtadan edilmegi -

binýatlyk mukdaryň 0,3 böleginden birisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

412-nji madda. Harby borçlulary we harby gulluga çagyrylýanlary harby wekilliklere çagyrylýandygy barada habarly etmegi üpjün etmezligi

 

1. Harby wekillikleriň talap etmegine görä kärhanalaryň, edaralaryň, guramalaryň we bilim edaralarynyň ýolbaşçylarynyň ýa-da harby hasap işi üçin jogapkär bolan beýleki wezipeli adamlarynyň harby borçlularyň we harby gulluga çagyrylýanlaryň olaryň harby wekilliklere çagyrylýandygy barada habarly etmegi üpjün etmezligi ýa-da raýatlaryň ýygnanyşyk nokatlaryna ýa-da çagyryş nokatlaryna öz wagtynda gelmegine päsgel bermegi -

duýduryş berilmegine ýa-da binýatlyk mukdaryň 0,2 böleginden 0,3 bölegine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Şu maddanyň birinji böleginde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalary üçin administratiw temmisi ulanylandan soň olaryň bir ýylyň dowamynda gaýtadan edilmegi -

binýatlyk mukdaryň 0,3 böleginden birisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

413-nji madda. Harby borçlularyň we harby gulluga çagyrylýanlaryň ilkinji hasabyny ýöretmek üçin zerur bolan resminamalary öz wagtynda ýazyp bermezligi, şeýle hem olaryň harby wekilliklere çagyrylýandygy barada habar berilmezligi

 

1. Ýaşaýyş jaýlaryny ulanmak işini amala aşyrýan kärhanalaryň, edaralaryň, guramalaryň ýolbaşçylarynyň ýa-da harby hasap işine jogapkär bolan beýleki wezipeli adamlaryň, öý eýeleriniň harby wekilliklere hem-de ilkinji hasaby ýöretmek işi üstüne ýüklenen ýerine ýetiriji ýerli häkimiýet edaralaryna harby borçly we harby gulluga çagyryşa degişli raýatlary harby hasaba goýmagy ýa-da hasapdan çykarmagy resmileşdirmek we olary öý kitaplaryna, ýazylyş kartoçkasyna we harby hasap resminamalaryna (harby biletine, harby hasaba goýlandygy hakynda şahadatnamasyna) girizmek üçin degişli maglumatlary we resmanamalary öz wagtynda ýazyp bermezligi, şeýle hem olara harby wekilliklere çagyrylýandygy barada habar bermezligi -

duýduryş berilmegine ýa-da binýatlyk mukdaryň 0,2 böleginden 0,3 bölegine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Şu maddanyň birinji böleginde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalary üçin administratiw temmisi ulanylandan soň olaryň bir ýylyň dowamynda gaýtadan edilmegi -

binýatlyk mukdaryň 0,3 böleginden birisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

414-nji madda. Harby borçlular we harby gulluga çagyrylýanlar barada maglumatlaryň habar berilmezligi

 

1. Maýyplygy ykrar edilen ýa-da aýrylan (maýyplygyň haýsy toparyna degişlidine garamazdan) harby hasapda durýan ýa-da onda durmaga borçly raýatlar barada maglumatlaryň saglygy goraýyş edaralarynyň Hemaýata mätäçligi anyklaýjy toparlarynyň wezipeli adamlarynyň şeýle maglumatlary etrap, etrap hukukly şäher harby wekilliklerine bermezligi -

duýduryş berilmegine ýa-da binýatlyk mukdaryň 0,2 böleginden 0,3 bölegine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Raýat  ýagdaýynyň namalarynyň ýazgylary edaralaryň wezipeli adamlarynyň etrap, etrap hukukly şäher harby wekilliklerine harby borçlularyň we harby gulluga çagyrylýanlaryň familiýasyny, adyny, atasynyň adyny üýtgedenligi barada, raýat  ýagdaýynyň namalarynyň ýazgysyna olaryň doglan güni hem-de ýeri hakynda üýtgetme girizilendigi barada, şeýle hem harby borçlularyň ýa-da harby gulluga çagyrylýanlaryň ölüminiň resmileşdirilen halatlary barada maglumatlaryň habar bermezligi -

duýduryş berilmegine ýa-da binýatlyk mukdaryň 0,2 böleginden 0,3 bölegine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

3. Şu maddanyň birinji we ikinji böleklerinde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalary üçin administratiw temmisi ulanylandan soň olaryň bir ýylyň dowamynda gaýtadan edilmegi -

binýatlyk mukdaryň 0,3 böleginden birisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

415-nji madda. Harby hasap kadalarynyň bozulmagy

 

1. Türkmenistanyň ählumumy harby borçlulyk hakynda kanunçylygynda bellenilen harby hasap kadalarynyň harby borçlular we harby gulluga çagyrylýanlar tarapyndan bozulmagy, şeýle hem olaryň harby wekilligiň çagyrmagy ýa-da harby wekiliň çagyryş haty boýunça esasly sebäbi bolmazdan gelmezligi ýa-da ýaşaýan ýeriniň salgysynyň, maşgala ýagdaýynyň, biliminiň, işleýän ýeriniň we wezipesiniň üýtgänligi barada özleriniň harby hasapda durýan degişli hasap edarasyna öz wagtynda habar bermezligi -

duýduryş berilmegine ýa-da binýatlyk mukdaryň 0,2 bölegine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Şu maddanyň birinji böleginde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalary üçin administratiw temmisi ulanylandan soň olaryň bir ýylyň dowamynda gaýtadan edilmegi -

binýatlyk mukdaryň 0,2 böleginden birisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

416-njy madda. Harby biletiniň, harby hasaba goýlandygy hakynda şahadatnamanyň bilkastlaýyn zaýalanmagy ýa-da olaryň harsallyk bilen ýitirilmegi

 

1. Harby hasabat resminamalaryň (harby biletleriň, harby hasaba goýlandygy hakynda şahadatnamalaryň) bilkastlaýyn zaýalanmagy ýa-da harsal saklanyp, olaryň ýitmegine getirmegi -

duýduryş berilmegine ýa-da binýatlyk mukdaryň 0,2 bölegine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Şu maddanyň birinji böleginde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalary üçin administratiw temmisi ulanylandan soň olaryň bir ýylyň dowamynda gaýtadan edilmegi -

binýatlyk mukdaryň 0,2 böleginden birisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

417-nji madda. Gidrometeorologik gözegçilikleri amala aşyrmak kadalarynyň we talaplarynyň bozulmagy

 

Gidrometerologik gözegçilikleri we olar bilen baglanyşyklylykda gidrometeorologik maglumatlary toplamak, işläp takyklamak, seljermek, saklamak we sarp edijilere bermek işlerini amala aşyrmak kadalarynyň we talaplarynyň bozulmagy, şeýle hem gyssagly maglumatlaryň ýoýulmagy, eglenilmegi we berilmeginiň üpjün edilmezligi -

wezipeli adamlara binýatlyk mukdaryň dördüsine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

418-nji madda. Sportuň göreş görnüşlerini we söweş usullaryny öwretmek kadalarynyň bozulmagy

 

Sportuň göreş görnüşlerini we söweş usullaryny öwredýän seksiýalaryny açmak ýa-da olara raýatlary kabul etmek barada bellenilen kadalaryň bozulmagy ýa-da seksiýalarda sport kadalary tarapyndan gadagan edilen tärleriň öwredilmegi, şeýle hem sportuň göreş görnüşleriniň we söweş usullarynyň degişli edaralardan rugsat almazdan baş-başdak öwredilmegi -

duýduryş berilmegine ýa-da fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň birisine, wezipeli adamlara – ikisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

22-nji bap. ADYL KAZYÝETLIGE KAST EDÝÄN ADMINISTRATIW HUKUK BOZULMALARY

 

419-njy madda. Kazyýete hormat goýulmazlygy

 

Şaýadyň, jebir çekeniň, hak isleýjiniň, jogap berijiniň ýa-da olaryň wekilleriniň kazyýete gelmekden boýun gaçyrmak ýa-da bu görkezilen adamlaryň we beýleki raýatlaryň kazyýet mejlisinde başlyklyk edijiniň buýrugyna boýun egmezlik görnüşinde kazyýete hormat goýmazlygy ýa-da kazyýet mejlisiniň tertibiniň bozulmagy, şonuň ýaly-da kazyny ýa-da kazyýetde bellenilen kadalary göz-görtele äsgermezlik edýändigine şaýatlyk edýän hereketleriň edilmegi -

binýatlyk mukdaryň birisine çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da on bäş gije-gündize çenli möhlete administratiw taýdan tussag edilmegine eltýär.

 

420-nji madda. Şaýadyň ýa-da jebir çekeniň deslapky derňew ýa-da anyklaýyş edaralaryna gelmekden bilkastlaýyn boýun gaçyrmagy  

 

Şaýadyň ýa-da jebir çekeniň deslapky derňew ýa-da anyklaýyş edaralaryna gelmekden bilkastlaýyn boýun gaçyrmagy -

binýatlyk mukdaryň birisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

421-nji madda. Kazyýet oturdaşynyň kazyýete gelmegine päsgel berilmegi  

 

Kazyýet oturdaşynyň öz üstüne ýüklenen borçlary ýerine ýetirmegi üçin kazyýete gelmegine wezipeli adam tarapyndan haýsydyr bir görnüşde päsgel berilmegi -

binýatlyk mukdaryň birisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

422-nji madda. Kämillik ýaşyna ýetmedik adamy seretmäge bermek görnüşinde ätiýaçsyzlandyryş çäresi boýunça borçlaryň ýerine ýetirilmezligi

 

Kämillik ýaşyna ýetmedik güman edilýän, aýyplanýan ýa-da işi kazyýetde seredilýän adam babatda ätiýaçsyzlandyryş çäresi hökmünde kämillik ýaşyna ýetmedik adamy seretmäge bermek ulanylanda öz üstüne ýazmaça görnüşde borçnama alan ata-ene ýa-da olaryň ornuny tutýan adam ýa-da howandarlar, çagalar edaralarynyň ýolbaşçylary tarapyndan  ol borçlaryň ýerine ýetirilmezligi -

binýatlyk mukdaryň birisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

423-nji madda. Kazyýetiň hususy kesgitnamasy (karary) ýa-da kazynyň, anyklaýyş edarasynyň, sülçiniň, prokuroryň teklipnamasy boýunça çäre görülmezligi

 

Kazyýetiň hususy kesgitnamasynyň (kararynyň) ýa-da kazynyň, anyklaýyş edarasynyň, sülçiniň, prokuroryň teklipnamasynyň wezipeli adam tarapyndan garalman goýulmagy ýa-da olarda görkezilen kanunyň bozulmalaryny düzetmek barada çäre görülmezligi -

binýatlyk mukdaryň birisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

424-nji madda. Kazyýetiň bergidary belli bir hereketleri etmäge borçly edýän çözgüdiniň ýerine ýetirilmezligi

 

1. Kazyýetiň bergidary emlägi ýa-da belli bir möçberli puly bermek bilen baglanyşykly bolmadyk hereketleri etmäge borçly edýän çözgüdiniň ýerine ýetirilmezligi -

binýatlyk mukdaryň ikisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Kazyýetiň bergidary emlägi ýa-da belli bir möçberli puly bermek bilen baglanyşykly bolmadyk hereketleri etmäge borçly edýän çözgüdiniň ýerine ýetirilmegi üçin bellenilen möhletiň iki we şondan köp gezek bozulmagy -

binýatlyk mukdaryň ikisinden onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

