Edara görnüşindäki taraplara we şahsy taraplara hukuk kömegini bermek işi (mundan beýläk - hukuk kömegini bermek işi) - Türkmenistanyň çäginde amala aşyrmak Türkmenistanyň kanunçylygyna laýyklykda ygtyýarnama almak talap edilýän işiň aýry-aýry görnüşi.

Hukuk kömegini bermek işini amala aşyrmak üçin ygtyýarnama ygtyýarnamala şu hukuklary berýär:
* raýat işleri boýunça we edara ediş hukuk tertibiniň bozulmalary baradaky işler boýunça kazyýetde, arbitraž kazyýetde we beýleki edara düzümlerinde hem-de jemgyýetçilik guramalarynda wekilçilik etmäge;
* jenaýat işleri boýunça goraýjy, jebir çekeniň, raýat hak isleýjiniň we raýat jogap berijiniň wekili hökmünde anyklaýyş işleri geçirilende, deslapky derňewde hem-de kazyýetde gatnaşmaga;
* Türkmenistanyň kanunçylygyna laýyklykda, hukuk meseleleri boýunça dil üsti bilen maslahatlary, şeýle hem düşündirişleri bermäge, hukuk häsiýetli arzalary, şikaýatlary we beýleki resmi namalary düzmäge hem-de beýleki hukuk kömegini bermäge.

Hukuk kömegini bermek işini amala aşyrmaga hukuk üçin ygtyýarnama:
a) edara görnüşli taraplara - 3 ýyl möhlete;
b) şahsy taraplara - hereket ediş möhleti çäklendirilmezden berilýär.


Hukuk kömegini bermäge ygtyýarnamany almak üçin edara görnüşli ýa-da şahsy tarap  Ygtyýarlylandyryjy edara arza berýär, şol arzada şular görkezilýär:

a) edara görnüşli tarap üçin - doly ady, döwlet tarapyndan bellige alnan belgisi we senesi, guramaçylyk-hukuk görnüşi, hukuk salgysy, işiň görnüşi we ony amala aşyrmagyň möhleti, şeýle hem Ygtyýarnamanyň dalaşgäriniň işiň şu görnüşini amala aşyrmagy maksat edinýän hakyky ýeri (ýerleşýän ýeri);

b) şahsy tarap üçin - familiýasy, ady, atasynyň ady, ýaşaýan ýeri, pasport maglumatlary, işiň görnüşi, şeýle hem Ygtyýarnamanyň dalaşgäriniň işiň şu görnüşini amala aşyrmagy maksat edinýän hakyky ýeri (ýerleşýän ýeri).

Ygtyýarnamanyň berilmegi hakyndaky arza:

1) edara görnüşli taraplar:

a) dörediş resmi namalarynyň notarial edarasy tarapyndan güwä geçilen nusgalaryny;

b) edara görnüşli taraplaryň Ýeke-täk döwlet sanawyndan nusgasyny;

ç) Ygtyýarnamanyň dalaşgäriniň wekiliniň ygtyýarlyklaryna güwä geçýän ynanç hatyny ýa-da buýrugy;

d) şu bölegiň ikinji bendinde bellenen edara görnüşli tarapyň işgär wezipe sanawynda durýan, hukuk kömegini bermek işi bilen meşgullanýan hünärmenleriň we ýolbaşçylaryň resmi namalaryny;

e) ygtyýarlylandyrylýan işiň görnüşini amala aşyrmak üçin Ygtyýarnamanyň dalaşgärinde jaýyň barlygyny (eýeçiliginde, kireýine ýa-da başga kanuny esasda oňa degişliligini) tassyklaýan resmi namalaryň notarial edarasy tarapyndan güwä geçilen nusgalaryny goşýar.

Edara görnüşli tarap öz düzümine girjek, hukuk kömegini bermek boýunça iş bilen meşgullanjak şahsy taraplar üçin maglumat hem berýär.

2) şahsy taraplar:

a) Ygtyýarlylandyryjy edara tarapyndan bellenen görnüş boýunça maglumatlaryň möçberinde sowalnamany;

b) pasportyň nusgasyny;

ç) notarial edarasy tarapyndan güwä geçilen diplomyň we bilimi hakyndaky beýleki resmi namalaryň nusgalaryny;

d) zähmet depderçesiniň notarial edarasy tarapyndan ýa-da işleýän ýeri boýunça güwä geçilen nusgasyny goşýar.


Ähli resmi namalar sanaw boýunça kabul edilýär.


Edara görnüşindäki tarapyň guramaçylyk-hukuk görnüşi, onuň ady ýa-da hukuk salgysy üýtgän mahalynda ýa-da şahsy tarapyň ady ýa-da ýaşaýan ýeri üýtgände, şeýle hem işiň ygtyýarlylandyrylan görnüşiniň amala aşyrylan hakyky ýeri (ýerleşişi) üýtgän mahalynda ygtyýarnamaly ygtyýarnamany gaýtadan resmileşdirmek hakynda arza bermäge borçludyr.