4241-nji madda. Kazyýet ýerine ýetirijisiniň kanuny  talaplarynyň ýerine ýetirilmezligi

 

1. Kazyýet ýerine ýetirijisiniň gulluk borçlaryny ýerine ýetirmegi bilen baglylykdaky kanuny talaplarynyň ýerine ýetirilmezligi ýa-da olaryňýerine ýetirilmegine päsgelçilik döredilmegi–

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň birine, wezipeli adamlara – ikisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Gulluk işi bilen baglanyşykly kazyýet ýerine ýetirijisiniň ýa-da onuň maşgala agzalarynyň masgaralanylmagy, fiziki garşylyk görkezilmegi ýa-da janyna, saglygyna, emlägine kast etmek barada haýbat atylmagy, kazyýet ýerine ýetirijisiniň gulluk borçlaryny ýerine ýetirmegine päsgel berýän beýleki hereketler,–

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň ikisine, wezipeli adamlara –  üçüsine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

4242-nji madda. Kazyýet ýerine ýetirijisiniň emläk tölegi bilen bagly bolmadyk kararynyň ýerine  ýetirilmezligi

 

1. Kazyýet ýerine ýetirijisiniň emläk tölegi ýa-da pul möçberleri bilen bagly bolmadyk kararynyň bellenen möhletinde ýerine ýetirilmezligi,–

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň ikisine, wezipeli adamlara – üçüsine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Şu maddanyň birinji böleginde göz öňünde tutulan kararyň ýerine ýetirilmezligi üçin administratiw temmisi ulanylandan soň, bir ýylyň dowamynda onuň gaýtadanýerine ýetirilmezligi,–

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň üçüsine, wezipeli adamlara –  bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

4243-nji madda. Kazyýet ýerine ýetirijisi tarapyndan berlen emlägiň saklanmagyny üpjün etmek çäreleriniň görülmezligi

 

Kazyýet ýerine ýetirijisi tarapyndan saklamaga berlen, gozgamasyz edilen emlägiň abat saklanylmagyny üpjün etmek borjunyň emlägi saklaýjy tarapyndan berjaý edilmezligi onuň harçlanmagyna, aýrybaşgalanmagyna ýa-da ýaşyrylmagyna getiren bolsa, –

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň üçüsine, wezipeli adamlara – bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

(Kodekse 4241-nji, 4242-nji we 4243-nji maddalary 2015-nji ýylyň 24-nji oktýabryndaky Türkmenistanyň Kanuny esasynda goşulan Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2015 ý., №   4, 124-nji madda)

 

4244-nji madda. Ýerine ýetiriş resminamasynyň ýitirilmegi

 

Özüne gowşurylan ýerine ýetiriş resminamasynyň wezipeli adam tarapyndan ýitirilmegi, –

binýatlyk mukdaryň üçüsine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.».

(Kodekse 4244-nji maddasy 2016-njy ýylyň 26-njy martyndaky Türkmenistanyň Kanuny esasynda goşulan Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2016 ý., № ___, ___-nji madda.

 

425-nji madda. Hukuk tertibini we kanunylygy goramak boýunça borçlary ýerine ýetirýän döwlet edarasynyň gullukçysynyň kanuny işine päsgel berilmegi

 

1. Kazyýet, prokuratura, içeri işler, milli howpsuzlyk edaralarynyň, migrasiýa we gümrük gulluklarynyň işgäriniň, şeýle hem harby gullukçylaryň kanunylygy we hukuk tertibini goramak boýunça gulluk borçlaryny ýerine ýetirmegine päsgel berilmegi, gulluk işini ýerine ýetirmekleri bilen baglanyşykly olara haýbat atylmagy, garşylyk görkezilmegi, zorluk ulanylmagy ýa-da olaryň janyna, saglygyna we emlägine kast edilmegi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň birisine, wezipeli adamlara – ikisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Kazynyň, prokuroryň, deslapky derňew we anyklaýyş işlerini alyp barýan wezipeli adamlaryň kanuny işine zerur resminamalary, materiallary, maglumatlary hem-de hünärmenleri bermekden, barlag ýa-da derňew geçirmekden, çakylyk boýunça gelmekden we kanunyň bozulmagy barada düşündiriş bermekden ýüz döndermek görnüşinde päsgel berilmegi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň ikisine, wezipeli adamlara – ikisinden bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

3. Şu maddanyň birinji böleginde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalaryň kazy, prokuror, deslapky derňew we anyklaýyş işlerini alyp barýan wezipeli adamlar babatda edilmegi -

fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň ikisine, wezipeli adamlara – ikisinden bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da on bäş gije-gündize çenli möhlete administratiw taýdan tussag edilmegine eltýär.

(2016-njy ýylyň 26-njy martyndaky Türkmenistanyň Kanunynyň redaksiýasynda – Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2016 ý., № ___, ___-nji madda )

 

426-njy madda. Administratiw we jenaýat işleri boýunça önümçiligi alyp barýan wezipeli adamyň kanuny işine päsgelçilik döredilmegi

 

Administratiwönümçiligi alyp barýan wezipeli adamyň kanuny işine päsgelçilik döredilmegi, ýagny iş boýunça önümçilige gatnaşýan şaýadyň, hünärmeniň görnetin ýalan düşündiriş, bilermeniň görnetin ýalan netijenamabermegi ýa-da terjimeçiniň görnetin nädogry terjimäni ýerine ýetirmegi, şonuň ýaly-da administratiw ýa-da jenaýat işleri boýunça önümçiliginde terjimeçiniň, bilermeniň ýa-da hünärmeniň borçlaryny ýerine ýetirmekden ýa-da çakylyk boýunça gelmekden bilkastlaýyn ýüz döndermegi ýa-da boýun gaçyrmagy -

binýatlyk mukdaryň ikisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

(2016-njy ýylyň 26-njy martyndaky Türkmenistanyň Kanunynyň redaksiýasynda – Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2016 ý., № ___, ___-nji madda )

 

427-nji madda. Eden-etdilik edilmegi

 

Eden-etdilik edilmegi, ýagny özüniň hakyky we çak edilýän hukugynyň baş-başdak, onuň Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen tertibiniň bozulyp amala aşyrylmagy, şunda fiziki ýa-da ýuridik şahslara düýpli zyýan ýetirilmese, -

duýduryş berilmegine ýa-da fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň 0,5 böleginden birisine, wezipeli adamlara birisinden ikisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

4271-nji madda. Jemgyýetçilik işleri görnüşinde administratiw temmisinden bilkastlaýyn boýun gaçyrmagy

 

Jemgyýetçilik işleri görnüşinde administratiw temmisine çekilen adamyň olary ýerine ýetirmekdenbilkastlaýyn boýun gaçyrmagy –

on gije-gündize çenli möhlete administratiw taýdan tussag edilmegine eltýär.

(Kodekse 4271-nji maddasy 2016-njy ýylyň 26-njy martyndaky Türkmenistanyň Kanuny esasynda goşulan Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2016 ý., № ___, ___-nji madda.

 

428-nji madda. Belli bir ýerde ýaşamak borjuny ýüklemek görnüşindäki jenaýat jezasyny çekmekden bilkastlaýyn boýun gaçyrylmagy

 

1. Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen tertipde belli bir ýerde ýaşamak borjuny ýüklemek görnüşindäki jenaýat jezasy berlen adam tarapyndan ony çekmekden bilkastlaýyn boýun gaçyrylmagy -

binýatlyk mukdaryň üçüsinden bäşisine çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da on bäş gije-gündize çenli möhlete administratiw taýdan tussag edilmegine eltýär.

2. Şu maddanyň birinji böleginde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalary üçin administratiw temmisi ulanylandan soň olaryň bir ýylyň dowamynda gaýtadan edilmegi -

binýatlyk mukdaryň bäşisinden onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da on bäş gije-gündize çenli möhlete administratiw taýdan tussag edilmegine eltýär.

 

429-njy madda. Azatlykdan mahrum ediş, kesel bejeriş ýa-da dikeldiş edaralarynda saklanýan adamlara peýdalanmak gadagan edilen maddalaryň, önümleriň we närseleriň bikanun berilmegi ýa-da rugsatsyz alynmagy

 

1. Düzediş edaralarynda, derňew gabawhanalarynda ýa-da beýleki azatlykdan mahrum ediş ýerlerinde, kesel bejeriş we dikeldiş edaralarynda saklanýan adamlara neşe serişdeleriniň, spirtli içgileriň, bu edaralarda peýdalanmak gadagan edilen beýleki dermanlyk preparatlaryň, maddalaryň, önümleriň we närseleriň berilmegi, şonuň ýaly-da olaryň gözden geçirişden gizlenilmegi ýa-da her hili usul bilen bermäge synanyşylmagy -

maddalary, önümleri we närseleri muzdsuz alyp ýa-da alman, binýatlyk mukdaryň ikisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

2. Düzediş edaralarynyň, derňew gabawhanalarynyň ýa-da beýleki azatlykdan mahrum ediş ýerleriniň, kesel bejeriş we dikeldiş edaralarynyň administrasiýasyndan rugsatsyz şol görkezilen edaralarda saklanýan adamlardan bu edaralarda peýdalanmak gadagan edilen maddalaryň, önümleriň we närseleriň alynmagy -

maddalary, önümleri we närseleri muzdsuz alyp ýa-da alman, binýatlyk mukdaryň ikisine çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär.

 

430-njy madda. Kesel bejeriş ýa-da dikeldiş edaralarynyň rugsatsyz taşlanyp gidilmegi  

 

Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen tertipde kesel bejeriş ýa-da dikeldiş edaralaryna iberilen adamlar tarapyndan ol edaralaryň rugsatsyz taşlanyp gidilmegi, şeýle hem kesel bejeriş ýa-da dikeldiş edaralaryna wagtynda barylmazlygy, şol sanda wagtlaýyn goýberilişden ýa-da rugsatdan wagtynda dolanylyp gelinmezligi -

binýatlyk mukdaryň ikisine çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da on bäş gije-gündize çenli möhlete administratiw taýdan tussag edilmegine eltýär.

 

III BÖLÜM.

ADMINISTRATIW ÖNÜMÇILIK

 

23-nji bap. ADMINISTRATIW ÖNÜMÇILIGI ALYP BARMAGYŇ ESASY DÜZGÜNLERI

 

431-nji madda. Administratiw önümçiligiň wezipeleri

 

Administratiw önümçiligiň wezipeleri: adamyň we raýatyň hukuklaryny, azatlyklaryny we kanuny bähbitlerini goramakdan, her bir işiň ýagdaýlaryny wagtynda we doly anyklamakdan, ony Türkmenistanyň kanunçylygyna laýyklykda çözmekden, administratiw hukuk bozulmany eden şahsy ýüze çykarmakdan we ony administratiw jogapkärçiligine çekmekden, çykarylan kararyň ýerine ýetirilmegini üpjün etmekden, administratiw hukuk bozulmalaryny etmäge ýardam beren sebäpleri hem-de şertleri ýüze çykarmakdan, hukuk bozulmalarynyň öňüni almakdan, şeýle hem raýatlary kanunlary berjaý etmek ruhunda terbiýelemekden we kanunylygy berkitmekden ybaratdyr.

 

432-nji madda. Administratiw önümçiligiň tertibi

 

Administratiw hukuk bozulmalary barada işlere seretmäge hukuk berlen edaralarda administratiw önümçiligiň tertibi şu Kodeks we onuň esasynda kabul edilen Türkmenistanyň beýleki kadalaşdyryjy hukuk namalary bilen kesgitlenýär.

 

433-nji madda. Administratiw hukuk bozulma barada iş boýunça maglumatlaryň aýan edilmeginiň ýol berilmezligi

 

Administratiw hukuk bozulma barada iş boýunça maglumatlar administratiw hukuk bozulma barada iş önümçiliginde bolan edaranyň, şeýle maglumatyň jebir çekeniň şahsy bähbitlerine degýän halatlarynda bolsa, jebir çekeniň hem rugsat bermegi bilen we olaryň aýan edilmegi mümkin hasaplaýan möçberinde aýan edilip bilner.

 

434-nji madda. Haýyşnamalar

 

1. Administratiw önümçilige gatnaşýanlar bu iş önümçiliginde bolan edara haýyşnama bildirmäge haklydyrlar, oňa seredilmegi hökmandyr.

2. Haýyşnama ýazmaça görnüşde bildirilýär we haýal etmän seredilmäge degişlidir. Haýyşnamany kanagatlandyrmakdan ýüz dönderilen halatynda degişli karar kabul edilýär.

 

435-nji madda. Administratiw önümçiligi aradan aýyrýan ýagdaýlar

 

Şu ýagdaýlar bar bolanda administratiw önümçilik başlanyp bilinmez, başlanan önümçilik bolsa bes edilmäge degişlidir:

1) administratiw hukuk bozulmanyň wakasynyň bolmazlygy;

2) administratiw hukuk bozulmanyň düzüminiň bolmazlygy;

3) adamyň bialaç zerurlyk ýagdaýynda hereket etmegi;

4) adamyň zerur goranyş ýagdaýynda hereket etmegi;

5) administratiw hukuk bozulmany eden pursadynda adamyň on alty ýaşyna ýetmändigi;

6) administratiw jogapkärçiligi göz öňünde tutulan kanuna garşy gelýän hereketi edýän wagtynda adamyň akyly düzüw däldigi;

7) administratiw hukuk bozulma barada işe seredilýän pursadynda şu Kodeksiň 56-njy maddasynda göz öňünde tutulan möhletleriň geçmegi;

8) administratiw jogapkärçiligine çekilýän şahs babatda şol bir waka boýunça administratiw temmisini bermek hakynda kararyň ýa-da administratiw önümçiligi bes etmek hakynda ýatyrylmadyk kararyň bar bolmagy, şeýle hem şol waka boýunça jenaýat işiniň bar bolmagy;

9) özi babatda administratiw önümçilik başlanan adamyň aradan çykmagy.

 

436-njy madda. Administratiw önümçilikde kanunlaryň berjaý edilişine prokuror gözegçiligi

 

1. Prokuror ygtyýarlyklarynyň çäklerinde administratiw önümçilikde kanun bozulmalary aradan aýyrmak boýunça öz wagtynda çäreler görýär we Türkmenistanyň kanunlarynyň we beýleki kadalaşdyryjy hukuk namalarynyň berjaý edilişine gözegçiligi amala aşyrýar.

2. Prokuroryň şulara hukugy bardyr:

1) administratiw önümçiligi gozgamaga;

2) administratiw hukuk bozulma barada işe seredilende gatnaşmaga;

3) işiň materiallary bilen tanyşmaga;

4) iş boýunça önümçilikde edaralaryň (wezipeli adamlaryň) hereketiniň kanunylygyny barlamaga;

5) işe seredilen wagtynda ýüze çykýan meseleler boýunça netije bermäge we haýyşnama bildirmäge;

6) administratiw hukuk bozulmalary üçin degişli edaralaryň (wezipeli adamlaryň) administratiw temmi çärelerini ulanyşynyň dogrulygyny barlamaga;

7) administratiw hukuk bozulma barada iş boýunça karara garşylyknama getirmäge, kararyň ýerine ýetirilmegini togtatmaga;

8) kanunda göz öňünde tutulan beýleki hereketleri etmäge.

3. Prokuroryň administratiw önümçiligi gozgamak hakynda şu Kodeksiň 533-nji maddasynda bellenilen möhletlerde karar kabul edilýär. Kararda şu Kodeksiň 531-nji maddasynda göz öňünde tutulan maglumatlar görkezilýär.

4. Kämillik ýaşyna ýetmedikler, göwreli aýallar, sekiz ýaşa çenli çagalary bolan aýallar, ýaşy boýunça pensiýa ýa-da durmuş kömek puluna hukugy bolan adamlar, I we II topar maýyplygy bolan adamlar babatda seredilýän administratiw hukuk bozulma barada işleriň, şeýle hem prokuroryň başlangyjy bilen gozgalan administratiw hukuk bozulma barada işleriň wagty we ýeri hakynda prokurora habar berilmelidir.

 

437-nji madda. Administratiw hukuk bozulma barada iş boýunça harajatlar

 

1. Administratiw hukuk bozulma barada iş boýunça harajatlara şular girýär:

1) şaýatlara, güwälere, bilermenlere, hünärmenlere we terjimeçilere tölenen pullar;

2) maddy subutnamalary saklamaga, ibermäge, daşamaga we barlamaga harç edilen pullar.

2. Administratiw hukuk bozulma barada iş boýunça harajatlaryň öwezini dolmak Türkmenistanyň Ministrler Kabineti tarapyndan bellenilen tertipde amala aşyrylýar.

3. Administratiw hukuk bozulma barada iş boýunça harajatlaryň mukdary çekilen harajatlary tassyklaýan we işe goşulýan resminamalar esasynda kesgitlenilýär.

 

438-nji madda. Jebir çekene, şaýada, güwälere, bilermene, hünärmene we terjimeçä tölenmäge degişli pullar

 

1. Jebir çekeniň, şaýadyň, bilermeniň, hünärmeniň, terjimeçiniň we güwäleriň administratiw hukuk bozulma barada iş önümçiliginde bolan edara gelmegi bilen baglanyşykda eden çykdajylary bellenilen tertipde tölenilýär.

2. Administratiw hukuk bozulma barada iş önümçiliginde bolan edara çagyrylmagy we oňa gelmegi bilen baglanyşykda işde bolmadyk wagtlary üçin zähmet haky jebir çekeniň, şaýadyň, bilermeniň, hünärmeniň, terjimeçiniň we güwäleriň iş ýeri boýunça bellenilen tertipde tölenilýär.

 

24-nji bap. ADMINISTRATIW HUKUK BOZULMALARY BARADA IŞLERE SERETMÄGE YGTYÝARLY EDARALAR

 

439-njy madda. Administratiw hukuk bozulmalary barada işlere seretmäge ygtyýarly edaralar

 

1. Şu Kodeksiň Aýratyn böleginde göz öňünde tutulan administratiw hukuk bozulmalary barada işlere şu aşakdaky edaralar seredýärler:

1) etraplaryň we etrap hukukly şäherleriň kazyýetleri;

2) administratiw toparlar;

3) kämillik ýaşyna ýetmedikleriň işleri barada toparlar;

4) şu Kodeks tarapyndan hukuk berlen içeri işler edaralary, ýerine ýetiriji häkimiýet we beýleki edaralar.

2. Şu maddanyň birinji böleginde görkezilen administratiw hukuk bozulmalary barada işlere seretmäge şu Kodeks bilen hukuk berlen edaralar administratiw hukuk bozulmalary barada işlere şu Kodeks we Türkmenistanyň beýleki kadalaşdyryjy hukuk namalary bilen bellenilen tertipde seredýärler.

 

440-njy madda. Administratiw hukuk bozulmalary barada işlere kazyýetleriň seretmegi

 

1. Etraplaryň we etrap hukukly şäherleriň kazyýetleri administratiw hukuk bozulmalary barada işlere seredýärler, kazyýet tejribesini öwrenýärler we umumylaşdyrýarlar, kazyýet kararlarynyň ýerine ýetirilmegini guraýarlar, kanunçylygy wagyz etmek we düşündirmek bilen meşgullanýarlar, şeýle hem Türkmenistanyň kanunlarynda özlerine berlen beýleki ygtyýarlyklary amala aşyrýarlar.

2. Welaýatlaryň we welaýat hukukly şäherleriň kazyýetleri administratiw hukuk bozulma barada iş boýunça etraplaryň we etrap hukukly şäherleriň kazyýetleri tarapyndan çykarylan karara edilen şikaýata ýa-da getirilen garşylyknama şu Kodeksde bellenilen tertipde seredýärler.

3. Türkmenistanyň Ýokary kazyýeti administratiw hukuk bozulma barada iş boýunça çykarylan kararlara getirilen garşylyknama şu Kodeksde bellenilen tertipde seredýär.

4. Türkmenistanyň kanunçylygynda başga tertip bellenmedik bolsa, kazyýetlerde administratiw hukuk bozulmalary barada işlere kazynyň bir özi seredýär.

 

441-nji madda. Administratiw hukuk bozulmalary barada işlere seretmäge ygtyýarly kollegial edaralary döretmek tertibi

 

1. Administratiw toparlary etraplarda, etrap hukukly şäherlerde häkimiň, etrapdaky şäherlerde, şäherçelerde we geňeşliklerde bolsa – Geňeşiň karary bilen başlykdan, başlygyň orunbasaryndan, jogapkär kätipden we toparyň agzalaryndan ybarat düzümde döredilýär. Etrabyň, etrap hukukly şäheriň administratiw toparynda başga işlerden boşadylan toparyň jogapkär kätibi wezipesi döredilýär.

2. Kämillik ýaşyna ýetmedikleriň işleri barada toparlar etraplarda, etrap hukukly şäherlerde häkimiň karary bilen toparyň başlygyndan, başlygynyň orunbasaryndan, başga işlerden boşadylan jogapkär kätibinden we agzalaryndan ybarat düzümde döredilýär. Zerur bolanda toparyň düzümine çagalar bilen işlemek boýunça hünärmeniň wezipesi döredilip bilner.

3. Şu Kodeks bilen administratiw hukuk bozulmalary barada işlere seretmäge ygtyýarly beýleki kollegial edaralary döretmek tertibi Türkmenistanyň kadalaşdyryjy hukuk namalary bilen kesgitlenilýär.

 

442-nji madda. Kollegial edaralaryň ygtyýarlylygy

 

Administratiw toparyň, kämillik ýaşyna ýetmedikleriň işleri barada toparyň we beýleki kollegial edaralaryň agzalarynyň azyndan ýarysy maslahata gatnaşan halatynda olaryň administratiw hukuk bozulmalary barada işlere seretmäge hukugy bardyr.

 

443-nji madda. Türkmenistanyň içeri işler edaralarynyň, ýerine ýetiriji häkimiýet we beýleki edaralarynyň ygtyýarlyklary

 

Türkmenistanyň içeri işler edaralary, ýerine ýetiriji häkimiýet we beýleki edaralar şu Kodeksiň Aýratyn böleginde göz öňünde tutulan administratiw hukuk bozulmalary barada işlere seretmegi döwlet dolandyryşynyň ugurlary boýunça amala aşyrýarlar.