Arzada ygtyýarnamaly hakynda täze maglumatlar, Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen halatlarda bolsa - edara görnüşindäki taraplaryň Ýeke-täk döwlet sanawyna we Döwlet salgyt sanawyna degişli üýtgetmeleriň hakyky girizilenligini tassyklaýan resminama hakynda maglumatlar görkezilýär.


Eger ygtyýarnama edara görnüşindäki tarapyň hukuk oruntutaryna gaýtadan resmileşdirilse, onda arza görkezilen hukuk oruntutary tarapyndan berilýär.


Ygtyýarnamany gaýtadan resmileşdirmek hakyndaky arza edara görnüşindäki taraplaryň Ýeke-täk döwlet sanawyna we Döwlet salgyt sanawyna degişli üýtgetmeleriň girizilen gününden başlap ýa-da ygtyýarnamaly tarapyndan (ygtyýarnamalynyň - edara görnüşindäki tarapyň hukuk oruntutary tarapyndan) işiň ygtyýarlylandyrylýan görnüşiniň amala aşyrylýan hakyky ýeriniň (ýerleşişiniň) üýtgedilen gününden başlap on bäş senenama gününiň içinde ygtyýarlylandyryjy edara berilýär.


Ygtyýarnamany gaýtadan resmileşdirmek üçin şu aşakdaky resminamalar berilýär:


Edara görnüşindäki taraplar üçin:
a) ygtyýarnamanyň gaýtadan berilmegi hakynda arza;
b) dörediş resmi namalarynyň notarial edarasy tarapyndan şaýatlyk edilen nusgalary;
ç) Ýeke-täk döwlet sanawyndan nusgasy;
d) ygtyýarnamanyň wekiliniň ygtyýarlyklaryna güwä geçýän ynanç haty ýa-da buýrugy;
e) şu bölümiň ikinji kiçi bölüminde bellenen edara görnüşli tarapyň işgär wezipe sanawynda durýan, hukuk kömegini bermek işi bilen meşgullanýan hünärmenleriň we ýolbaşçylaryň resmi namalary;
ä) ygtyýarnama.

Edara görnüşli tarap öz düzümine girjek, hukuk kömegini bermek boýunça iş bilen meşgullanjak şahsy taraplar üçin maglumat hem berýär.


Şahsy taraplar üçin:
a) Ygtyýarnamanyň gaýtadan berilmegi hakynda arza;
b) Ygtyýarlylandyryjy edara tarapyndan bellenen görnüş boýunça maglumatlaryň möçberinde sowalnama;
ç) pasport nusgasy;
d) notarial edarasy tarapyndan şaýatlyk edilen diplomyň we bilimi hakyndaky beýleki resmi namalaryň nusgalary;
e) zähmet depderçesiniň notarial edarasy tarapyndan ýa-da işleýän ýeri boýunça şaýatlyk edilen nusgasy;
ä) ygtyýarnama.


Ähli resmi namalar sanaw boýunça kabul edilýär.


Arzanyň seredilmeli möhletleri.

Ygtyýarnamany gaýtadan resmileşdirmek ygtyýarnamaly tarapyndan (ygtyýarnamalynyň - edara görnüşindäki tarapyň hukuk oruntutary tarapyndan) degişli arzanyň berlen gününden başlap on bäş senenama gününiň içinde amala aşyrylýar.

Türkmenistanyň Prezidentiniň 2013-nji ýylyň 23-nji awgustynda çykaran 13180 belgili karary bilen tassyklanan, Ygtyýarlylandyrmaga degişli işiň aýry-aýry görnüşleri boýunça ygtyýarlylandyryjy edaralaryň sanawynyň hem-de ygtyýarnamalaryň berilmegi üçin alynýan döwlet pajynyň möçberleriniň 29-njy bölümine laýyklykda edara görnüşindäki taraplaryň we şahsy taraplaryň hukuk kömegini bermek işiniň kody 69.10.10 belgili we döwlet pajynyň möçberi 800 (sekiz ýüz) manat diýlip kesgitlenen.

Eger, Ygtyýarnamanyň dalaşgäri ygtyýarnama bermek barada çözgüt çykarylandan soň, otuz senenama gününiň içinde döwlet pajyny tölemese, Ygtyýarlylandyryjy edaranyň görkezilen ygtyýarnamany ýatyrmak hakynda çözgüt çykarmaga haky bardyr.

Ygtyýarnamany gaýtadan resmileşdirmegiň döwlet pajynyň möçberi ygtyýarnama berlendigi üçin alynýan döwlet pajynyň 0,1 essesi möçberinde kesgitlenýär.