 

444-nji madda. Wezipeli adamlaryň ygtyýarlyklary

 

1. Şu Kodeksiň 439-njy maddasynyň birinji böleginiň 4-nji bendinde görkezilen edaralaryň adyndan administratiw hukuk bozulmalary barada işlere seredýän wezipeli adamlaryň sanawy şu Kodeks tarapyndan bellenýär we olaryň administratiw hukuk bozulma barada işlere seretmek boýunça ygtyýarlyklary bolsa şu Kodeks hem-de Türkmenistanyň beýleki kadalaşdyryjy hukuk namalary bilen kesgitlenilýär.

2. Şu maddanyň birinji böleginde görkezilen wezipeli adamlaryň berlen ygtyýarlyklaryň çäginde şu Kodeksiň Aýratyn böleginde göz öňünde tutulan administratiw temmi çärelerini ulanmaga hukugy bardyr.

3. Düzgün-nyzam tertipnamalaryň hereketi özlerine degişli edilen harby gullukçylar we beýleki adamlar babatdaky administratiw hukuk bozulmalary barada işler degişli edaralaryň ygtyýarly wezipeli adamlary tarapyndan seredilýär.

 

25-nji bap. ADMINISTRATIW HUKUK BOZULMALARY BARADA IŞLERIŇ PUDAKLAÝYN DEGIŞLILIGI

 

445-nji madda. Etraplaryň we etrap hukukly şäherleriň kazyýetleriniň administratiw hukuk bozulmalary barada işlere seretmek boýunça ygtyýarlyklary

 

1. Etraplaryň we etrap hukukly şäherleriň kazyýetleri şu Kodeksiň Aýratyn böleginde göz öňünde tutulan administratiw hukuk bozulmalary barada işlere olaryň pudaklaýyn degişliligine garamazdan seretmäge haklydyrlar.

2. Administratiw taýdan tussag etmek, muzdsuz almak, tölegli almak, fiziki şahsa berlen ýörite hukugy çäklendirmek, administratiw taýdan işi togtatmak, şeýle hem şu Kodeksiň 59-njy, 60-njy maddalarynda, 61-nji maddasynyň birinji böleginde, 62-nji, 63-nji we 65–77-nji maddalarynda, 78-nji maddasynyň üçünji böleginde, 93-nji, 95–97-nji,174-nji maddalarynda, 184-nji maddasynyň ikinji böleginde, 185-nji maddasynyň ikinji böleginde,222-nji maddasynyň birinji we ikinji böleklerinde, 256-njy, 257-nji, 262-nji, 263-nji, 265-nji, 266-njy, 279-njy, 308-nji, 326-njy we 334–3441-nji maddalarynda, 348-nji maddasynyň üçünji böleginde, 3481-nji, 359–361-nji we 364-nji maddalarynda, 365-nji maddasynyň birinji we üçünji böleklerinde, 378-nji, 382-nji we 419–430-njy maddalarynda göz öňünde tutulan administratiw hukuk bozulmalary barada işlere etraplaryň we etrap hukukly şäherleriň kazyýetleri tarapyndan seredilýär.

3. Özi babatda önümçilik alnyp barylýan şahsyň arzasy boýunça ýa-da onuň administratiw hukuk bozulma wakasy bilen bagly ylalaşmaýan ähli halatlarynda şu Kodeksiň 439-njy maddasynyň birinji böleginiň 2–4 bentlerinde görkezilen ygtyýarly edaralar administratiw hukuk bozulma barada işi kazyýetiň seretmegine berýärler.

(2014-nji ýylyň 20-nji dekabryndaky, 2015-nji ýylyň 18-nji awgustyndaky, 21-nji noýabryndaky, 2016-njy ýylyň 26-njy martyndakywe 2016-njy ýylyň 23-nji noýabryndaky Türkmenistanyň Kanunlarynyň redaksiýasynda – Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2014 ý., № 4, 162-nji madda;2015 ý., № 3, 104-nji madda; № 4, 124-nji madda; 2016 ý., №___, __-nji madda)

 

446-njy madda. Administratiw toparlaryň administratiw hukuk bozulmalary barada işlere seretmek boýunça ygtyýarlyklary

 

1. Etraplaryň, etrap hukukly şäherleriň administratiw toparlary şu Kodeksiň 83–87-nji, 92-nji, 94-nji, 99-njy, 108-nji maddasy (gazylyp alynýan peýdaly magdanlar işlenilip çykarylmaýan halatynda edilen administratiw hukuk bozulmalar üçin), 141-nji, 154-nji, 159-njy, 161–167-nji, 179-njy, 181-nji, 186–188-nji, 189-njy (gazdan peýdalanmak kadalarynyň bozulmagy), 190–191-nji maddalarynda, 195-nji maddasynyň birinji, ikinji we üçünji böleklerinde (raýat awiasiýasynyň çygrynda ygtyýarly edara garaşly bolmadyk aerodromlarda ýa-da olaryň sebitinde edilen administratiw hukuk bozulmalary), 225-nji, 227-nji, 235-nji (sürüjiniň ulag serişdesini rugsatsyz peýdalanmagy bilen bagly işler muňa girmeýär), 243-nji (awtomobil ýollarynda edilen administratiw hukuk bozulmalary üçin), 244-250-nji, 252–255-nji, 264-nji, 267-nji, 271–272-nji, 274–276-njy, 278–nji, 284–285-nji, 294-nji, 310–311-nji, 317-nji, 323–324-nji, 327-nji, 331-nji, 349–350-nji maddalarynda, 351-nji maddasynyň birinji böleginde, 354-nji, 357-nji, 362–363-nji, 366–368-nji, 408-nji we 418-nji maddalarynda göz öňünde tutulan administratiw hukuk bozulmalary barada işlere seredýärler.

2. Etrapdaky şäherleriň, şäherçeleriň we geňeşlikleriň administratiw toparlary şu Kodeksiň 94-nji, 159-njy, 161-nji, 179-njy, 190–191-nji, 227-nji, 235-nji (sürüjiniň ulag serişdesini rugsatsyz peýdalanmagy bilen bagly işler muňa girmeýär), 243-nji (awtomobil ýollarynda edilen administratiw hukuk bozulmalary üçin), 245–246-njy, 250-nji, 252–253-nji, 264-nji, 267-nji, 278–nji, 331-nji we 350-nji maddalarynda, 351-nji maddasynyň birinji böleginde, 354-nji, 357-nji, 368-nji, 408-nji we 418-nji maddalarynda göz öňünde tutulan administratiw hukuk bozulmalary barada işlere seredýärler.

Ilatly ýerleriň barmasy kyn we etraplaryň merkezinden ep-esli uzakda ýerleşýän halatlarynda etrapdaky şäherleriň, şäherçeleriň we geňeşlikleriň administratiw toparlary kadadan çykma hökmünde, şu Kodeksiň 351-nji maddasynyň birinji böleginde, 354-nji, 357-nji maddalarynda göz öňünde tutulan administratiw hukuk bozulmalary barada işlere seredýärler. Şeýle ilatly ýerleriň sanawy welaýat häkiminiň karary bilen bellenýär.

(2014-nji ýylyň 1-nji martyndaky, 3-nji maýyndaky, 2015-nji ýylyň 21-nji noýabryndaky we 2016-njy ýylyň 26-njy martyndaky Kanunynyň redaksiýasynda – Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2014-nji ýyl, № 1, 45–nji madda, № 2, 79 –njy madda; 2015 ý., № 4, 143-nji madda; 2016 ý., №___, ___-nji madda)

 

447-nji madda. Kämillik ýaşyna ýetmedikleriň işleri barada toparlaryň administratiw hukuk bozulmalary barada işlere seretmek boýunça ygtyýarlyklary

 

1. Etraplaryň, etrap hukukly şäherleriň kämillik ýaşyna ýetmedikleriň işleri barada toparlary şu Kodeksiň 378-nji maddasynda göz öňünde tutulan işlerden başga kämillik ýaşyna ýetmedik adamlaryň administratiw hukuk bozulmalary barada işlerine seredýärler. Kämillik ýaşyna ýetmedikleriň işleri barada toparlar şu Kodeksiň Aýratyn böleginde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalary barada işlere diňe şol görkezilen hukuk bozulma barada iş gelip gowşan edara ony şol toparlaryň seretmegine beren halatlarynda seredýärler.

2. Kämillik ýaşyna ýetmedikleriň işleri barada toparlar kämillik ýaşyna ýetmedik adamlaryň ata-eneleri ýa-da olaryň ornuny tutýan adamlar babatda şu Kodeksiň 351-nji maddasynyň ikinji böleginde, 355-nji maddasynyň dördünji böleginde, 356-njy maddasynda we 358-nji maddasynyň birinji we ikinji böleklerinde göz öňünde tutulan administratiw hukuk bozulmalary barada işlere hem seredýärler.

 

448-nji madda. Türkmenistanyň içeri işler edaralarynyň administratiw hukuk bozulmalary barada işlere seretmek boýunça ygtyýarlyklary

 

1. Türkmenistanyň içeri işler edaralary şu Kodeksiň 61-nji maddasynyň ikinji böleginde, 63-nji maddasynyň üçünji böleginde (eger administratiw hukuk bozulma adatdan daşary ýagdaý düzgüni girizilen çäklerde edilen bolsa), 64-nji maddasynda, 78-nji maddasynyň üçünji böleginde, 79-njy, 80-nji, 82-nji, 172–1731-njimaddalarynda, 175-nji maddasynyň üçünji böleginde, 192-nji maddasynyň birinji, ikinji, dördünji we bäşinji böleklerinde, 193–197-nji maddalarynda, 199-njy maddasynyň üçünji böleginde, 206-njy maddasynyň üçünji böleginde, 207-nji, 208-nji, 210–221-nji maddalarynda, 222-nji maddasynyň  üçünji, dördünji, bäşinji we altynjy böleklerinde, 223-nji, 224-nji, 226-njy, 228–234-nji, 235-nji (sürüjiniň ulag serişdesini rugsatsyz peýdalanandygy üçin) we 237-nji maddalarynda, 239-njy maddasynyň üçünji böleginde, 240–243-nji, 251-nji, 2531-nji, 315–316-njy, 318-nji, 322-nji, 325-nji, 328-nji maddalarynda, 333-nji maddasynyň ikinji böleginde, 345–347-nji maddalarynda, 348-nji maddasynyň birinji we ikinji böleklerinde, 352-nji, 353-nji maddalarynda, 355-nji maddasynyň birinji, ikinji we üçünji böleklerinde, 3551-nji, 3552-nji, 356-njy maddalarynda, 358-nji maddasynyň üçünji böleginde, 369–377-nji, 379-njy, 380-nji we 388-nji maddalarynda göz öňünde tutulan administratiw hukuk bozulmalary barada işlere seredýärler.

2. Şu maddanyň birinji böleginde görkezilen edaralaryň adyndan ygtyýarlyklarynyň çäginde administratiw hukuk bozulmalary barada işlere seretmäge we administratiw temmisini bermäge şu aşakdaky wezipeli adamlaryň hukugy bardyr:

1) welaýatlaryň, welaýat hukukly şäherleriň, etraplaryň, etrap hukukly şäherleriň içeri işler edaralarynyň başlyklary we olaryň orunbasarlary;

2) içeri işler edaralarynyň ýol gözegçiligi gullugynyň işgärleri;

3) içeri işler edaralarynyň döwlet ýangyn gözegçiligi gullugynyň edaralarynyň ýangyn gözegçiligi barada döwlet gözegçileri, ýangyn gözegçiligi barada uly döwlet gözegçileri we Türkmenistanyň ýangyn gözegçiligi barada baş döwlet gözegçisi we onuň orunbasarlary;

4) Türkmenistanyň Içeri işler ministrliginiň Gorag müdirliginiň başlygy we onuň orunbasarlary, şeýle hem welaýatlardaky we welaýat hukukly şäherlerdäki Gorag bölümleriniň başlyklary we olaryň orunbasarlary.

3. Ýol hereketiniň kadalarynyň bozulmagy bilen bagly şu Kodeksiň Aýratyn böleginde göz öňünde tutulan, sanawy Türkmenistanyň içeri işler ministri tarapyndan tassyklanýan administratiw hukuk bozulmalary üçin, şeýle hem ýol hereketine gatnaşyjylaryň administratiw hukuk bozulmalary barada işler boýunça çykarylan karar bilen ylalaşmadyk ähli halatlarynda administratiw hukuk bozulmalary barada işlere Türkmenistanyň Içeri işler ministrliginiň Polisiýanyň ýol gözegçiligi gullugynyň toparlary tarapyndan seredilýär.

(2013-nji ýylyň 9-njy noýabryndaky, 2016-njy ýylyň 26-njy martyndaky we 2016-njy ýylyň 15-nji oktýabryndaky Türkmenistanyň Kanunlarynyň redaksiýasynda – Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2013 ý., № 4, 76-njy madda; 2016 ý., № ___, ___-nji madda)

 

449-njy madda. Türkmenistanyň goranmak çygrynda ygtyýarly edaralarynyň administratiw hukuk bozulmalary barada işlere seretmek boýunça ygtyýarlyklary

 

1. Türkmenistanyň goranmak çygrynda ygtyýarly edaralary şu Kodeksiň 210–219-njy, 221–226-njy, 228–229-njy, 232–235-nji maddalarynda, 237-nji maddasynyň üçünji we dördünji böleklerinde we 243-nji maddasynda (eger olar Türkmenistanyň Ýaragly Güýçleriniň ulag serişdeleriniň sürüjileri tarapyndan edilen bolsa), 237-nji maddasynyň birinji, ikinji we dördünji böleklerinde, 241-nji maddasynda, 348-nji maddasynyň birinji we ikinji böleklerinde, 409–416-njy maddalarynda göz öňünde tutulan administratiw hukuk bozulmalary barada işlere seredýärler.

2. Şu maddanyň birinji böleginde görkezilen edaralaryň adyndan ygtyýarlyklarynyň çäginde administratiw hukuk bozulmalary barada işlere seretmäge we administratiw temmisini bermäge şu aşakdaky wezipeli adamlaryň hukugy bardyr:

1) garnizonlaryň başlyklary, garnizonlaryň harby komendantlary we olaryň orunbasarlary;

2) degişlilikde uly deňiz başlygy, ulag görnüşleri boýunça harby gatnawlar komendaturasynyň harby komendantlary we olaryň orunbasarlary;

3) etraplaryň we etrap hukukly şäherleriň harby wekilleri;

4) Harby awtomobil gözegçiliginiň wezipeli adamlary: başlygy ýa-da onuň orunbasary, Harby awtomobil gözegçiliginiň harby hünär toparynyň başlygy, uly gözegçisi, gözegçisi, şeýle hem Harby awtomobil gözegçiliginiň düzümden daşary gözegçisi wezipesine degişli tertipde bellenen ofiserler we beýleki borçnama boýunça harby gullukçylar.

3. Türkmenistanyň Ýaragly Güýçleriniň ulag serişdeleriniň sürüjileriniň administratiw hukuk bozulmalary barada materiallar, şeýle administratiw hukuk bozulmalary üçin administratiw temmisi hökmünde diňe jerime göz öňünde tutulan bolsa, Harby awtomobil gözegçiligi tarapyndan Türkmenistanyň Goranmak ministrliginiň kadalaşdyryjy hukuk namalarynda bellenilen tertipde günäkärleri Türkmenistanyň Ýaragly Güýçleriniň Düzgün-nyzam tertipnamasyna laýyklykda jogapkärçilige çekmek barada meseläni çözmek üçin degişli serkerdelere (başlyklara) berilýär.

4. Türkmenistanyň Ýaragly Güýçleriniň ulag serişdeleriniň sürüjileriniň eden administratiw hukuk bozulmalary üçin ulag serişdelerini dolandyrmak hukugyny çäklendirmek görnüşinde administratiw temmisi göz öňünde tutulan bolsa, onda şol administratiw hukuk bozulmalary barada materiallara Türkmenistanyň kadalaşdyryjy hukuk namalarynda bellenilen tertipde içeri işler edaralary tarapyndan seredilýär.

5. Türkmenistanyň Ýaragly Güýçleriniň sürüjileri tarapyndan edilen administratiw hukuk bozulmalar üçin saklanan Türkmenistanyň Ýaragly Güýçlerine degişli ulag serişdeleri 24 sagadyň dowamynda Harby awtomobil gözegçiligine berilmäge degişlidir.

 

450-nji madda. Türkmenistanyň milli howpsuzlyk edaralarynyň administratiw hukuk bozulmalary barada işlere seretmek boýunça ygtyýarlyklary

 

1. Türkmenistanyň milli howpsuzlyk edaralary şu Kodeksiň 258–261-nji maddalarynda göz öňünde tutulan administratiw hukuk bozulmalary barada işlere seredýärler.

2. Şu maddanyň birinji böleginde görkezilen edaralaryň adyndan ygtyýarlyklarynyň çäginde administratiw hukuk bozulmalary barada işlere seretmäge we administratiw temmisini bermäge şu aşakdaky wezipeli adamlaryň hukugy bardyr:

1) Türkmenistanyň Milli howpsuzlyk ministri we onuň orunbasarlary:

2) Türkmenistanyň Milli howpsuzlyk ministrliginiň Merkezi edarasynyň düzüm birlikleriniň başlyklary we olaryň orunbasarlary:

3) welaýatlaryň we welaýat hukukly şäherleriň müdirlikleriniň başlyklary we olaryň orunbasarlary;

4) etraplaryň we etrap hukukly şäherleriň bölümleriniň başlyklary.

 

451-nji madda güýjüni ýitiren 2016-njy ýylyň 26-njy martyndaky Türkmenistanyň Kanunynyň esasynda – Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2016 ý., № ___, ___-nji madda.

 

452-nji madda. Türkmenistanyň serhet gullugy edaralarynyň administratiw hukuk bozulmalary barada işlere seretmek boýunça ygtyýarlyklary

 

Türkmenistanyň serhet gullugy edaralary şu Kodeksiň 388–389-njy maddalarynda göz öňünde tutulan administratiw hukuk bozulmalary barada işlere seredýärler. Türkmenistanyň serhet gullugy edaralarynyň adyndan ygtyýarlyklarynyň çäginde görkezilen işlere seretmäge we administratiw temmisini bermäge şu aşakdaky wezipeli adamlaryň hukugy bardyr:

1) Türkmenistanyň serhet wekilleri – serhet wekilleri, olaryň orunbasarlary, serhet birikmeleriniň başlyklary we serhet gorag gämileriniň serkerdeleri;

2) Serhet gözegçilik edaralary boýunça: aýratyn gözegçilik-geçiriş ýerleriniň başlyklary, olaryň orunbasarlary, aýratyn gözegçilik-geçiriş ýerleriniň bölümçeleriniň başlyklary.

 

453-nji madda. Türkmenistanyň döwlet gümrük gullugynyň edaralarynyň administratiw hukuk bozulmalary barada işlere seretmek boýunça ygtyýarlyklary

 

1. Türkmenistanyň döwlet gümrük gullugynyň edaralary şu Kodeksiň 390–407-nji maddalarynda göz öňünde tutulan administratiw hukuk bozulmalary barada işlere seredýärler.

2. Şu maddanyň birinji böleginde görkezilen edaralaryň adyndan ygtyýarlyklarynyň çäginde administratiw hukuk bozulmalary barada işlere seretmäge we administratiw temmisini bermäge şu wezipeli adamlaryň – Türkmenistanyň Döwlet gümrük gullugynyň başlygynyň, onuň orunbasarlarynyň, welaýatlaryň we welaýat hukukly şäherleriň gümrükhanalarynyň başlyklarynyň, olaryň orunbasarlarynyň, gümrük postlarynyň başlyklarynyň, olaryň orunbasarlarynyň we gullugyň uly gözegçileriniň hukugy bardyr.

 

454-nji madda. Türkmenistanyň migrasiýa gullugynyň edaralarynyň administratiw hukuk bozulmalary barada işlere seretmek boýunça ygtyýarlyklary

 

1. Türkmenistanyň migrasiýa gullugynyň edaralary şu Kodeksiň 381–387-nji maddalarynda göz öňünde tutulan administratiw hukuk bozulmalary barada işlere seredýärler.

2. Şu maddanyň birinji böleginde görkezilen edaralaryň adyndan ygtyýarlyklarynyň çäginde administratiw hukuk bozulmalary barada işlere seretmäge we administratiw temmisini bermäge şu aşakdaky wezipeli adamlaryň hukugy bardyr:

1) Türkmenistanyň Döwlet migrasiýa gullugynyň başlygy we onuň orunbasarlary;

2) Türkmenistanyň Döwlet migrasiýa gullugynyň Merkezi edarasynyň bölümleriniň başlyklary we olaryň orunbasarlary;

3) welaýatlaryň we welaýat hukukly şäherleriň müdirlikleriniň başlyklary we olaryň orunbasarlary;

4) etraplaryň we etrap hukukly şäherleriň bölümleriniň başlyklary;

5) migrasiýa gözegçilik postlarynyň başlyklary;

6) aeroportlaryň migrasiýa gözegçilik postlarynyň ululary;

7) uly gözegçileri.

(2014-nji ýylyň 3-nji maýyndaky Kanunynyň redaksiýasynda – Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2014-nji ýyl, № 2, 79-njy madda)

 

455-nji madda. Adatdan daşary ýagdaý düzgüni girizilen çägiň komendantynyň administratiw hukuk bozulmalary barada işlere seretmek boýunça ygtyýarlyklary

 

Adatdan daşary ýagdaý düzgüni girizilen çägiň komendantynyň şu Kodeksiň 61-nji maddasynyň ikinji böleginde, 63-nji maddasynyň üçünji böleginde, 64-nji maddasynda, 78-nji maddasynyň üçünji böleginde, 175-nji maddasynyň üçünji böleginde, 224-nji, 251-nji, 316-njy we 318-nji maddalarynda, 333-nji maddasynyň ikinji böleginde, 347-nji maddasynda, 378-nji maddasynyň ikinji böleginde, 379-njy maddasynyň ikinji böleginde, 380-nji maddasynda göz öňünde tutulan administratiw hukuk bozulmalary barada işlere ygtyýarlyklarynyň çäginde seretmäge we administratiw temmisini bermäge hukugy bardyr.

 

456-njy madda. Türkmenistanyň demir ýol ulaglary edaralarynyň administratiw hukuk bozulmalary barada işlere seretmek boýunça ygtyýarlyklary

 

1. Türkmenistanyň demir ýol ulaglary edaralary şu Kodeksiň 81-nji maddasynyň birinji böleginde (demir ýol ulagynda edilen administratiw hukuk bozulmalary üçin), 192-nji maddasynyň üçünji böleginde, 193–194-nji maddalarynda, 208-nji maddasynyň birinji böleginde, 237-nji maddasynyň birinji böleginde, 238-nji maddasynyň birinji böleginde, 239-njy maddasynyň birinji we ikinji böleklerinde, 241-nji (demir ýol ulagynda edilen administratiw hukuk bozulmalary üçin), 246-njy maddalarynda we 365-nji maddasynyň ikinji böleginde göz öňünde tutulan administratiw hukuk bozulmalary barada işlere seredýärler.

2. Şu maddanyň birinji böleginde görkezilen edaralaryň adyndan ygtyýarlyklarynyň çäginde administratiw hukuk bozulmalary barada işlere seretmäge we administratiw temmisini bermäge şu aşakdaky wezipeli adamlaryň hukugy bardyr:

1) menziliň başlygy we onuň orunbasary, wokzalyň başlygy we onuň orunbasary, lokomotiw (wagon) deposynyň başlygy, ýolagçy otlynyň başlygy (ýolagçy otlynyň mehanigi – topar ýolbaşçysy);

2) ýolagçy otlynyň gözegçi-derňewçisi, ýolagçy otlynyň derňewçi-gözükdirijisi, girdejilere gözegçilik ediji derňewçi, ýol ussasy, ýol we desgalar edarasynyň başlygy, duýduryjy we aragatnaşyk edarasynyň başlygy;

3) Türkmenistanyň Demir ýol ulaglary ministrliginiň Harbylaşdyrylan gorag müdirliginiň bölüminiň başlygy we onuň orunbasary, bölümiň (otrýadyň, toparyň, ýangyn söndüriji otlynyň) başlygy we onuň orunbasary, ýangynyň öňüni almak çärelerini geçirýän uly gözükdiriji we gözükdiriji, demir ýoluň harbylaşdyrylan gorag bölüminiň komandasynyň bölüminiň (garawulynyň), ýangyn söndüriji otlusynyň başlygy;

4) demir ýol ulagynyň baş sanitar lukmany we onuň orunbasary, demir ýoluň baş sanitar lukmany hem-de onuň orunbasary, demir ýoluň bölüminiň baş sanitar lukmany, liniýa uçastogynyň baş sanitar lukmany.

 

457-nji madda. Türkmenistanyň deňiz ulaglary edaralarynyň administratiw hukuk bozulmalary barada işlere seretmek boýunça ygtyýarlyklary

 

1. Türkmenistanyň deňiz ulaglary edaralary şu Kodeksiň 199-njy, 201–205-nji, 207-nji maddalarynda, 208-nji maddasynyň birinji böleginde, 237-nji maddasynyň ikinji böleginde, 238-nji maddasynyň birinji böleginde, 239-njy maddasynyň birinji we ikinji böleklerinde, 241-nji (deňiz ulagynda edilen administratiw hukuk bozulmalar üçin) maddasynda we 365-nji maddasynyň ikinji böleginde göz öňünde tutulan administratiw hukuk bozulmalary barada işlere seredýärler.

2. Şu maddanyň birinji böleginde görkezilen edaralaryň adyndan ygtyýarlyklarynyň çäginde administratiw hukuk bozulmalary barada işlere seretmäge we administratiw temmisini bermäge deňiz söwda portunyň kapitanynyň, portuň başlygynyň, flotuň başlygynyň we gäminiň kapitanynyň hukugy bardyr.

 

458-nji madda. Türkmenistanyň derýa ulaglary edaralarynyň administratiw hukuk bozulmalary barada işlere seretmek boýunça ygtyýarlyklary

 

1. Türkmenistanyň derýa ulaglary edaralary şu Kodeksiň 201–202-nji, 204–207-nji maddalarynda, 208-nji maddasynyň birinji böleginde, 237-nji maddasynyň ikinji böleginde, 238-nji maddasynyň birinji böleginde, 239-njy maddasynyň birinji we ikinji böleklerinde, 241-nji (derýa ulagynda edilen administratiw hukuk bozulmalary üçin) maddasynda we 365-nji maddasynyň ikinji böleginde göz öňünde tutulan administratiw hukuk bozulmalary barada işlere seredýärler.

2. Şu maddanyň birinji böleginde görkezilen edaralaryň adyndan ygtyýarlyklarynyň çäginde administratiw hukuk bozulmalary barada işlere seretmäge we administratiw temmisini bermäge derýa ulagy kärhanasynyň başlygynyň, gämi inspeksiýasynyň başlygynyň we gäminiň kapitanynyň hukugy bardyr.

 

459-njy madda. Türkmenistanyň howa ulaglary edaralarynyň administratiw hukuk bozulmalary barada işlere seretmek boýunça ygtyýarlyklary

 

1. Türkmenistanyň howa ulaglary edaralary şu Kodeksiň 81-nji maddasynyň ikinji böleginde, 195-nji maddasynyň birinji, üçünji we dördünji böleklerinde, 196–198-nji maddalarynda, 208-nji maddasynyň ikinji böleginde, 239-njy maddasynyň üçünji böleginde (howa ulagynda edilen administratiw hukuk bozulmalary üçin), 242-nji maddasynda we 365-nji maddasynyň ikinji böleginde göz öňünde tutulan administratiw hukuk bozulmalary barada işlere seredýärler.

2. Şu maddanyň birinji böleginde görkezilen edaralaryň adyndan ygtyýarlyklarynyň çäginde administratiw hukuk bozulmalary barada işlere seretmäge we administratiw temmisini bermäge aşakdaky wezipeli adamlaryň haky bardyr:

1) «Türkmenhowaýollary» döwlet milli gullugynynyň başlygy, onuň orunbasarlary, awiakompaniýalaryň baş direktorlary we olaryň orunbasarlary, birleşen awiaotrýadyň (birleşen awiaeskadrilýanyň) serkerdesi we onuň orunbasary, aeroportyň başlygy we onuň orunbasary, awiakärhanasynyň (aeroportyň) ýük-ýolagçy gatnatmagy guraýyş gullugynyň başlygy, uçuşlaryň howpsuzlygy boýunça baş inspeksiýasynyň başlygy, howa gämisiniň serkerdesi;

2) «Türkmenhowaýollary» döwlet milli gullugynynyň gözegçilik-derňew müdirliginiň başlygy we onuň orunbasary, şol müdirligiň bölüminiň başlygy, baş derňewçisi, uly  derňewçisi we derňewçisi, täjirçilik derňewçisi;

3) «Türkmenhowaýollary» döwlet milli gullugynynyň sanitariýa-epidemiologiýa bölüminiň başlygy, merkezi sanitariýa-epidemiologiýa stansiýasynyň baş sanitar lukmany;

4) awiakärhananyň (aeroportyň) harbylaşdyrylan gorag otrýadynyň we aýratyn komandasynyň başlygy.

3. Şu Kodeksiň 198-nji maddasynda göz öňünde tutulan administratiw hukuk bozulmalary barada işlere «Türkmenhowaýollary» döwlet milli gullugynynyň başlygy we onuň orunbasarlary tarapyndan seredilýär.

 

460-njy madda. Türkmenistanyň awtomobil ulaglary edaralarynyň administratiw hukuk bozulmalary barada işlere seretmek boýunça ygtyýarlyklary

 

1. Türkmenistanyň awtomobil ulaglary edaralary şu Kodeksiň 233–234-nji, 235-nji (sürüjiniň ulag serişdesini rugsatsyz peýdalanmagy muňa girmeýär), 236-njy maddalarynda, 237-nji maddasynyň üçünji we dördünji böleklerinde, 238-nji maddasynyň ikinji böleginde, 239-njy maddasynyň dördünji we bäşinji böleklerinde, 240-njy, 241-nji (awtomobil ulagynda edilen administratiw hukuk bozulmalary üçin) maddalarynda we 365-njy maddasynyň ikinji böleginde göz öňünde tutulan administratiw hukuk bozulmalary barada işlere seredýärler.

2. Şu maddanyň birinji böleginde görkezilen edaralaryň adyndan ygtyýarlyklarynyň çäginde administratiw hukuk bozulmalary barada işlere seretmäge we administratiw temmisini bermäge aşakdaky wezipeli adamlaryň hukugy bardyr:

1) Türkmenistanyň Awtomobil ulaglary ministrliginiň «Türkmenulaggözegçilik» Döwlet kärhanasynyň başlygy, onuň orunbasary, şu kärhananyň awtoulag serişdelerine ýollarda gözegçilik edýän gullugynyň başlagy, onuň orunbasary, şu gullugyň baş gözegçisi, uly gözegçisi we gözegçisi;

2) merkezi barlag-derňew gullugynyň işgärleri, ugur gözegçileri, jemgyýetçilik gözegçisi, awtostansiýanyň başlygy we onuň orunbasary, awtowokzalyň başlygy we onuň orunbasary;

3) şäher, şäher ýakasy we şäherara gatnawy boýunça ýolagçy gatnadýan sürüji-gözegçi.

 

4601-nji madda. Türkmenistanyň awtomobil ýollary we ýol işleri çygryndaky döwlet dolandyryş edaralarynyň administratiw hukuk bozulmalary barada işlere seretmek boýunça ygtyýarlyklary

 

1. Türkmenistanyň awtomobil ýollary we ýol işleri çygryndaky döwlet dolandyryş edaralaryşu Kodeksiň 243–245-nji, 275-nji maddalarynda hem-de 365-nji maddasynyň ikinji böleginde göz önünde tutulan administratiw hukuk bozulmalary barada işlere seredýärler.

2. Şu Kodeksiň 243–245-nji maddalarynda we 275-njimaddasynda göz öňünde tutulan administratiw hukuk bozulmalary barada işlere özleriniň ygtyýarlyklarynyň çäginde seretmäge we administratiw temmisini bermäge «Türkmenawtoýollary» Döwlet konserniniň Başlygynyň we onuň orunbasarlarynyň, welaýatlaryň hem-de welaýat hukukly şäherleriň awtomobil ýollary ulanyş müdirlikleriniň başlyklarynyň we orunbasarlarynyň hukugy bardyr.

3. Şu Kodeksiň 365-nji maddasynyň ikinji böleginde göz öňünde tutulan administratiw hukuk bozulmalary barada işe seretmäge we administratiw temmisini bermäge «Türkmenawtoýollary» Döwlet konserniniň Başlygynyň, onuň orunbasarlarynyň hem-de ygtyýarlylandyryş we barlag-derňew bölümleriniň başlyklarynyň hukugy bardyr.

Kodekse 4601 maddasy 2016-njy ýylyň 12-nji ýanwaryndaky Türkmenistanyň Kanuny esasynda goşulan – Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2016 ý., № 1, 6-njy madda.

 

461-nji madda. Döwlet söwda gözegçiligi gullugynyň edaralarynyň administratiw hukuk bozulmalary barada işlere seretmek boýunça ygtyýarlyklary

 

1. Döwlet söwda gözegçiligi gullugynyň edaralary şu Kodeksiň 312–3152-nji, 319–320-nji maddalarynda, 329-njy maddasynyň birinji–üçünji we bäşinji–altynjy böleklerinde we 365-nji maddasynyň ikinji böleginde göz öňünde tutulan administratiw hukuk bozulmalary barada işlere seredýärler.

2. Şu maddanyň birinji böleginde görkezilen edaralaryň adyndan ygtyýarlyklarynyň çäginde administratiw hukuk bozulmalary barada işlere seretmäge we administratiw temmisini bermäge Türkmenistanyň Söwda we daşary ykdysady aragatnaşyklar ministrliginiň Döwlet söwda gözegçiligi gullugynyň başlygynyň we onuň orunbasarlarynyň, döwlet inspektorlarynyň we welaýat bölümleriniň başlyklarynyň hukugy bardyr.

(2015-nji ýylyň 2-nji fewralyndaky Kanunynyň redaksiýasynda – Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2015-nji ýyl, №1, 10–njy madda)

 

462-nji madda. Türkmenistanyň Döwlet arassaçylyk we keselleriň ýaýramagyna garşy göreşmek gullugynyň edaralarynyň administratiw hukuk bozulmalary barada işlere seretmek boýunça ygtyýarlyklary

 

1. Türkmenistanyň Döwlet arassaçylyk we keselleriň ýaýramagyna garşy göreşmek gullugynyň edaralary şu Kodeksiň 78-nji maddasynyň birinji böleginde, 81-nji, 134–140-njy (atmosfera howasyny goramak barada sanitariýa-gigiýena kadalarynyň bozulmagy), 141-nji (sanitariýa-gigiýena kadalarynyň bozulmagy) maddalarynda we 365-nji maddasynyň ikinji böleginde göz öňünde tutulan administratiw hukuk bozulmalary barada işlere seredýärler.

2. Şu maddanyň birinji böleginde görkezilen edaralaryň adyndan ygtyýarlyklarynyň çäginde administratiw hukuk bozulmalary barada işlere seretmäge we administratiw temmisini bermäge şu wezipeli adamlaryň – Türkmenistanyň Baş döwlet sanitariýa lukmanynyň we onuň orunbasarlarynyň, Türkmenistanyň dolandyryş-çäk birlikleriniň baş döwlet sanitariýa lukmanlarynyň we olaryň orunbasarlarynyň hukugy bardyr.

 

463-nji madda. Türkmenistanyň Ýaragly Güýçleriniň, beýleki goşunlarynyň we harby edaralarynyň sanitariýa gözegçiligi gullugy edaralarynyň administratiw hukuk bozulmalary barada işlere seretmek boýunça ygtyýarlyklary

 

1. Türkmenistanyň Ýaragly Güýçleriniň, beýleki goşunlarynyň we harby edaralarynyň sanitariýa-epidemiologiýa gulluklarynyň edaralary şu Kodeksiň 78-nji maddasynyň ikinji we üçünji böleklerinde we 365-nji maddasynyň ikinji böleginde göz öňünde tutulan administratiw hukuk bozulmalary barada işlere seredýärler.

2. Şu maddanyň birinji böleginde görkezilen edaralaryň adyndan ygtyýarlyklarynyň çäginde administratiw hukuk bozulmalary barada işlere seretmäge we administratiw temmisini bermäge şu aşakdaky wezipeli adamlaryň hukugy bardyr:

1) Türkmenistanyň Goranmak ministrliginiň Baş sanitar lukmany we onuň orunbasarlary;

2) Türkmenistanyň Goranmak ministrliginiň we Türkmenistanyň Ýaragly Güýçleriniň sanitariýa-epidemiologiýa edaralarynyň başlyklary, Türkmenistanyň Ýaragly Güýçleriniň birikmeleriniň lukmançylyk gulluklarynyň başlyklary;

3) Türkmenistanyň Içeri işler ministrliginiň lukmançylyk bölüminiň başlygy we onuň orunbasary, şeýle hem welaýatlaryň içeri işler müdirlikleriniň başlyklary;

4) Türkmenistanyň milli howpsuzlyk edaralarynyň harby-lukmançylyk gullugynyň başlygy we onuň orunbasary;

5) Türkmenistanyň Döwlet serhet gullugynyň sanitariýa­epidemiologiýa birikmesiniň başlygy we onuň orunbasary;

6) Türkmenistanyň kanunlary bilen harby gulluk göz öňünde tutulan beýleki ministrlikleriň we pudaklaýyn dolandyryş edaralarynyň harby-lukmançylyk we sanitariýa-epidemiologiýa gulluklarynyň başlyklary we olaryň orunbasarlary.

 

464-nji madda. Döwlet weterinariýa gözegçiligi edaralarynyň administratiw hukuk bozulmalary barada işlere seretmek boýunça ygtyýarlyklary

 

1. Döwlet weterinariýa gözegçiligi edaralary şu Kodeksiň 175-nji maddasynyň birinji, ikinji, dördünji we bäşinji böleklerinde, 176–178-nji maddalarynda we 365-nji maddasynyň ikinji böleginde göz öňünde tutulan administratiw hukuk bozulmalary barada işlere seredýärler.

2. Şu maddanyň birinji böleginde görkezilen edaralaryň adyndan ygtyýarlyklarynyň çäginde administratiw hukuk bozulmalary barada işlere seretmäge we administratiw temmisini bermäge şu aşakdaky wezipeli adamlaryň hukugy bardyr:

1) Türkmenistanyň Baş döwlet weterinariýa inspektory we onuň orunbasarlary;

2) welaýatlaryň we welaýat hukukly şäherleriň, etraplaryň we etrap hukukly şäherleriň baş döwlet weterinariýa inspektorlary, serhetde we ulaglarda weterinariýa gözegçiliginiň baş döwlet inspektory, demir ýollarynyň we basseýnleriň baş döwlet weterinariýa inspektorlary;

3) serhetdäki gözegçilik weterinariýa beketleriniň başlyklary, dezinfeksion-ýuwuş stansiýalaryndaky we beketlerindäki weterinariýa gözegçiliginiň başlyklary, weterinariýa kesel bejeriş edaralarynyň, weterinariýa bölümleriniň müdirleri, ulag weterinariýa-sanitariýa bölümleriniň başlyklary, weterinariýa-sanitariýa seljermesi barlaghanalarynyň müdirleri.

3. Döwlet weterinariýa gözegçiligi edaralarynyň wezipeli adamlary şu aşakdaky administratiw hukuk bozulmalarynyň edilen ýerinde administratiw temmisini berip  bilerler, ýagny:

1) bazarlarda mallar (şol sanda guşlar we balyk), mal önümleri we onuň çig maly hem-de beýleki azyk önümleri bilen söwda etmegiň weterinariýa-sanitariýa kadalarynyň bozulmagy üçin;

2) demir ýol, suw we howa ulaglarynda, şosse we gumak ýollarda, mallaryň sürlüp alnyp gidilýän ugurlarynda mallary (şol sanda guşlary, balygy we bal arylaryny), mal önümlerini we onuň çig malyny daşamagyň weterinariýa-sanitariýa kadalarynyň, şeýle hem mallary sürmek kadalarynyň bozulmagy üçin;

3) Türkmenistanyň Döwlet serhedinde daşary ýurt döwletlerinden mallaryň (şol sanda guşlaryň, balygyň we bal arylarynyň) ýokanç keselleriniň getirilip ýaýradylmagyndan Türkmenistanyň çägini gorap saklamak barada weterinariýa-sanitariýa kadalarynyň bozulmagy üçin.

 

465-nji madda. Türkmenistanyň Ýaragly Güýçleriniň, beýleki goşunlarynyň we harby edaralarynyň weterinariýa gözegçiligi gullugy edaralarynyň administratiw hukuk bozulmalary barada işlere seretmek boýunça ygtyýarlyklary

 

1. Türkmenistanyň Ýaragly Güýçleriniň, beýleki goşunlarynyň we harby edaralarynyň weterinariýa gözegçiligi gullugy edaralary şu Kodeksiň 175-nji maddasynyň birinji we ikinji böleklerinde, 176–178-njy maddalarynda we 365-nji maddasynyň ikinji böleginde göz öňünde tutulan administratiw hukuk bozulmalary barada işlere, eger olar Türkmenistanyň Ýaragly Güýçleriniň, beýleki goşunlarynyň we harby edaralarynyň birikmeleriniň, harby bölümleriniň, harby şäherjikleriniň, harby okuw mekdepleriniň we harby okuw-türgenleşik meýdanlarynyň çäklerinde edilen bolsa, seredýärler.

2. Şu maddanyň birinji böleginde görkezilen edaralaryň adyndan ygtyýarlyklarynyň çäginde administratiw hukuk bozulmalary barada işlere seretmäge we administratiw temmisini bermäge şu aşakdaky wezipeli adamlaryň hukugy bardyr:

1) Türkmenistanyň Goranmak ministrliginiň weterinariýa gullugynyň başlygy-Baş weterinar gözegçisi we onuň orunbasary;

2) Türkmenistanyň Goranmak ministrliginiň weterinariýa-epizootiýa edaralarynyň başlyklary, weterinar-sanitar gözegçileri;

3) Türkmenistanyň Ýaragly Güýçleriniň garnizonlarynyň weterinariýa gulluklarynyň başlyklary we olaryň orunbasarlary;

4) Türkmenistanyň içeri işler edaralarynyň weterinar-sanitar gözegçileri;

5) Türkmenistanyň Döwlet serhet gullugynyň weterinariýa gulluklarynyň başlygy we onuň orunbasary;

6) Türkmenistanyň kanunlary bilen harby gulluk göz öňünde tutulan beýleki ministrlikleriň we pudaklaýyn dolandyryş edaralarynyň weterinariýa-sanitariýa gulluklarynyň başlyklary we olaryň orunbasarlary.

 

466-njy madda. Oba hojalyk edaralarynyň administratiw hukuk bozulmalary barada işlere seretmek boýunça ygtyýarlyklary

 

1. Oba hojalyk edaralary şu Kodeksiň 168–170-nji maddalarynda we 365-nji maddasynyň ikinji böleginde göz öňünde tutulan administratiw hukuk bozulmalary barada işlere seredýärler.

2. Şu maddanyň birinji böleginde görkezilen edaralaryň adyndan ygtyýarlyklarynyň çäginde administratiw hukuk bozulmalary barada işlere seretmäge we administratiw temmisini bermäge Türkmenistanyň Oba we suw hojalyk ministrliginiň şu aşakdaky wezipeli adamlarynyň hukugy bardyr:

1) Türkmenistanyň tohumlara gözegçilik etmek we sortlary synagdan geçirmek boýunça baş inspektory;

2) Tohumçylyk we sortlary synagdan geçirmek boýunça inspeksiýanyň başlygy.

(2016-njy ýylyň 26-njy martyndaky rkmenistanyň Kanunynyň redaksiýasynda – Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2016 ý., № ___, ___-nji madda )

 

467-nji madda. Ýer gözegçiligi we ýerleriň ýagdaýyna syn etmek boýunçadöwlet edaralarynyň administratiw hukuk bozulmalary barada lere seretmek boýunça ygtyýarlyklary

 

1. Ýer gözegçiligi we ýerleriň ýagdaýyna syn etmek boýunçadöwlet edaralary şu Kodeksiň 98–101-nji (ýerden peýdalanmakda tebigaty goramak düzgüniniň talaplarynyň ýerine ýetirilmedik halatlary muňa girmeýär), 102–105-nji, 171-nji maddalarynda we 365-nji maddasynyň ikinji böleginde göz öňünde tutulan administratiw hukuk bozulmalary barada işlere seredýärler.

2. Şu maddanyň birinji böleginde görkezilen edaralaryň adyndan öz ygtyýarlyklarynyň çäginde administratiw hukuk bozulmalary barada işlere seretmäge we administratiw temmisini bermäge Türkmenistanyň Daşky gurşawy goramak we ýerserişdeleri baradaky döwlet komitetiniň şu wezipeli adamlarynyň hukugy bardyr:

1) Döwlet komitetiniň Başlygy we onuň orunbasarlary;

2) Döwlet komitetiniň Ýer serişdeleri müdirliginiň başlygy we onuň orunbasary;

3) Döwlet komitetiniň Ýer gözegçiligi we ýerleriň ýagdaýyna syn etmek bölüminiň başlygy we döwlet gözegçileri;

4) welaýatlaryň ýer serişdeleri müdirlikleriniň başlyklary, olaryň orunbasarlary, ýer gözegçiligi we ýerleriň ýagdaýyna syn etmek boýunça döwlet gözegçileri;

5) etraplaryň, etrap hukukly şäherleriň ýer serişdeleri bölümleriniň ýolbaşçylary we döwlet gözegçileri.

(2013-nji ýylyň 9-njy noýabryndaky we 2016-njy ýylyň 26-njy martyndaky Türkmenistanyň Kanunlarynyň redaksiýasynda – Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2013 ý., № 4, 76-njy madda; 2016 ý., № ___, ___-nji madda )

 

468-nji madda. Döwlet oba hojalyk tehniki gözegçilik edaralarynyň administratiw hukuk bozulmalary barada işlere seretmek boýunça ygtyýarlyklary

 

1. Döwlet oba hojalyk tehniki gözegçilik edaralary şu Kodeksiň 365-nji maddasynyň ikinji böleginde göz öňünde tutulan administratiw hukuk bozulmalary barada işlere seredýärler.

2. Şu maddanyň birinji böleginde görkezilen edaralaryň adyndan ygtyýarlyklarynyň çäginde administratiw hukuk bozulmalary barada işlere seretmäge we administratiw temmisini bermäge etraplaryň oba hojalyk boýunça önümçilik birleşikleriniň döwlet oba hojalyk tehniki gözegçilik inženerleri-inspektorlarynyň hukugy bardyr.

(2016-njy ýylyň 26-njy martyndaky Türkmenistanyň Kanunynyň redaksiýasynda – Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2016 ý., № ___, ___-nji madda )

 

469-njy madda. Suw serişdeleriniň peýdalanylyşyna we goralyşyna döwlet gözegçiligi edaralarynyň administratiw hukuk bozulmalary barada işlere seretmek boýunça ygtyýarlyklary

 

1. Suw serişdeleriniň peýdalanylyşyna we goralyşyna döwlet gözegçiligi edaralary şu Kodeksiň 89-njy, 109-njy (ýerasty suwlaryň hapalanan ýa-da suw toplaýjy desgalarda suw goraýyş düzgünleri bozulyp, şol suwlaryň hapalanmagyna ýa-da daşky gurşawyň ekologik howpsuzlygynyň ýaramazlaşmagyna getiren halatlary muňa girmeýär), 111–112-nji maddalarynda we 365-nji maddasynyň ikinji böleginde göz öňünde tutulan administratiw hukuk bozulmalary barada işlere seredýärler.

2. Şu maddanyň birinji böleginde görkezilen edaralaryň adyndan ygtyýarlyklarynyň çäginde administratiw hukuk bozulmalary barada işlere seretmäge we administratiw temmisini bermäge Türkmenistanyň Oba we suw hojalyk ministrliginiň Suw gözegçilik gullugynyň başlygynyň we onuň orunbasarlarynyň, welaýat (basseýn) suw gözegçilik gulluklarynyň ýolbaşçylarynyň we olaryň suw gözegçilik inspektorlarynyň hukugy bardyr.

3. Şu Kodeksiň 89-njy, 106–108-nji, 109-njy maddalarynda (eger bu ýerasty suwlaryň hapalanmagyna ýa-da suw toplaýjy desgalarda suw goraýyş düzgünleri bozulyp, şol suwlaryň hapalanmagyna getiren ýa-da getirip biljek bolsa), 147–148-nji maddalarynda we 365-nji maddasynyň ikinji böleginde göz öňünde tutulan administratiw hukuk bozulmalary barada işlere «Türkmengeologiýa» döwlet korporasiýasynyň ulgamynyň edaralary seredýärler.

4. Şu maddanyň üçünji böleginde görkezilen edaralaryň adyndan ygtyýarlyklarynyň çäginde administratiw hukuk bozulmalary barada işlere seretmäge we administratiw temmisini bermäge «Türkmengeologiýa» döwlet korporasiýasynyň başlygynyň we onuň ýerasty suwlaryň goralyşyna gözegçilik etmek meseleleri bilen meşgullanýan orunbasarynyň, şeýle hem korporasiýanyň ýanyndaky Döwlet geologiýa-gözegçilik gullugynyň başlygynyň we onuň orunbasarynyň hukugy bardyr.

(2014-nji ýylyň 20-nji dekabryndaky we 2016-njy ýylyň 26-njy martyndaky Türkmenistanyň Kanunynyň redaksiýasynda – Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2014 ý., № 4, 162-nji madda; 2016 ý., №___, ___-nji madda)

 

470-nji madda. Daşky gurşawy goramak edaralarynyň administratiw hukuk bozulmalary barada işlere seretmek boýunça ygtyýarlyklary

 

1. Daşky gurşawy goramak edaralary şu Kodeksiň 90–91-nji we 100–102-nji (ýerlerden peýdalanylanda tebigaty goramagyň talaplarynyň bozulmagy), 106-njy (daşky gurşawy goramagyň talaplarynyň bozulmagy), 109-njy (ýerasty suwlaryň hapalanan ýa-da suw toplaýjy desgalarda suw goraýyş düzgünleri bozulyp, şol suwlaryň hapalanmagyna getiren halatlary bilen bagly işler muňa girmeýär), 110-njy, 114–133-nji, 134–140-njy (atmosfera howasyny goramagyň sanitariýa-gigiýena kadalarynyň bozulmagy muňa girmeýär), 141-nji (sanitariýa-gigiýena kadalarynyň bozulmagy muňa girmeýär), 142–152-nji, 154-nji, 155-nji (balyk tutmak kadalarynyň we suwuň biologik serişdelerini gorap saklamagyň talaplarynyň bozulmagy muňa girmeýär), 156–159-njy, 160-njy (tebigaty goramagyň talaplarynyň bozulmagy), 161–162-nji maddalarynda we 365-njy maddasynyň ikinji böleginde göz öňünde tutulan administratiw hukuk bozulmalary barada işlere seredýärler.

2. Şu maddanyň birinji böleginde görkezilen edaralaryň adyndan öz ygtyýarlyklarynyň çäklerinde administratiw hukuk bozulmalary barada işlere seretmäge we administratiw temmisini bermäge Türkmenistanyň Daşky gurşawy goramak we ýerserişdeleri baradaky döwlet komitetiniň  şu  wezipeli adamlarynyň hukugy bardyr:

1) Döwlet komitetiniň başlygy we onuň orunbasarlary;

2) Döwlet komitetiniň Daşky gurşawy goramak, Ösümlik we haýwanat dünýäsini goramak hem-de Tokaý hojalygy müdirlikleriniň başlyklary we olaryň orunbasarlary;

3) welaýatlaryň daşky gurşawy goramak baradakymüdirlikleriniň başlyklary we olaryň orunbasarlary, döwlet tebigy goraghanalarynyň, döwlet biosfera goraghanalarynyň, milli tebigy seýilgähleriniň direktorlary we olaryň orunbasarlary, tokaý hojalyklarynyň, döwlet tokaý hojalyk kärhanalarynyň we guramalarynyň ýolbaşçylary we olaryň orunbasarlary;

4) Döwletkomitetiniň ýöriteleşdirilen ekologiýa gözegçiligi gulluklarynyň başlyklary we olaryň orunbasarlary.

(2016-njy ýylyň 26-njy martyndaky Türkmenistanyň Kanunynyň redaksiýasynda – Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2016 ý., № ___, ___-nji madda )

 

471-nji madda. Türkmenistanyň döwlet gidrometeorologiýa edaralarynyň administratiw hukuk bozulmalary barada işlere seretmek boýunça ygtyýarlyklary

 

1. Türkmenistanyň döwlet gidrometeorologiýa edaralary şu Kodeksiň 417-nji maddasynda göz öňünde tutulan administratiw hukuk bozulmalary barada işlere seredýärler.

2. Şu maddanyň birinji böleginde görkezilen edaralaryň adyndan ygtyýarlyklarynyň çäginde administratiw hukuk bozulmalary barada işlere seretmäge we administratiw temmisini bermäge Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň ýanyndaky Gidrometeorologiýa barada Milli komitetiň başlygynyň we onuň orunbasarynyň hukugy bardyr.

 

472-nji madda. Türkmenistanyň döwlet balyk goraýyş edaralarynyň administratiw hukuk bozulmalary barada işlere seretmek boýunça ygtyýarlyklary

 

1. Türkmenistanyň döwlet balyk goraýyş edaralary şu Kodeksiň 113-nji, 153-nji, 155-nji (balyk tutmak kadalarynyň we suwuň biologik serişdelerini gorap saklamagyň talaplarynyň bozulmagy), 160-njy, 200–202-nji, 204–205-nji, 207-nji, 209-njy maddalarynda we 365-nji maddasynyň ikinji böleginde göz öňünde tutulan administratiw hukuk bozulmalary barada işlere seredýärler.

2. Şu maddanyň birinji böleginde görkezilen edaralaryň adyndan ygtyýarlyklarynyň çäginde administratiw hukuk bozulmalary barada işlere seretmäge we administratiw temmisini bermäge Türkmenistanyň Döwlet balyk hojalygy komitetiniň, Türkmenistanyň Döwlet balyk goraýyş müdirliginiň başlygynyň we onuň orunbasarlarynyň, görkezilen müdirligiň welaýatlardaky we welaýat hukukly şäherlerdäki, etraplardaky we etrap hukukly şäherlerdäki gulluklarynyň başlyklarynyň we döwlet gözegçileriniň hukugy bardyr.

 

473-nji madda. Türkmenistanyň aragatnaşyk ulgamynyň edaralarynyň administratiw hukuk bozulmalary barada işlere seretmek boýunça ygtyýarlyklary

 

1. Türkmenistanyň aragatnaşyk ulgamynyň edaralary şu Kodeksiň 248-250-nji maddalarynda we 365-nji maddasynyň ikinji böleginde göz öňünde tutulan administratiw hukuk bozulmalary barada işlere seredýärler.

2. Şu maddanyň birinji böleginde görkezilen edaralaryň adyndan ygtyýarlyklarynyň çäginde administratiw hukuk bozulmalary barada işlere seretmäge we administratiw temmisini bermäge Türkmenistanyň Aragatnaşyk ministrliginiň ýanyndaky Radioýygylyklar toplumynyň peýdalanylyşyna gözegçilik etmek boýunça döwlet gullugynyň başlygynyň we bu gullugyň welaýat bölümleriniň başlyklarynyň hukugy bardyr.

 (2014-nji ýylyň 1-nji martyndaky Kanunynyň redaksiýasynda – Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2014-nji ýyl, № 1, 45–nji madda)

 

474-nji madda. Türkmenistanyň gymmat bahaly metallaryň we gymmat bahaly daşlaryň hil belliginiň döwlet gözegçiligini amala aşyrýan edaralaryň administratiw hukuk bozulmalary barada işlere seretmek boýunça ygtyýarlyklary

 

1. Türkmenistanyň gymmat bahaly metallaryň we gymmat bahaly daşlaryň hil belliginiň döwlet gözegçiligini amala aşyrýan e